Co znajdziesz w artykule?

Wobec kogo i kiedy?

Stosowanie przymusu bezpośredniego wobec pacjenta jest uregulowane w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychicznego. Zgodnie z art. 18 tejże ustawy jego stosowanie jest możliwe tylko wobec osoby z zaburzeniami psychicznymi. Kim jest taka osoba? Zgodnie z definicją ustawową jest to osoba:

1. chora psychicznie (wykazująca zaburzenia psychotyczne),

2. upośledzona umysłowo,

3. wykazująca inne zakłócenia czynności psychicznych, które zgodnie ze stanem wiedzy medycznej zaliczane są do zaburzeń psychicznych, a osoba ta wymaga świadczeń zdrowotnych lub innych form pomocy i opieki niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym lub społecznym (vide art. 3 pkt 1 ustawy).


Dalej, stosowanie przymusu bezpośredniego może nastąpić tylko w konkretnych sytuacjach – chodzi tu o przypadki, gdy pacjenci dopuszczają się zamachu przeciwko:

• życiu bądź zdrowiu własnemu albo innej osoby lub

• bezpieczeństwu powszechnemu, lub

• w sposób gwałtowny niszczą bądź uszkadzają przedmioty znajdujące się w ich otoczeniu, lub

• poważnie zakłócają czy też uniemożliwiają funkcjonowanie podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia zdrowotnego w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej lub jednostki organizacyjnej pomocy społecznej.

Spis treści

Problem stosowania przymusu bezpośredniego wobec pacjentów niehospitalizowanych w szpitalach psychiatrycznych 1 (co z prawnego punktu widzenia jest klarownie uregulowane) jest ważkim zagadnieniem praktycznym. Z przypadkami unieruchamiania pacjentów jako jednej z form przymusu bezpośredniego spotykamy się relatywnie często na oddziałach neurologii, chorób wewnętrznych czy na szpitalnych oddziałach ratunkowych. Powodem są najczęściej stany splątania pacjentów lub akty samoagresji. Mimo iż