Co to jest padaczka?

wyładowanie elektryczne w komórkach nerwowych i uwolnienie dużej ilości neuroprzekaźników. Skutkuje to wystąpieniem różnych objawów neurologicznych w sposób gwałtowny i przemijający. Siła i rodzaj napadu zależą od miejsca, w którym dojdzie do nagłego wyładowania elektrycznego w mózgu.

W ponad 70% przypadków przyczyna powstania padaczki nie jest znana. U pozostałej części pacjentów może się ona rozwinąć wtórnie do uszkodzenia mózgu w wyniku np. udaru, urazu głowy, niedotlenienia mózgu, nowotworu mózgu. U 75% chorych na padaczkę pierwszy napad występuje przed 20 r.ż.

2. Jakie są rodzaje padaczki?

Typ napadu padaczkowego zależy od miejsca mózgu, w którym dojdzie do nieprawidłowych wyładowań elektrycznych. Napady można podzielić na:

- napady ogniskowe – rozpoczynają się w konkretnym miejscu mózgu i dają objawy z tej lokalizacji, mogą przebiegać z utratą świadomości lub bez niej

- uogólnione – wyładowania elektryczne obejmują cały mózg, zwykle przebiegają z utratą świadomości.

Napady ogniskowe mogą przechodzić w napady uogólnione.

3. Jak wygląda napad padaczkowy?

Możliwe objawy napadu padaczkowego to:

- krótkotrwała utrata świadomości (nagły brak aktywności, przerwanie wykonywanej czynności na ok. 10 s)

- drgawki całego ciała (chory ma otwarte oczy, skierowane do góry i do boku, może bezwiednie oddać mocz)

- nagła utrata napięcia mięśni (często z urazem głowy w trakcie upadku)

- drgawki rozpoczynające się w ograniczonym obszarze ciała (np. kącik ust, dłoni) i mogące się rozprzestrzeniać na całą połowę ciała

- objawy czuciowe (np. drętwienie kończyny) lub doznania zmysłowe (np. doznania smakowe, węchowe, wzrokowe, słuchowe)

- napadowy dyskomfort żołądkowo-jelitowy

- krótkotrwałe zaburzenia w sferze psychicznej (np. nagłe doznanie czegoś znanego, już przeżytego).

Napad padaczkowy może trwać kilka sekund lub kilka minut. U tego samego chorego objawy napadu są zazwyczaj takie same lub bardzo podobne. W wielu przypadkach po napadzie pacjent bywa splątany lub senny.

4. Kiedy pojawia się padaczka?

A. Pourazowa

Podczas urazu uszkadzającego mózg (np. po złamaniu kości czaszki, gdy powstaje krwiak wewnątrz czaszki) może dojść do zaburzenia elektrycznej komunikacji między komórkami nerwowymi i powstania padaczki. Napady drgawek po urazie mózgu pojawiają się już w pierwszej dobie od wypadku, w pierwszym tygodniu lub po upływie tygodnia (tzw. późne). Możliwe jest wystąpienie napadu drgawkowego nawet do kilku lat po urazie.

B. Alkoholowa

U osób uzależnionych od alkoholu po przerwaniu ciągu spożywania alkoholu mogą wystąpić napady drgawkowe. Najczęściej objawy rozwijają się po ok. 3 dniach od odstawienia i mają postać nagłych drgawek całego ciała z utratą świadomości. U części pacjentów napady występują seriami, bez odzyskiwania świadomości, co stanowi stan zagrożenia życia.

5. Jak zapobiegać napadom padaczkowym?

Jeśli neurolog zaleci leki przeciwpadaczkowe, należy je regularnie przyjmować. Dzięki temu utrzymane jest ich stałe stężenie we krwi i zapewniona największa skuteczność. Warto ustalić, które czynniki prowokują napad padaczkowy. Zazwyczaj są to przykre bodźce, np. hałas, intensywne światło, brak snu, głodzenie się, stres, infekcja itp. Trzeba dążyć do wykluczenia lub ograniczenia do minimum takich czynników.

6. Co zrobić w trakcie napadu padaczkowego?

A. Jeśli jesteś świadkiem napadu padaczkowego, po pierwsze: zachowaj spokój.

B. Oceń sytuację: jeśli chory znajduje się w niebezpiecznym miejscu (np. ulica), należy go przenieść. Jeśli nie ma takiej potrzeby, pozostań na miejscu. Usuń przedmioty, w które chory może uderzyć (np. krzesło).

C. Sprawdź, o której godzinie zaczął się napad.

D. Asekuruj głowę chorego: chroń przed uderzeniami o podłoże i bliskie przedmioty. Nie krępuj jego ruchów (nie przytrzymuj kończyn). Nie wkładaj niczego do ust chorego w trakcie napadu!

E. Ponownie sprawdź godzinę. Jeśli napad trwa ponad 5 min, wezwij pogotowie! Jeśli następuje napad za napadem, a chory nie odzyskuje świadomości, również dzwoń po pomoc!

F. Po ustąpieniu napadu chory może zapaść w sen. Sprawdź, czy oddycha, i ułóż go na boku (ułatwi mu to oddychanie). Chory powinien dojść do siebie po 5-20 min.

7. Jak leczy się padaczkę?

W celu zapobiegania napadom padaczkowym stosuje się leczenie farmakologiczne. Neurolog dobiera optymalny lek, biorąc pod uwagę rodzaj napadów, ale też wiek chorego, choroby towarzyszące, płeć, ogólny stan zdrowia, planowaną ciążę. Ważne jest, aby znajdować się pod stałą kontrolą poradni neurologicznej lub epileptologicznej. Powodzenie terapii zależy w dużym stopniu od przestrzegania zaleceń lekarskich i regularnego przyjmowania leków.