Podstawy współpracy interprofesjonalnej

SCENARIUSZ 1

Jadąc autobusem, przypadkiem słyszysz, jak twoi dwaj młodsi koledzy omawiają trudny przypadek kliniczny, podając przy tym nie tylko nazwisko pacjenta, lecz także szczegóły dotyczące rozpoznania oraz poufne informacje z życia prywatnego chorego. Przerywasz im, stwierdzając, że jesteś zaniepokojony tym, co właśnie usłyszałeś, i prosisz o przybycie do twojego gabinetu następnego dnia rano. W odpowiedzi słyszysz, że była to prywatna rozmowa, a ty nie miałeś prawa jej podsłuchiwać, poza tym nikogo innego nie było w pobliżu.

Zastanów się, jak przeprowadzisz rozmowę następnego dnia i jakie inne działania powinieneś podjąć.

SCENARIUSZ 3

Mimo swojego doświadczenia dr Zielonka nadal uważa przekazywanie złych wiadomości pacjentom i ich rodzinom za szczególnie trudny element swojej pracy, gdyż zawsze ma wrażenie, że zawiódł, skoro nie mógł zapewnić choremu odpowiedniej terapii. W efekcie przekazuje takie wiadomości pośpiesznie i stara się szybko opuścić pokój, aby nie być świadkiem reakcji pacjenta. Chorzy i ich rodziny odbierają takie zachowanie jako pozbawione szacunku i szorstkie. Ponadto często powoduje to ich negatywne reakcje. W wyniku tego powstaje błędne koło: dr Zielonka mimo negatywnego odbioru swojego podejścia do przekazywania złych wiadomości nie zmienia swojego zachowania, gdyż nie zna źródeł ani sposobów, które by mu w tym pomogły.

Zastanów się, jak na poprawę jego umiejętności w tym zakresie mogłoby wpłynąć nawiązanie współpracy z innymi członkami zespołu interprofesjonalnego.

SCENARIUSZ 2A

Zacząłeś niedawno pracę na oddziale pediatrycznym i po telefonicznej konsultacji ze swoim nowym przełożonym, dr. Kowalskim, zgodnie z jego decyzją przepisałeś digoksynę sześciomiesięcznemu dziecku. Tego samego dnia zgłasza się do ciebie pielęgniarka, która w agresywny sposób pyta, czy chciałeś „zabić” dziecko dawką odpowiednią dla trzylatka. Zirytowany odpowiadasz, że przepisałeś lek właściwie, ale szybo orientujesz się, że pielęgniarka jednak ma rację. Jesteś przejęty zarówno pomyłką i jej możliwymi konsekwencjami, jak i nieprzyjaznym zachowaniem pielęgniarki.

Jakie podjąłbyś działania związane z oboma powyższymi problemami?

SCENARIUSZ 2B

Chociaż nie jest to dla ciebie łatwa decyzja, jako że dr Kowalski ma bardzo autorytarne podejście do pracowników i wydaje się, że wyjątkowo trudno nawiązać z nim otwartą i szczerą dyskusję, postanawiasz porozmawiać z nim o zaistniałej sytuacji, czyli zarówno o pomyłce w zleceniu leku, jak i o zachowaniu pielęgniarki. Uważasz, że powinieneś uczciwie omówić i jego, i swój błąd, i liczysz na konstruktywną opinię dotyczącą jego roli w zaistniałym zdarzeniu.

Zastanów się, jakie działania powinieneś podjąć i jakie mogą być ich konsekwencje.

SCENARIUSZ 2C

W czasie spotkania z dr. Kowalskim, które odbyło się w jego gabinecie, stwierdza on jednoznacznie, że poinstruował cię we właściwy sposób, i doradza, abyś zapomniał o całym incydencie. Wychodzisz ze spotkania z przekonaniem, że zapisałeś dawkę wyraźnie przez niego zaleconą, a jednocześnie odczuwasz niesmak wywołany poleceniem zapomnienia o zdarzeniu. Niestety, tym co zwróciło twoją uwagę w czasie rozmowy z dr. Kowalskim, poza zdenerwowaniem i brakiem koncentracji na omawianym temacie, był również wyraźnie wyczuwalny zapach alkoholu, co wzbudziło w tobie obawy o zdolność przełożonego do pracy.

Po dokładnym przemyśleniu problemu decydujesz się na ponowną rozmowę z dr. Kowalskim, który po raz kolejny próbuje namówić cię do wyciszenia całej sytuacji. Twierdzi, że uczestniczy w terapii przeciwalkoholowej, i prosi o pomoc w zachowaniu poufności w tym zakresie.

Zastanów się, jakie działania będą w tej sytuacji najwłaściwsze, by zapewnić bezpieczeństwo zarówno dr. Kowalskiemu, pacjentom, jak i współpracownikom.

SCENARIUSZ 1
Zachowanie poufności informacji dotyczących pacjentów jest jedną z podstawowych zasad profesjonalizmu medycznego, ściśle wpływającą na zaufanie pacjentów do danego lekarza oraz całego społeczeństwa do profesji lekarskiej. Oprócz rozważenia w tym przypadku zastosowania działań dyscyplinarnych konieczne jest przeprowadzenie formalnej rozmowy z uczestnikami zdarzenia, a także ustalenie tzw. planu naprawczego, aby zmienić ich postawę profesjonalną w przyszłości.

SCENARIUSZ 2A

Obowiązkiem lekarza, w tym również bohatera tego scenariusza, jest zawsze sprawdzenie prawidłowości zastosowanej dawki leku, bez względu na to, jak doświadczona i ważna osoba zleciła lub doradziła konkretną terapię. Aby zminimalizować błędy będące następstwem złej komunikacji, zdecydowanie zaleca się przyjmowanie tego typu zleceń w formie pisemnej, a w przypadku rozmowy – wyraźne powtórzenie nazwy leku i jego dawki przed zapisaniem zlecenia. Oczywiste jest też, że nawet zagrożenie spowodowane błędem w zleconej dawce leku nie usprawiedliwia agresywnego zachowania osoby, która ten błąd wykryła. Jest ona natomiast zobowiązana do poinformowania o zaistniałej sytuacji swoich przełożonych. Z punktu widzenia strategii refleksyjnego myślenia takie zdarzenie powinno być przedmiotem dokładnej samooceny skutkującej stworzeniem planu działań zapobiegających podobnym sytuacjom w przyszłości.

SCENARIUSZ 2B

Chociaż podstawowym działaniem powinno być przeprowadzenie rozmowy z przełożonym, to jeżeli wydaje się to w pierwszym momencie zbyt trudne, możemy skonsultować się z innym członkiem naszego zespołu, którego obdarzamy zaufaniem. Musimy jednak przy tym pamiętać, że profesjonalne regulacje mogą zobowiązać osobę, z którą będziemy rozmawiać, do ujawnienia zaistniałego problemu odpowiednim organom. Jednym z korzystnych rozwiązań może być zorganizowanie spotkania z przełożonym w obecności neutralnej osoby trzeciej, w razie potrzeby zastosowanie procesu mediacyjnego, a dopiero w przypadku jego niepowodzenia złożenie oficjalnej skargi.6
W każdym przypadku należy dbać o prowadzenie dokładnej dokumentacji oraz o przestrzeganie wszelkich regulacji zawodowych. Umożliwi to obiektywne uzasadnienie naszego punktu widzenia, oparte zarówno na wzajemnym szacunku i uczciwości, jak i na przepisach prawnych.

SCENARIUSZ 2C

Efektem analizy opisanej sytuacji powinno być jej zgłoszenie odpowiednim przełożonym. Pomimo wiążących się z tym oczywistych negatywnych konsekwencji dla dr. Kowalskiego jest to jedyny sposób zminimalizowania ryzyka popełnienia kolejnego błędu, a jednocześnie zapewnienia mu właściwego wsparcia w terapii uzależnienia. Działanie to nie zwalnia nas z koleżeńskiego obowiązku traktowania dr. Kowalskiego z odpowiednim szacunkiem i uczciwością.

SCENARIUSZ 3

Korzystnym rozwiązaniem jest nawiązanie właściwej współpracy z członkiem zespołu interprofesjonalnego, który ma lepsze relacje z pacjentem. Osoba taka powinna towarzyszyć dr. Zielonce w czasie trudnych rozmów, a nawet je prowadzić, podczas gdy ten będzie udzielać odpowiedzi na pytania specjalistyczne. Ta strategia zapewni dr. Zielonce wsparcie i zredukuje jego negatywne odczucia bez narażenia na pogorszenie opinii pacjentów i ich rodzin na temat jego profesjonalizmu.