Co znajdziesz w artykule?
Wielka Interna
W tomie „Gastroenterologia” Wielkiej Interny napisałem rozdział dotyczący eozynofilowego zapalenia żołądka i jelit. Jest to patologia, która dotyka osoby w każdym wieku, czterokrotnie częściej mężczyzn niż kobiety. Dotyczy ona najczęściej osób z alergiami krzyżowymi oraz wrażliwością na alergeny powietrznopochodne. Choroba z punktu widzenia patogenezy ma charakter mieszany. W procesie powstawania zmian patologicznych biorą udział zarówno reakcje związane z nadprodukcją przeciwciał klasy IgE, jak i reakcje komórkowe. W związku z tym diagnostyka tej choroby nie jest prosta, bo brak dodatnich testów skórnych na alergeny nie wyklucza obecności mechanizmów immunologicznych, czyli możemy mieć do czynienia z tzw. reakcją późną, w której udowodnienie związku przyczynowo-skutkowego między alergenami a powstaniem zmian zapalnych wymaga zastosowania innych metod diagnostycznych, jak eliminacyjne diety diagnostyczne, ocena histopatologiczna pobieranych wycinków i próby prowokacyjne. Warunkiem rozpoznania eozynofilowego zapalenia żołądka, jelit i przełyku jest stwierdzenie obecności w nacieku zapalnym określonej liczby eozynofili. Trzeba też pamiętać, że inne kryteria diagnostyczne są dla przełyku, a inne dla rozpoznania eozynofilowego zapalenia żołądka i jelit.
Jest to tematyka stosunkowo nowa, również dla gastroenterologów. Jako alergolog i gastroenterolog dobrze wiem, jak trudne jest ustalenie właściwego rozpoznania. Częste bagatelizowanie ujemnych wyników testów skórnych, brak głębokiej wiedzy, która pozwala mieć wątpliwości dotyczące rozpoznania, nieznajomość przebiegu choroby, jej obrazu klinicznego, nierzadko bardzo niecharakterystycznego, sprawiają, że od momentu wystąpienia choroby do właściwego rozpoznania mija kilka lat. W wielu wypadkach początek przypomina klasyczny zespół jelita drażliwego, ale w miarę upływu czasu choroba rozwija się i może prowadzić do bardzo poważnych powikłań, łącznie z postacią ciężką, przebiegającą nawet z wodobrzuszem. To są rzeczy, na które trzeba zwracać uwagę, bo im wcześniej postawimy diagnozę, tym łatwiej pacjentowi pomóc. Dlatego wiedza na jej temat i najnowszych metod diagnostycznych jest bardzo ważna i na to głównie chciałem zwrócić uwagę, pisząc ten rozdział. Mam nadzieję, że będzie przydatny nie tylko dla gastroenterologów, lecz także internistów, pediatrów i innych lekarzy w codziennej praktyce. I przyczyni się do poprawy diagnostyki tej choroby, co umożliwi wdrożenie szybszego postępowania terapeutycznego.
Spis treści
MT: Jest pan jednym z najwybitniejszych znawców problematyki alergii pokarmowych. Ale kiedy kończył pan gdańską AM, pana zainteresowania skupione były nie na alergologii czy gastroenterologii, ale na medycynie sportowej.
Prof. Zbigniew Bartuzi: Na studiach rzeczywiście interesowałem się medycyną sportową i potem, przez kilka lat, byłem lekarzem kadry narodowej kajakarzy. To było bardzo ciekawe doświadczenie, które mile wspominam. Ale moja droga zawodowa potoczyła się zupełnie inaczej, niż