Co znajdziesz w artykule?
POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) jest czwartą przyczyną zgonów na świecie. Uważa się, że w 2020 roku zajmie trzecią pozycję także w Europie, w tym w Polsce. Według danych WHO na POChP choruje ok. 210 mln ludzi, a co roku 3 mln umiera z powodu tej choroby. W Polsce zmaga się z nią ok. 2 mln osób, ale tylko 500 tys. ma postawione rozpoznanie. Późne postawienie diagnozy skraca życie pacjenta o 10-15 lat.
POChP rozpoznajemy najczęściej w grupie osób po 40. r.ż. aktywnie palących tytoń lub takich, które wcześniej paliły przez wiele lat. Bierne palenie ma także charakter obciążający ryzykiem rozwoju POChP. Według statystyk spośród osób palących tytoń 50 proc. ma szansę zachorować. W wieku 25 lat kończy się rozwój fizyczny człowieka, a przez kolejne lata postępujące procesy degeneracyjne powodują, że każdy z narządów ulega powolnemu starzeniu się. W przypadku układu oddechowego możemy mierzyć to zjawisko, wykonując badania spirometryczne. U osób zdrowych ubytek parametru FEV1 (forced expiratory volume in one second), czyli natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej, wynosi ok. 20 ml. Ubytek FEV1 u osób zagrożonych POChP wynosi 40-50 ml i więcej. Taka redukcja rezerw wentylacyjnych płuc doprowadza do objawowej choroby w wieku 40-50 lat, a w perspektywie sprawia, że u osób chorych na POChP zgon następuje ok. 10-15 lat wcześniej niż w grupie osób zdrowych. Generalnie za długo czekamy z rozpoznaniem POChP, co ma oczywisty wpływ na rokowanie. Stąd też idea organizowania co roku w Polsce dni spirometrii. Przez ostatnie siedem lat z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc i Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergie i POChP udało się przebadać w Polsce ponad 40 tys. osób – w tej grupie ponad 8 tys. miało obturację i weszło na ścieżkę rozpoznawania obturacyjnej choroby płuc.
Przewlekła obturacyjna choroba płuc to choroba poddająca się prewencji i leczeniu, z istotnymi zmianami pozapłucnymi, które mogą wpływać na ogólny stan chorego i jego jakość życia. POChP, poza układem oddechowym, dotyka układu krążenia, krzepnięcia, mięśniowego, kostnego i ośrodkowego układu nerwowego. Zmiany płucne w POChP charakteryzują się niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Ograniczenie to jest zwykle postępujące i wiąże się z nieprawidłową odpowiedzią zapalną płuc na szkodliwe pyły lub gazy.
MT: U kogo należy podejrzewać tę chorobę?
Dr Piotr Dąbrowiecki: Czynnikami ryzyka są palenie tytoniu i zanieczyszczenie powietrza. Narażenie zawodowe na szkodliwe pyły, gazy i dymy również może powodować rozwój choroby. Dzieje się tak w ok. 10 proc. zachorowań. Jak w przypadku wielu innych schorzeń przewlekłych, tak w POChP doszukano się tła genetycznego. Niedobór α1-antytrypsyny, głównego inhibitora proteinaz wydzielanych przez napływające do tkanki płucnej neutrofile i makrofagi, może