Zrozumieć kardiologię

Wielka Interna

Od początku mojej drogi zawodowej śledziłem rozwój kardiologii w aspekcie leczenia choroby wieńcowej, początkowo zachowawczego, a potem interwencyjnego. Gdy rozpoczynałem pracę, II Klinika Choroby Wieńcowej, kierowana wówczas przez prof. Zygmunta Sadowskiego, dysponowała, jako jedna z niewielu, kardiochirurgią i hemodynamiką, co pozwalało na pełną diagnostykę tych pacjentów i ich skuteczne leczenie. To właśnie z inicjatywy prof. Sadowskiego, ówczesnego specjalisty krajowego, dokonał się olbrzymi rozwój kardiologii interwencyjnej. W wielu miastach powstały pracownie hemodynamiczne, można było przeprowadzać badania koronarograficzne. Potem, wraz z rozwojem medycyny, pojawiły się możliwości wykonywania angioplastyk wieńcowych, początkowo balonowych, potem z użyciem stentów, które stają się coraz doskonalsze. Teraz powszechne są stenty powlekane lekami, ale mamy przed sobą kolejną rewolucję, czyli stenty bioabsorbowalne, które są w fazie zaawansowanych badań. Być może to będzie przyszłość naszego postępowania.
W naszej klinice równolegle rozwijane było leczenie zaburzeń rytmu serca. Byliśmy świadkami przejścia od leczenia zachowawczego z użyciem leków antyarytmicznych do leczenia interwencyjnego z zastosowaniem procedur ablacyjnych, dotyczących nadkomorowych i komorowych zaburzeń rytmu, które są istotnym problemem u pacjentów z niewydolnością serca i po OZW.
Równocześnie dynamicznie rozwijał się obszar urządzeń wszczepialnych, najpierw stymulatorów serca, a obecnie kardiowerterów, oraz terapii resynchronizującej, dzięki czemu możemy skutecznie pomóc nawet chorym z najtrudniejszymi zaburzeniami rytmu serca.
Te schorzenia się ze sobą łączą. Zaburzenia rytmu bardzo często występują u pacjentów z chorobą wieńcową, po przebytym zawale mięśnia sercowego. Planując terapię, musimy brać pod uwagę nie tylko poprawę stanu tętnic wieńcowych, ale także arytmię, która wpływa na jakość życia chorego i czasami daje więcej objawów niż choroba wieńcowa.
Cały czas mamy też do czynienia z takimi problemami jak nadciśnienie tętnicze, które jest czynnikiem ryzyka zarówno choroby wieńcowej, zaburzeń rytmu serca, jak i niewydolności serca. Często ci chorzy trafiają do nas z powodu nagłych skoków ciśnienia tętniczego, a okazuje się, że źródłem problemu jest ukryta poważna patologia układu sercowo-naczyniowego, która przez lata nie dawała objawów, a jest głównym problemem chorego, często zagrażającym życiu.
Powikłaniem nieleczonego nadciśnienia tętniczego jest też rozwarstwienie aorty. Dlatego pacjent zgłaszający się do izby przyjęć z bólem i wysokim ciśnieniem tętniczym zawsze wymaga diagnostyki w tym kierunku. Te wszystkie choroby układu sercowo-naczyniowego są ze sobą powiązane i mogą jednocześnie występować u jednego pacjenta.
O tym wszystkim napisałem w tomie „Kardiologia” Wielkiej Interny zawierajacym skondensowaną wiedzę, najważniejsze wiadomości, które mogą się przydać lekarzowi na każdym etapie drogi zawodowej, począwszy od stażu, poprzez okres specjalizacji – po codzienną pracę. W Wielkiej Internie czytelnik znajdzie najważniejsze informacje dotyczące szeregu chorób kardiologicznych i praktycznych zasad postępowania. Natomiast Stany Nagłe to książka tak stworzona, żeby mogła towarzyszyć lekarzowi na każdym kroku. Każdy z nas ma takie sytuacje, kiedy nie jesteśmy pewni, co należy zrobić. Dzięki temu, że książka Stany Nagłe ma format, który pozwala łatwo zmieścić ją w kieszeni, można do niej sięgnąć w każdej chwili, co pomoże podejmować optymalne decyzje kliniczne w przypadku każdego, nawet najtrudniejszego, pacjenta.