Słowo wstępne

Neuropatia cienkich włókien – nie tak rzadka choroba – cechuje się selektywnym uszkodzeniem zmielinizowanych i niezmielinizowanych włókien czuciowych. Objawy subiektywne zgłaszane przez pacjenta ogniskują się wokół parestezji, piekącego bólu czy też zaburzeń odczuwania temperatury. Z uwagi na liczne stany chorobowe mogące prowadzić do powstania tej neuropatii ustalenie przyczyny niejednokrotnie nastręcza wielu trudności. Wszystkie zostały przedstawione i omówione przez autorów. Badania dodatkowe, w tym elektrofizjologiczne, mogą pomóc w ustaleniu przyczyny jej powstawania – jeżeli mamy do czynienia z neuropatią wtórną. Rozstrzygający charakter ma badanie histopatologiczne. Leczenie oparte jest na preparatach zalecanych w bólu neuropatycznym.

Drugim, równie ważnym zagadnieniem, które znajdą Państwo w niniejszym numerze, jest problem leczenia i opieki nad kobietą w ciąży z padaczką. Tej problematyce od lat poświęca się wiele miejsca na zjazdach i kongresach neurologicznych, niemniej jest ona wciąż aktualna, m.in. z powodu pojawiania się nowych leków przeciwpadaczkowych, bieżących regulacji prawnych, a także wynikających z tego obaw. Głośnym echem w środowisku neurologicznym odbiła się przed 2 laty decyzja European Medicines Agency (EMA) dotycząca ograniczenia w stosowaniu kwasu walproinowego u kobiet w wieku rozrodczym. I choć się wydawało, że informacja ta przebiła się do naszej świadomości, wciąż można spotkać potencjalne młode matki przyjmujące ten lek. A przecież zarówno sama padaczka, jak i stosowana farmakoterapia stanowią zwiększone ryzyko dla ciężarnej i płodu. Kobieta w ciąży powinna pozostawać pod baczną opieką nie tylko ginekologa, lecz także neurologa. Autorzy zwracają uwagę, że najkorzystniejsze i najbezpieczniejsze zarówno dla chorej na padaczkę, jak i jej dziecka jest zaplanowanie ciąży. Ułatwia to optymalizację farmakoterapii, co ma na celu zmniejszenie ryzyka wystąpienia wad płodu, a także najlepszą kontrolę napadów w czasie ciąży. Zmniejsza ponadto ryzyko wystąpienia zaburzeń rozwoju u dziecka. Dysponujemy już wystarczająco dużym doświadczeniem w leczeniu ciężarnych nowymi i stosunkowo bezpiecznymi lekami o znikomym prawdopodobieństwie generowania wad wrodzonych.

Kolejny artykuł poświęcono ważnemu problemowi, którym jest zespół bólowy kręgosłupa po nieskutecznym zabiegu operacyjnym leczenia dyskopatii. Aktualnie leczenie chirurgiczne zalecane jest dopiero po nieskutecznej farmakoterapii i rehabilitacji. Wiadomo bowiem, że po 3 tygodniach objawy bólowe mają tendencję do ustępowania. Natomiast nawet po zabiegu chirurgicznym mogą występować, co – jak podkreśla autor doniesienia – zależy od wielu elementów, a nie tylko samego efektu operacji. Głównymi czynnikami pozostają niestabilność kręgosłupa na skutek samego zabiegu operacyjnego, zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe, wielopoziomowa dyskopatia powodująca zwężenie kanału kręgowego oraz opóźniona interwencja operacyjna. W Polsce odsetek leczonych operacyjnie z tego powodu jest stosunkowo wysoki – wyższy niż w innych krajach europejskich i w Ameryce Północnej, w których główną metodą terapii pozostaje rehabilitacja. I z taką refleksją zostawia nas autor w podsumowaniu swego artykułu.

Wskazane przeze mnie artykuły to oczywiście nie wszystko. Zachęcam do zapoznania się z pozostałymi doniesieniami, w tym z przeglądem literatury światowej, życząc owocnej lektury.