Pokrzywka – nowe spojrzenie

Konsensus leczenia pokrzywki przewlekłej zaleca trójstopniowy proces leczenia

1. Pierwszym etapem pozostaje stosowanie niesedatywnych leków przeciwhistaminowych drugiej generacji w dawkach standardowych.

2. Jeśli odpowiedź na leczenie jest niewystarczająca, dawka dotychczasowego preparatu powinna zostać zwiększona nawet czterokrotnie.

3. W przypadku dalszego utrzymywania się pokrzywki zaleca się dołączenie omalizumabu, cyklosporyny A lub montelukastu. W celu opanowania ciężkich zaostrzeń można przez okres nieprzekraczający 10 dni zastosować glikokortykosteroidy.

Zaleca się i nie zaleca

■ W leczeniu chorych z pokrzywką nie zaleca się leków przeciwhistaminowych wywołujących sedację ani dapsonu.

■ Nie należy używać terminu „przewlekłe pokrzywki idiopatyczne”. Pokrzywka trwająca ponad sześć tygodni ma spontaniczny lub indukowany charakter. W zależności od czynników wyzwalających, pokrzywkę przewlekłą dzieli się na:
 fizykalną,

 cholinergiczną,

 kontaktową,

 wodną.

■ W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić obrzęk naczynioruchowy związany przyczynowo z bradykininą oraz zespoły pokrzywkowe związane z IL-1, takie jak choroby autoimmunologiczne i pokrzywka naczyniowa.

■ Do monitorowania skuteczności leczenia choroby wskazane jest określanie jej aktywności, a do tego celu najlepiej wykorzystać skalę aktywności pokrzywki (UAS - Urticaria Activity Score) bądź obrzęku naczynioruchowego (AAS – Angioedema Activity Score) oraz ustalić próg w indukowanych pokrzywkach. Natomiast do określenia jakości życia stosuje się dwa kwestionariusze: CU-Q2oL (Chronic Urticaria Quality of Life) oraz AE-QoL (Angioedema Quality of Life).

■ Diagnostykę pokrzywek przewlekłych o charakterze spontanicznym należy rozpocząć od wykluczenia ciężkich chorób, które mogą leżeć u podłoża pokrzywki. W tym celu u wszystkich pacjentów oznacza się wykładniki stanu zapalnego (OB lub CRP) i morfologię krwi z rozmazem. U pacjentów z ciężkim lub długotrwałym przebiegiem choroby dane z wywiadu wskazujące na procesy autoimmunologiczne, objawy infekcji czy nietolerancji powinny kierować diagnostykę na indywidualny tor. Identyfikacja czynnika sprawczego ułatwia wdrożenie skutecznej terapii. W przypadku przewlekłych pokrzywek indukowanych, diagnostyka polega wyłącznie na określeniu czynnika wyzwalającego oraz progu, po przekroczeniu którego dochodzi do zaostrzeń.