Szczepienie na grypę istotne dla pacjentów z RZS

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to ogólnoustrojowe zapalenie, które prowadzi do znacznej niepełnosprawności, obniżonej jakości życia i zwiększonej śmiertelności wśród osób dotkniętych tą chorobą.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to ogólnoustrojowe zapalenie, które prowadzi do znacznej niepełnosprawności, obniżonej jakości życia i zwiększonej śmiertelności wśród osób dotkniętych tą chorobą.

W krajach rozwiniętych RZS dotyka 0,5–1% dorosłych, a WHO szacuje, że 23 miliony osób na całym świecie żyje z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Chorzy na RZS stanowią populację szczególnie narażoną na poważne infekcje z powodu samej choroby i stosowanych w jej leczeniu terapii.

Według doniesień częstość i nasilenie grypy wśród osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów jest większa, jedno z badań wykazało 2,75-krotny wzrost powikłań związanych z grypą, włączając zapalenie płuc, udar i zawał mięśnia sercowego w porównaniu z grupą kontrolną.

W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą Colmegna i współpracownicy losowo przydzielili 279 dorosłych z reumatoidalnym zapaleniem stawów, u których stwierdzono obecność czynnika reumatoidalnego lub przeciwciał przeciw cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi (anty-CCP) (lub obu) do grupy otrzymującej wysokodawkową inaktywowaną trójwalentną szczepionkę przeciw grypie (HD-TIV; n=139) lub inaktywowaną czterowalentną szczepionkę w standardowej dawce (SD-QIV; n=140).

Pacjenci, którzy otrzymali HD-TIV, byli bardziej podatni na serokonwersję w 28. dniu (pierwotny punkt końcowy) na szczep szczepionkowy przeciwko grypie A/H3N2 (iloraz szans 2,99 [95% CI 1,46–6,11]), A /szczepy H1N1 (3,21 [1,57–6,56] dla A/California i 2,44 [1,18–5,06] dla A/Michigan) oraz szczep B/Brisbane (1,95 [ 1,19–3,22]) mierzone w teście hamowania hemaglutynacji. Warto zauważyć, że seroprotekcja (miano hamowania hemaglutynacji ≥1:40) okazała się trwała, przy czym wskaźniki seroprotekcji były ogólnie wyższe dla HD-TIV niż SD-QIV w dniu 186 dla wszystkich szczepów z wyjątkiem A/Michigan H1N1. Ponieważ leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów może być prowadzone za pomocą różnych metod, uczestnicy zostali podzieleni na trzy grupy w zależności od rodzaju leczenia. Grupa 1 obejmowała pacjentów leczonych konwencjonalnymi LMPCh (metotreksatem, hydroksychlorochiną lub sulfasalazyną) w monoterapii lub w połączeniu; grupa 2 obejmowała pacjentów leczonych biologicznymi LMPCh (anty-TNF lub anty-interleukina-6) z lub bez konwencjonalnych LMPCh; a grupa 3 obejmowała pacjentów leczonych abataceptem, rytuksymabem lub tofacitinibem z lub bez konwencjonalnych DMARDs. W grupach 1 i 2 zaobserwowano poprawę odpowiedzi humoralnych po zastosowaniu HD-TIV w porównaniu z SD-QIV; w grupie 3 ze względu na niedostateczną ilość danych nie można było wyciągnąć wniosków.

Chociaż szczepionka wysokodawkowa wydawała się być bardziej immunogenna w porównaniu ze szczepionką standardową, istotnym odkryciem badania była ogólna słaba reakcja na szczepionkę przeciw grypie w obu grupach. Wskaźniki serokonwersji szczepionki wahały się od 9% do 40% w grupie dawki standardowej i od 22% do 61% w grupie dawki wysokiej, w zależności od szczepu grypy i roku. Wskaźniki te są znacznie niższe niż te zgłaszane u osób starszych otrzymujących szczepionki w standardowych i wysokich dawkach, co wskazuje na znaczną immunosupresję związaną z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Wyniki badania nasuwają kilka wniosków. Po pierwsze, wysokodawkowa szczepionka daje wyższą immunogenność co w badaniu na osobach starszych potwierdziło także jej wyższą skuteczność. Po drugie, nie zauważono wzrostu aktywności choroby podstawowej po szczepieniu HD-TIV – zatem potwierdza to bezpieczeństwo stosowania szczepionki w tej grupie. Po trzecie, ogólna odpowiedź na szczepionkę przeciw grypie była słaba w obu grupach szczepionek, co podkreśla potrzebę opracowania nowych, bardziej skutecznych, szczepionek przeciw grypie. Wreszcie wpływ HD-TIV na osoby przyjmujące nowsze, celowane lub biologiczne DMARD (np. abatacept, tofacitinib lub rituximab) nie mógł zostać oceniony ze względu na małą wielkość próby, w związku z tym wpływ nowych środków na grypę i inne odpowiedzi na szczepionki będzie wymagał dokładnej oceny w przyszłości. Analizując wyniki badania można wysunąć wniosek, że w przyszłości być może będziemy dobierać szczepionkę dostosowując ją do dodatkowych chorób pacjenta oraz sposobu ich leczenia.