Co to jest opryszczka?

płciowych. Wirusy opryszczki pozostają w organizmie całe życie w zwojach nerwów czuciowych. Ich cechą charakterystyczną jest zdolność do reaktywacji po okresie utajenia.

Jakie są objawy opryszczki?

Zakażenie HSV może przebiegać w sposób objawowy lub bezobjawowy. Okres wylęgania wynosi ok. 2-12 dni (średnio 4 dni). Charakterystyczne jest występowanie miejscowych objawów prodromalnych w postaci swędzenia, pieczenia, mrowienia lub przeczulicy, które poprzedzają pojawienie się zmian skórnych.

Charakterystyczne wykwity na skórze to drobne, zgrupowane pęcherzyki wypełnione przejrzystą, surowiczą treścią. Po kilku dniach pęcherzyki pękają, pozostawiając drobne nadżerki pokryte strupem.

Dlaczego pojawia się opryszczka? Co może wywołać jej nawrót?

Do nawrotów opryszczki dochodzi pod wpływem czynników wyzwalających, takich jak: choroby infekcyjne przebiegające z gorączką, promieniowanie słoneczne, stres, przemęczenie, silne oziębienie, miesiączka, jak również mikrourazów wywołanych np. zabiegami kosmetycznymi, takimi jak makijaż permanentny, dermabrazja czy epilacja.

Jakie są domowe sposoby leczenia opryszczki?

W przypadku ograniczonych, mało nasilonych objawów opryszczki nawrotowej pomocne w łagodzeniu dolegliwości oraz przyspieszeniu gojenia zmian są wielokrotnie powtarzane w ciągu dnia okłady z czosnku, cebuli, aloesu, soku z cytryny, naparu z melisy czy też roztworów z kwasu acetylosalicylowego, sody oczyszczonej lub octu.

Kiedy z opryszczką udać się do lekarza? Jakie stosuje się leki? Jak szybko można wyleczyć opryszczkę?

W przypadku nasilonych zmian skórnych, często z towarzyszącym powiększeniem węzłów chłonnych, jak również opryszczki genitalnej należy się zgłosić do lekarza. Odpowiednio wczesne, najlepiej w fazie objawów prodromalnych, rozpoczęcie leczenia doustnymi preparatami przeciwwirusowymi (acyklowirem) zmniejsza nasilenie objawów, skraca czas ich trwania oraz zapobiega występowaniu powikłań i nawrotów choroby. W aptekach bez recepty dostępnych jest wiele miejscowych preparatów przeciwwirusowych, osuszających i odkażających, np. pasta cynkowa, żele zawierające kwas krzemowy, plastry mające ograniczyć ryzyko rozprzestrzeniania się zakażenia.

Jak przenosi się opryszczka?

Do zakażenia wirusem opryszczki dochodzi przez kontakt bezpośredni błony śluzowej lub uszkodzonej skóry (poprzez nawet niewielkie pęknięcia) ze zmianami opryszczkowymi lub z wydzielinami osoby zakażonej, np. śliną, łzami, a także na drodze kontaktów płciowych. Ponadto wirus może przetrwać krótko na skórze, odzieży oraz przedmiotach codziennego użytku, co umożliwia zakażenie poprzez np. pocałunek w policzek, używanie wspólnych naczyń, szczoteczki do zębów albo ręcznika. Do zakażenia narządów płciowych dochodzi w trakcie kontaktów seksualnych, także oralno-genitalnych.

Kiedy zakażamy opryszczką?

Opryszczka jest najbardziej zakaźna w fazie objawowej, tzn. obecności pęcherzyków wypełnionych płynem zawierającym liczne wirusy. Gdy wszystkie zmiany pokryją się strupem, ryzyko zakażenia jest mniejsze. Nie wolno jednak zapominać o możliwości bezobjawowego wydalania wirusa, które zachodzi niezależnie od tego, czy wcześniej wystąpiły objawy kliniczne, czy zakażenie było bezobjawowe. Wirusy w okresie bezobjawowym okresowo są obecne w ślinie, łzach czy wydzielinach z narządów płciowych, co stwarza większe ryzyko zakażenia.

Gdzie na skórze występuje opryszczka?

Objawy opryszczki mogą się pojawiać w każdym miejscu na ciele, jednak najczęściej zmiany występują na granicy błon śluzowych i skóry. HSV-1 typowo powoduje zmiany w obrębie twarzy, głównie czerwieni wargowej, błony śluzowej jamy ustnej, okolicy nosa, jak również na tułowiu i kończynach górnych, rzadko na narządach płciowych. Natomiast HSV-2 wywołują zmiany przede wszystkim na narządach płciowych oraz na pośladkach i w okolicy odbytu.

Czy opryszczka może być niebezpieczna dla dzieci?

Pierwotna infekcja HSV u niemowląt oraz małych dzieci może przebiegać bezobjawowo lub pod postacią opryszczkowego zapalenia jamy ustnej i dziąseł z obecnością licznych, szybko pękających pęcherzyków i bolesnych nadżerek. Niekiedy może dojść do ciężkiego zakażenia jamy ustnej przebiegającego z wysoką gorączką, powiększeniem lokalnych węzłów chłonnych, niechęcią do jedzenia, nadmiernym wydzielaniem śliny prowadzącym do odwodnienia.

Czy opryszczka może być objawem innej choroby, np. HIV/AIDS?

Opryszczka pod postacią nasilonych lub rozsianych zmian skórnych, o przewlekłym przebiegu, oporna na leczenie, jak również częste jej nawroty mogą być objawem wrodzonych lub nabytych (w tym spowodowanych zakażeniem HIV) zaburzeń odporności oraz chorób autoimmunologicznych.

Czy opryszczka jest niebezpieczna w ciąży?

Do zakażenia płodu może dojść zarówno w przypadku infekcji pierwotnej, nawrotowej, jak i podczas infekcji bezobjawowej. Szczególnie niebezpieczne w ciąży jest pojawienie się opryszczki narządów płciowych ciężarnych, które wiąże się z ryzykiem zakażenia płodu lub noworodka. Najczęściej opryszczkę narządów płciowych wywołuje HSV-2, ale możliwe jest także zakażenie HSV-1 podczas kontaktów oralno-genitalnych. W przypadku opryszczki wargowej zagrożeniem dla rozwijającego się płodu jest pierwotne zakażenie opryszczką w ciąży u kobiety, która nie miała dotychczas kontaktu z wirusem. W wyniku zakażenia płodu może dojść do poronienia, przedwczesnego porodu lub do wrodzonego zakażenia HSV, a to może spowodować rozwój wad płodu pod postacią np. małogłowia, wodogłowia, wad serca oraz zmian ocznych i neurologicznych. Największe ryzyko zakażenia płodu oraz noworodka stanowi pierwotna infekcja opryszczką genitalną w ostatnim trymestrze ciąży oraz pojawienie się zmian na narządach płciowych kobiety w okresie okołoporodowym. Dlatego też u tych kobiet zaleca się profilaktyczne leczenie przeciwwirusowe pod koniec ciąży oraz zakończenie jej cięciem cesarskim. Następstwa okołoporodowego zakażenia noworodka mogą przebiegać łagodnie w postaci nieznacznie nasilonych zmian skórnych lub śluzówkowych, lecz mogą również prowadzić do zakażenia narządu wzroku, narządów wewnętrznych oraz zapalenia opon mózgowych i mózgu.