Co znajdziesz w artykule?
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła i nawrotowa zapalna choroba skóry, cechująca się występowaniem intensywnego świądu, znacznej suchości skóry oraz typowym dla wieku pacjenta umiejscowieniem i morfologią zmian. Należy do najczęstszych niezakaźnych chorób skóry – dotyczy do 20 proc. dzieci i 2-8 proc. osób dorosłych.[1] U znacznej większości chorych pierwsze objawy pojawiają się we wczesnym dzieciństwie. Zwiększona predyspozycja występuje w rodzinach, w których spotyka się inne choroby z kręgu atopii.
W etiopatogenezie choroby biorą udział czynniki genetyczne, środowiskowe, defekt bariery skórno-naskórkowej oraz zaburzenia układu immunologicznego. Dotychczas najlepiej poznana jest mutacja w genie kodującym filagrynę (stwierdzana u 15-50 proc. chorych), której brak zaburza integralność naskórka.[2] W wyniku redukcji NMF (naturalnego czynnika nawilżającego) i wzrostu przeznaskórkowej utraty wody zmniejsza się hydratacja naskórka i podnosi jego pH. Defekt niespełniającej swojej ochronnej roli bariery skórno-naskórkowej obecny jest w skórze zmienionej chorobowo oraz w pozornie zdrowej i pogłębiany jest przez czynniki immunologiczne. Ponadto obserwuje się zaburzenia metabolizmu lipidów warstwy rogowej naskórka (m.in. redukcję liczby ceramidów, sfingolipidów i wolnych kwasów tłuszczowych).[3] Istotna jest zmiana składu mikrobiomu skóry, w którym Staphylococcus aureus staje się mikroorganizmem dominującym.[4,5]
Emolienty
Emolienty są mieszaninami składników hydrofobowych i hydrofilowych.[7] Zawierają humektanty, które dzięki właściwościom higroskopijnym zatrzymują wodę w warstwie rogowej naskórka (np. mocznik, glicerol, kwas hialuronowy, hydroksykwasy) oraz substancje o właściwościach okluzyjnych, które tworzą cienką warstwę na powierzchni naskórka, co ogranicza przeznaskórkową utratę wody (np. wazelina, parafina, fosfolipidy, kwasy tłuszczowe).[1] Często zawierają także składniki aktywne, mające na celu rekonstrukcję lipidów naskórka i poprawę stanu bariery (np. ceramidy czy cholesterol). Niekiedy wzbogacane są substancjami o właściwościach przeciwświądowych, przeciwsłonecznych, immunomodulujących oraz redukujących biofilm bakteryjny.[7]
Spis treści
Terapia podstawowa
Fundament postępowania w AZS stanowi prawidłowa pielęgnacja i skrupulatna terapia emolientami wsparta miejscową kuracją przeciwzapalną. 6 Kluczowa jest również identyfikacja i unikanie indywidualnych dla pacjenta czynników drażniących. Wśród najczęstszych bodźców prowokujących zaostrzenia choroby wymienia się przede wszystkim:
- czynniki mechaniczne (szorstkie materiały, wełnę),
- chemiczne (kwasy, wybielacze, wodę, rozpuszczalniki),
- biologiczne (alergeny pokarmowe i
Dodaj do ulubionych
