NLPZ – co warto przypomnieć przed wyborem leczenia?

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) pozostają jedną z najczęściej stosowanych grup leków w leczeniu bólu o podłożu zapalnym. Ich skuteczność wynika z hamowania syntezy prostaglandyn, co przekłada się na działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Mimo szerokiego zastosowania, wybór konkretnego preparatu nie powinien być losowy.  

W pierwszym kroku kluczowe jest określenie charakteru bólu i dominującego mechanizmu, czy jest to ból ostry związany z zaostrzeniem stanu zapalnego, czy przewlekły komponent w chorobach zwyrodnieniowych lub zapalnych układu ruchu. Istotne znaczenie ma także wiek pacjenta, choroby współistniejące oraz jednoczasowa farmakoterapia, która może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. 

Coraz większą rolę odgrywa różnicowanie poszczególnych NLPZ, ponieważ nie stanowią one grupy jednorodnej. Różnią się one profilem bezpieczeństwa, wpływem na COX-1/COX-2, farmakokinetyką oraz tolerancją przewodu pokarmowego, co ma znaczenie w praktyce klinicznej przy wyborze terapii. 

Jedną z opcji terapeutycznych jest acemetacyna, pochodna indometacyny (prolek), stosowana w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, ostrych napadów dny moczanowej, bólów kręgosłupa oraz bólu pooperacyjnego. 

Badania sugerują, że acemetacyna wykazuje skuteczność porównywalną z indometacyną, przy potencjalnie lepszej tolerancji ze strony przewodu pokarmowego, co wiąże się m.in. z odmiennym profilem działania w obrębie błony śluzowej żołądka oraz mechanizmami związanymi z mniejszym nasileniem uszkodzeń śluzówkowych w porównaniu z klasycznymi NLPZ o wysokim ryzyku gastrotoksyczności.  

W praktyce klinicznej podkreśla się, że miejsce acemetacyny w terapii wynika z równowagi pomiędzy skutecznością przeciwzapalną a profilem tolerancji, jednak konieczna jest indywidualna ocena ryzyka. 

Zamiast traktować NLPZ jako jednorodną grupę leków, coraz częściej rekomenduje się podejście oparte na świadomej stratyfikacji ryzyka i doborze substancji czynnej do profilu pacjenta oraz czasu terapii. Takie podejście pozwala zoptymalizować skuteczność leczenia bólu przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka działań niepożądanych. 

Charakterystyka produktu leczniczego Rantudil Forte, 60 mg, kapsułki twarde 

Scarpignato C, Lanas A, Blandizzi C, Lems WF, Hermann M, Hunt RH; International NSAID Consensus Group. Safe prescribing of non-steroidal anti-inflammatory drugs in patients with osteoarthritis--an expert consensus addressing benefits as well as gastrointestinal and cardiovascular risks. BMC Med. 2015 Mar 19;13:55. 

Gallacchi G, Hodinka L. Comparative efficacy and safety of acemetacin and indomethacin in osteoarthritis. Praxis. 2009.