Co znajdziesz w artykule?
Praca ta opisuje pewne spostrzeżenia kliniczne i doświadczenia w prowadzeniu leczenia specyficznej grupy pacjentów ujawniających bardzo szeroki zakres objawów lękowych. Dotyczą one zwykle obaw przed śmiercią lub zachorowaniem na poważną chorobę, najczęściej udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, raka. Brak wyróżnienia tej kategorii diagnostycznej w ICD-10 powoduje, że są one niezwykle rzadko rozpoznawane, a w związku z tym najczęściej nieleczone.
ZABURZENIE Z LĘKIEM O STAN ZDROWIA
■ Zaabsorbowanie myślą, że jest się chorym na poważną chorobę lub że zachoruje się na nią.
■ Brak objawów somatycznych albo objawy o łagodnym nasileniu, jak pocenie się lub niewielkie przyspieszenie rytmu serca.
■ W przypadku obecności jakiejś nieprawidłowości (np. łagodnej cysty) lub jeśli pacjent jest w grupie ryzyka (np. chorób serca), lęk jest nieproporcjonalnie duży w stosunku do obiektywnej rzeczywistości.
■ Pacjent jest nadmiernie wyczulony na punkcie zdrowia, skłonny do odczuwania dystresu, jeśli chodzi o tematykę swojego zdrowia, zmian stanu zdrowia lub niejasnych objawów.
■ Pacjent często sprawdza swoje zdrowie w poszukiwaniu objawów choroby, np. mierzy ciśnienie krwi lub temperaturę ciała kilka razy w ciągu dnia.
■ Pacjent będzie unikał kontaktów z jednostkami opieki zdrowotnej lub oceny lekarskiej z powodu obaw co do możliwych rezultatów badań (podtyp unikający opieki, care avoidant).
■ Ten lęk i zaabsorbowanie trwają co najmniej sześć miesięcy, chociaż przedmiot lęku może się zmieniać, np. lęk przed cukrzycą może zostać zastąpiony przez lęk przed rakiem.
■ Lęk i zaabsorbowanie możliwością choroby nie wynikają z innych zaburzeń, jak zaburzenia pod postacią somatyczną, zaburzenia z lękiem panicznym, lęk uogólniony, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne lub epizod psychotyczny z urojeniami cenestopatycznymi.
Ponadto DSM-5 wskazuje, że:
■ W niektórych sytuacjach lęk przed występowaniem choroby ulega rozszerzeniu na osoby bliskie, w tym na przykład na dzieci.
■ Lęk może nasilać się w odpowiedzi na informacje o światowych zagrożeniach zdrowia (jak epidemia wirusa ebola).
■ Lęk może prowadzić do bardzo poważnych ograniczeń w aktywności, może stać się podstawową cechą tożsamości osoby, może prowadzić do unikania kontaktów społecznych i izolacji.
■ Osoby z lękiem przed występowaniem choroby mogą poszukiwać tej, na którą ich zdaniem cierpią. To przekonanie jest oparte na niepełnych przesłankach medycznych i nieznajomości kontekstu wiedzy medycznej.
■ Osoby z IAD mają tendencje do nadmiernego korzystania z jednostek opieki zdrowotnej, z badań diagnostycznych, mogą leczyć się u wielu lekarzy i niekiedy podlegają niepotrzebnym zabiegom chirurgicznym.
DSM-5, opracował Sławomir Murawiec
Spis treści
Wstęp
Niekiedy pacjentów z zaburzeniami polegającymi na lęku przed śmiercią lub chorobą udaje się zidentyfikować już po kilku zdaniach opisujących ich problemy, na podstawie takich informacji jak wieloletni okres bezskutecznego poszukiwania pomocy u wielu psychiatrów i psychoterapeutów, katastroficzne interpretowanie drobnych sygnałów płynących z ciała lub objawów niegroźnych chorób jako mówiących o zagrożeniu życia albo co najmniej poważnej chorobie. Zazwyczaj mają oni za sobą ponawiane