Spis treści
- 1. Do poradni zgłosiła się 30-letnia pacjentka będąca w 9 tygodniu drugiej ciąży. Pierwsza ciąża zakończona porodem siłami natury w 37 tygodniu przed 3 laty była powikłana nadciśnieniem indukowanym ciążą (rozpoznanym w 27 tygodniu). Według wywiadu i dokumentacji lekarskiej pacjentka nie miała białkomoczu w pierwszej ciąży, a kontrolę ciśnienia tętniczego uzyskano, stosując metylodopę w dawce 1000 mg/24 h. Po 8 tygodniach od rozwiązania nastąpiła normalizacja ciśnienia i od tego czasu chora nie przyjmowała żadnych leków przeciwnadciśnieniowych. W pomiarach domowych wartości ciśnienia tętniczego mieściły się w zakresie 110-128/72-86 mmHg. W wykonanym przed tygodniem 24-godzinnym monitorowaniu ciśnienia tętniczego średnie dobowe ciśnienie wynosiło 116/71 mmHg.
- 2. 51-letnia pacjentka z nadciśnieniem tętniczym przewlekłym, dobrze kontrolowanym przy stosowaniu leczenia skojarzonego inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE – angiotensin converting enzyme) i diuretykiem tiazydopodobnym, z hiperlipidemią leczoną statyną, nieskarżąca się na dolegliwości ze strony układu krążenia, z objawami wypadowymi w przebiegu rozpoczynającej się menopauzy (uderzenia gorąca) zwraca się z prośbą o opinię kardiologiczną na temat stosowania hormonalnej terapii zastępczej.
- 3. U 68-letniego mężczyzny z wieloletnim wywiadem nadciśnieniowym i wieńcowym, po przebytym zawale dolnej ściany serca, po angioplastyce prawej tętnicy wieńcowej oraz angioplastyce tętnicy międzykomorowej przedniej, z chromaniem przestankowym, po interwencjach przezskórnych w zakresie tętnic kończyn dolnych, palacza tytoniu, nagle doszło do destabilizacji uprzednio dobrze kontrolowanych wartości ciśnienia tętniczego. Od kilku tygodni u chorego występuje ciężkie nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie farmakologiczne. W badaniach biochemicznych stwierdzono podwyższone stężenie kreatyniny, białkomocz 0,4 g/24 h i łagodną hipokaliemię.
- 4. Mężczyzna, lat 34, palacz tytoniu, z kilkuletnim wywiadem ciężkiego nadciśnienia tętniczego powikłanego przerostem lewej komory, obecnie wymagający terapii czterema lekami przeciwnadciśnieniowymi, został skierowany do szpitala w celu rozszerzenia diagnostyki i wykluczenia wtórnego nadciśnienia. W wywiadzie zwraca uwagę tendencja do spontanicznej hipokaliemii (min. oznaczone stężenie potasu we krwi 2,7 mmol/l); obecnie przy stosowaniu suplementacji czterema tabletkami potasu dziennie wartości kaliemii utrzymują się na poziomie 4,0 mmol/l. Pacjent otrzymuje amlodypinę w dawce 10 mg oraz doksazosynę w dawce 8 mg/24 h, pozostałe leki (β-adrenolityk i inhibitor ACE) odstawiono przed wykonaniem testów hormonalnych. W toku diagnostyki stwierdzono podwyższone stężenie aldosteronu (39,7 ng/ml) ze wskaźnikiem aldosteronowo-reninowym (ARR – aldosterone to renin ratio) 73 (aldosteron w ng/ml i aktywność reninowa osocza w ng/ml/h).
- 5. 37-letni mężczyzna, palacz tytoniu, otyły, przedsiębiorca, prowadzący siedzący tryb życia, dotychczas nieleczący się przewlekle, zgłosił się do lekarza z powodu dolegliwości bólowych o charakterze kłucia w klatce piersiowej. Wykluczono ich kardiogenną etiologię, ale w toku diagnostyki w EKG stwierdzono cechy przerostu lewej komory serca, hiperlipidemię mieszaną i podwyższone stężenie glukozy na czczo. Ciśnienie tętnicze zmierzone w gabinecie wynosiło 132/88 mmHg (średnia z dwóch pomiarów). Pacjenta skierowano na 24-godzinną rejestrację ciśnienia, w której zarejestrowano dobową średnią ciśnienia 136/90 mmHg, średnią z okresu dnia 142/89 mmHg i z okresu nocy 122/81 mmHg.
- 6. 81-letnia emerytowana pielęgniarka zgłosiła się do lekarza z powodu chwiejnych wartości ciśnienia tętniczego i gorszego samopoczucia. Od kilku lat w leczeniu przeciwnadciśnieniowym stosuje indapamid. W czasie ostatnich tygodni w związku z nasileniem dolegliwości bólowych stawów kręgosłupa pacjentka regularnie stosowała niesteroidowe leki przeciwzapalne. W badaniu przedmiotowym u chorej stwierdzono ślad obrzęków kończyn dolnych, nad polami płucnymi słyszalny szmer pęcherzykowy, prawidłowy, symetryczny. Tony serca były prawidłowo akcentowane, nie zanotowano szmerów patologicznych. W badaniach dodatkowych: stężenie kreatyniny 88 μmol/l (1 mg/dl), szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej (eGFR – estimated glomerular filtration rate) 53 ml/min/1,73 m2, stężenie potasu 3,9 mmol/l, morfologia bez istotnych odchyleń. Ciśnienie tętnicze w pomiarach gabinetowych (średnia z trzech pomiarów) wynosiło 149/68 mmHg. W próbie ortostatycznej po 1 i po 3 minutach nie stwierdzono hipotonii.
- 7. Na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) przyjęto 75-letniego mężczyznę ze świeżym udarem niedokrwiennym lewej półkuli mózgu. Wartości ciśnienia tętniczego przy przyjęciu na SOR wynosiły 177/105 mmHg (średnia z dwóch pomiarów). Pacjent mieści się w oknie czasowym do zastosowania leczenia trombolitycznego.
- 8. 45-letni mężczyzna skarży się na występujące od kilku tygodni bóle głowy w okolicy potylicznej. Nadciśnienie tętnicze po raz pierwszy rozpoznano u niego ok. 5 lat temu (ok. 150/100 mmHg). Mężczyzna nigdy nie był leczony farmakologicznie, nie wykonywał systematycznych pomiarów ciśnienia. Ze względu na bóle głowy w czasie ostatnich dwóch tygodni mierzył sobie ciśnienie w domu, stwierdzając utrzymujące się jego podwyższone wartości na poziomie 160-170/90-105 mmHg; tętno 74/min. Pacjent nie przyjmuje żadnych leków przewlekle. W wywiadzie rodzinnym: ze strony ojca obciążenie nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą i chorobą wieńcową; ojciec przebył zawał serca w wieku 52 lat. Pacjent pali ok. 10 papierosów dziennie od ok. 20 lat, codziennie wypija pół butelki wina, prowadzi siedzący tryb życia. W badaniu przedmiotowym: pacjent z wyrównanym układem krążenia, ciśnienie tętnicze 164/110 mmHg (prawe ramię), 161/107 mmHg (lewe ramię), kontrolny pomiar po 2 minutach 160/109 mmHg, BMI 36 kg/m2.