Co znajdziesz w artykule?

Opis przypadku – ciało obce w rogówce

Mechaniczne urazy oka, czasami błahe z pozoru, są to sytuacje bardzo niebezpieczne. Oto przykład pacjenta, który został uderzony sprężynką w oko. Zdarzenie miało miejsce w pracy. Nie wiedział, gdzie został uderzony – czy w oko, czy w okolicę oczodołu. Trafił do lekarza z bólem oka. Miał delikatnie draśniętą rogówkę. Oko nie wyglądało na zagrożone. Komora była czysta, bez cech poważnego urazu. Dostał antybiotyk miejscowy i został odesłany do domu. Po trzech dniach wrócił, skarżąc się na ból oka, które nadal było czyste, nie budziło więc niepokoju. Ponownie został odesłany do domu – z podejrzeniem, że może przesadza w skarżeniu się na dolegliwości, ponieważ nadal w badaniu klinicznym nic nie zostało znalezione. Po tygodniu powrócił – nasze zdziwienie nie miało granic: zobaczyliśmy masywny ropostan w przedniej komorze i w ciele szklistym. Pacjent miał jedynie poczucie światła. Poza tym nie widział.

Jest to przykład niespodzianki, która przyprawi lekarzy o duży niepokój. Pacjent ten był w stanie bardzo ciężkim. Istniało nawet prawdopodobieństwo decyzji o usunięciu uszkodzonej i ropiejącej gałki, ponieważ tak poważne zapalenie może prowadzić do neuroinfekcji.

Wydawać by się mogło, że draśnięcie to błaha sprawa, ale akurat u tego pacjenta spowodowało poważne konsekwencje. Być może miał on deficyt immunologiczny. Dopiero po pewnym czasie przyznał się, że pracował w cukierni na hali produkcyjnej, gdzie być może doszło do kontaktu uszkodzonego oka z grzybami, a w konsekwencji do poważnej infekcji.

Podjęłam decyzję o uratowaniu oka – operacja trwała ponad cztery godziny. W jej trakcie udało się usunąć cały materiał zapalny, dosłownie w ostatniej chwili. Oko zostało oczyszczone ze wszystkich patogenów. Aktualnie pacjent czyta, widzi tym okiem całkiem dobrze. Niewiele brakowało, żeby je stracił.

Opisana sytuacja pokazuje, że nawet błahe na pozór urazy, które nas, okulistów, specjalnie nie niepokoją, powinny być bardzo starannie badane i kontrolowane.

Problemy oczne, z którymi pacjent może zgłosić się do internisty:

erozja rogówki – może wystąpić w wyniku urazu mechanicznego bądź spontanicznie – pacjent budzi się rano z okiem zaczerwienionym, zadrażnionym, przymkniętym, bolącym. Nie widzi dobrze na to oko, czasem nie może otworzyć powieki. Należy wdrożyć leczenie antybiotykiem, a erozja ulega wygojeniu w ciągu 24-48 godzin,

zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej – może się rozwinąć w ciągu kilku godzin, zwłaszcza u pacjentów, którzy są do tego predysponowani, z odpowiednimi antygenami HLA27,

zapalenie nadtwardówki – bardzo bolesne i nieprzyjemne. Bywa pilotażowym objawem zmian reumatycznych. Pacjenta należy skierować na badania w celu zdiagnozowania zmian reumatycznych,

zapalenie dróg łzowych – bywa przyczyną bardzo gwałtownych dolegliwości bólowych i gwałtownego pogorszenia widzenia. Bardzo szybko tworzy się ropień. To jest powód, by skierować pacjenta jak najszybciej do chirurga na nacięcie ropnia, który grozi zapaleniem przedprzegrodowym oczodołu,

ciało obce rogówki, draśnięcie, urazy kolcem kaktusa, kolcem lub cierniem. Usuwa okulista w znieczuleniu miejscowym. Bez interwencji medycznej może rozwinąć się zapalenie rogówki,

wirusowe zapalenie rogówki i spojówki – częste zwłaszcza w sezonie jesiennym. Bardzo bolesne, oko jest spuchnięte, pacjent ma znaczące pogorszenie widzenia. To stan, który wymaga pozostania w domu oraz intensywnego leczenia. Czasami istnieje konieczność włączenia leków przeciwwirusowych. Pacjent jest bardzo zakaźny. Zazwyczaj dotyczy osób ciężko chorych ogólnie.

Najważniejsze przyczyny gwałtownego pogorszenia widzenia:

choroby zapalne powierzchni oka (jęczmień, gradówka, zapalenie przedprzegrodowe oczodołu, zapalenie bakteryjne i wirusowe spojówki i rogówki),

choroby zapalne dróg łzowych,

erozja rogówki,

zapalenie błony naczyniowej,

ostry atak jaskry,

urazy,

zakrzep i zator,

wylew krwi do ciała szklistego,

odwarstwienie siatkówki,

przyczyny neurologiczne (przemijający atak niedokrwienny, TIA [transient ischemic attack], guzy, SM, tętniaki),

AMD,

cukrzyca.

Zakrzepy naczyń żylnych siatkówki:

zajmują drugie miejsce wśród chorób siatkówki o podłożu naczyniowym (nadciśnienie tętnicze, choroby serca, zaburzenia krzepliwości krwi),

upośledzenie widzenia w ich wyniku zależy od stopnia zamknięcia naczynia, wielkości i lokalizacji zaopatrywanego obszaru siatkówki,

obrzęk plamki jest najczęstszą przyczyną spadku ostrości wzroku w zakrzepach.

Zakrzepy naczyń żylnych siatkówki – powikłania:

neowaskularyzacja tylnego i przedniego odcinka gałki ocznej,

makulopatia obrzękowa,

wylew krwi do ciała szklistego,

jaskra wtórna,

atrofia nerwu wzrokowego,

enukleacja (wyłuszczenie – zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu gałki ocznej wraz z częścią nerwu wzrokowego).

Zator tętnicy siatkówki – przyczyny:

zatory cholesterolowe z opuszki tętnicy szyjnej (płytki Hollenhorsta; zwykle bezobjawowe),

zatory włóknikowo-płytkowe z opuszki tętnicy szyjnej (objawy amaurosis fugax),

zator wapniowy z zastawki serca, aorty wstępującej lub tętnicy szyjnej (często trwałe zaniewidzenie),

zator bakteryjny w podostrym zapaleniu wsierdzia,

skrzeplina z serca w migotaniu przedsionków,

materiał śluzakowaty w śluzaku przedsionka,

zapalenie tętnic (np. choroba Hortona),

skurcz naczyń (np. migrena),

wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego powyżej poziomu ciśnienia skurczowego tętnicy środkowej.

Spis treści

MT: O czym powinni pamiętać lekarze POZ w kontekście nagłych problemów ze wzrokiem, w tym m.in. gwałtownego zaniewidzenia?


Dr Agnieszka Kamińska:
Przede wszystkim powinni być świadomi, że pacjent, który nagle zaniewidzi, ma silny ból oka lub inny niespodziewanie pojawiający się problem ze wzrokiem, w pierwszej kolejności może zjawić się u niego, zanim zbada go okulista. Pacjenci, o których mowa, mogą trafić na SOR, przebywać na oddziałach internistycznych, kardiologicznych, pojawić się u