Złamanie prognozuje kolejne złamanie

Jak się oblicza ryzyko złamania?

Czynniki ryzyka złamania niezależne od BMD to:

• zaawansowany wiek,

• niska masa ciała,

• przebyte złamanie po 50. r.ż.,

• przebyte złamanie biodra u rodziców,

• niska masa kostna,

• reumatoidalne zapalenie stawów,

• przewlekłe zażywanie glikokortykosteroidów,

• palenie papierosów,

• nadmierne spożywanie alkoholu.

Do oceny bezwzględnego ryzyka złamania służy kalkulator FRAX, który na podstawie wywiadu, pomiaru masy ciała i wzrostu (wskaźnik BMI), bez pomiaru masy kostnej, pozwala zakwalifikować pacjenta do jednego z trzech poziomów zagrożenia złamaniem w perspektywie 10 lat. Jeśli tak obliczone ryzyko złamania (FRAX BMI) jest średnie (5-10 proc.), konieczne jest skierowanie do poradni specjalistycznej w celu wykonania densytometrii i obliczenie na tej podstawie ponownie FRAX, ale tzw. FRAX BMD. Stwierdzenie wysokiego ryzyka złamań (FRAX BMD > 10 proc.) lub T-score ≤ -2,5 jest także podstawą do rozpoznania osteoporozy i wdrożenia leczenia. Zadaniem poradni specjalistycznej jest potwierdzenie, a także przeprowadzenie diagnostyki różnicowej przyczyn niskiej masy kostnej, tj. ustalenie, z jakiego rodzaju osteoporozą mamy do czynienia: pierwotną czy wtórną. Do czasu uzyskania wyniku densytometrii lekarz rodzinny powinien rozpocząć profilaktykę, ustalić dietę, rehabilitację ruchową danego pacjenta oraz podać wapń i witaminę D w stosunku do jego indywidualnych potrzeb. Jeśli ryzyko przekracza 10 proc., konieczne jest natychmiastowe włączenie farmakoterapii.

Jaki jest najczęstszy błąd w leczeniu osteoporozy?

Naszą największą słabością jest to, że zaledwie 20 proc. pacjentów ze wskazaniami do leczenia farmakologicznego osteoporozy je otrzymuje. Powinno być tak, że lekarz, który pierwszy styka się z pacjentem ze złamaniem osteoporotycznym, który nie otrzymał jeszcze żadnego leczenia, powinien je włączyć. I bez względu na to, czy to jest lekarz rodzinny, internista, ortopeda, czy ginekolog. Powinien w takiej sytuacji szybko zalecić choremu uzupełnienie witaminy D i zaordynować farmakoterapię, ponieważ złamanie prognozuje kolejne złamanie.