Co to jest depresja?

• niewydolności,
• zaburzenia rytmów biologicznych, tj. zaburzenia snu (typowe są budzenie się w nocy i wczesnoporanna bezsenność), obniżenie łaknienia z utratą masy ciała, zaburzenia cyklów miesięcznych u kobiet, spadek popędu seksualnego,
• lęk przejawiający się jako poczucie napięcia, zagrożenia, lękowe oczekiwania i wyobrażenia, niepokój, pobudzenie ruchowe.

O tym, czy mamy do czynienia z depresją jako chorobą, decydują:

• nasilenie objawów,
• czas ich trwania dłuższy niż dwa tygodnie,
• zaburzenia funkcjonowania w codziennym życiu.

Podstawą rozpoznania depresji jest badanie lekarskie.

Kogo najczęściej dotyka depresja?

Szacuje się, że depresja dotyka 30 proc. osób populacji, średni wiek wystąpienia pierwszego epizodu to 20-40 lat. Dwukrotnie częściej na depresję chorują kobiety niż mężczyźni.

Kto leczy depresję?

Depresję powinien leczyć psychiatra. W Polsce do lekarza psychiatry nie potrzeba skierowania i nie obowiązuje rejonizacja. W łagodnie przebiegających zaburzeniach wstępną pomoc farmakologiczną można uzyskać u lekarza rodzinnego.

Kiedy trzeba leczyć depresję?

Zawsze gdy stan depresyjny się przedłuża i trwa ponad dwa tygodnie, a nasilenie objawów depresyjnych zaburza funkcjonowanie.

Kiedy depresja jest nieuleczalna?

Depresja nie jest nieuleczalna. Bywa, że przebiega przewlekle, nawraca, ale zawsze przychodzi moment, gdy ustępuje.

Jak leczyć depresję?

Podstawą leczenia jest przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych.

• W niektórych sytuacjach dołącza się leki stabilizujące nastrój, a niekiedy, z reguły przejściowo, leki przeciwpsychotyczne (neuroleptyki).
• W przypadku depresji sezonowej (zimowej) można stosować fototerapię.
• W ciężkich, zagrażających życiu lub niereagujących na leczenie farmakologiczne postaciach depresji stosuje się niekiedy elektrowstrząsy.
• W depresjach o niewielkim nasileniu może wystarczyć psychoterapia, w głębszych zespołach depresyjnych psychoterapia jest cennym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego.

Jak wyjść z depresji?

• Konieczne jest leczenie farmakologiczne odpowiednią dawką leku przez odpowiednio długi, ustalony z psychiatrą czas.
• Pomocne jest podtrzymywanie aktywności, adekwatnie do możliwości.
• Należy zadbać o dobry i wystarczająco długi sen i wypoczynek.
• Powinno się zadbać o dobre, zdrowe odżywianie, a unikać nadmiaru słodyczy.
• Trzeba podejmować, o ile to możliwe, aktywność fizyczną.
• Dobrze jest utrzymywać relacje z bliskimi, znajomymi, przyjaciółmi.
• Pomocne jest zdobywanie wiedzy o chorobie, jej przebiegu, a także udział w grupach wsparcia dla chorujących na depresję.
• Równoległe podjęcie psychoterapii pomaga w zmianie postaw wobec siebie, urealnianiu oczekiwań, znalezieniu sposobów na redukowanie stresu. Psychoterapia pomaga oswoić chorobę i wypracować metody radzenia sobie z nią.

Jak pomóc osobie chorej na depresję? Co może zrobić rodzina pacjenta? Jak rozmawiać z chorym na depresję?

Obecność i wsparcie bliskich osób są dla chorego bardzo ważne. Potrzebna jest ich wyrozumiałość, cierpliwość, uważność na aktualny stan, potrzeby i możliwości cierpiącej osoby. Czasami wystarczy po prostu z kimś pobyć, nawet milcząc, wspólnie obejrzeć film, przygotować herbatę lub posiłek. W przypadku depresji przebiegającej z dużym zahamowaniem warto zaznaczyć swoją obecność, gotowość do pomocy i wsparcia, ale nie narzucać się z propozycjami aktywności lub długimi rozmowami. Unikanie kontaktu przez chorego nie wynika z zagniewania się, niechęci albo lenistwa. Bywa, że osobie chorej trudno jest się skupić, rozmawiać, czuje się niewydolna, zmęczona. Często odczuwa niechęć do siebie, obwinia się, uważając, że jest dla innych ciężarem. Pomocne jest zrozumienie dla przeżywanych przez chorego trudności, wzmacnianie nadziei na ozdrowienie. Ważne, by nie bać się rozmawiać o często obecnych w depresji myślach o śmierci lub myślach samobójczych. Chory często odczuwa lęk i poczucie winy z powodu pojawiania się takich przeżyć. Z reguły są one konsekwencją przeżywanego cierpienia i braku nadziei. Warto przypominać, że depresja jest chorobą, bywa, że utrzymuje się przez wiele tygodni, ale jest uleczalna, a typowe dla niej poczucie niewydolności i pesymistyczne oceny są stanem przemijającym. Warto wspomagać chorego w wytrwałości w leczeniu, dopilnować regularnych wizyt u lekarza, dostrzegać i wskazywać pierwsze sygnały poprawy – może to być początkowo lepszy sen, apetyt, ustąpienie lęku.

Wsparciem jest dostrzeganie powracającej aktywności, pierwszych symptomów ożywienia, pojawiającego się uśmiechu oraz drobnych radości. Dobrze jest przekierować uwagę chorego, niekiedy bardzo pogrążonego w subiektywnym przeżywaniu cierpienia, na działania na zewnątrz. Można się odwoływać do spraw, które zwykle go zajmowały, zachęcić do wspólnej gry, zająć drobnymi zadaniami domowymi, pracą, której jest w stanie sprostać. Bardzo pomocna, o ile jest możliwa, jest aktywność fizyczna.