Co znajdziesz w artykule?
Diagnostyka różnicowa biegunek
Z uwagi na długość trwania wyróżniamy biegunkę ostrą, określaną według różnych źródeł jako trwającą od kilku godzin do 14-21 dni, oraz biegunkę przewlekłą, której czas trwania przekracza 21-28 dni.
► Biegunki ostre najczęściej są pochodzenia zakaźnego – bakteryjnego, wirusowego lub drożdżakowego, rzadziej pasożytniczego. Mogą być następstwem działania toksyn bakteryjnych, egzogennych, leków, alergenów lub mieć podłoże psychogenne, np. u pobudliwych osób z nerwicą.
Biegunka wirusowa jest zwykle sezonowa. Rzadko ma ciężki przebieg i zwykle samoogranicza się w ciągu kilku dni.
Biegunki bakteryjne to gronkowcowa i biegunka związana z zakażeniem enteropatogenną pałeczką okrężnicy, która jest najczęstszym patogenem tzw. biegunki podróżników. Biegunka występująca endemicznie w grupie osób korzystających z miejsc zbiorowego żywienia najczęściej wywołana jest pałeczką duru brzusznego lub pałeczką czerwonki. Nagromadzenie wielu osób w jednym miejscu leży u podłoża biegunki w przebiegu zakażenia laseczką Cl. difficile. Dotyczy ona także osób po leczeniu antybiotykami. Skala tego zjawiska narasta. Pewne znaczenie w rozprzestrzenianiu się biegunki o tej przyczynie może mieć przyjmowanie leków z grupy prazoli hamujących wydzielanie kwasu solnego w żołądku, stosowanych coraz powszechniej, nierzadko bez mocnych wskazań, a niekiedy kupowanych przez pacjentów bez recepty. Zahamowanie wydzielania kwasu solnego oznacza „wyłączenie” fizjologicznego filtra przeciwbakteryjnego w żołądku, co sprzyja kontaminacji jelit florą patogenną, czego następstwem jest zakażenie Cl. difficile.
► Biegunka przewlekła bardzo rzadko jest wyrazem przeciągania się biegunki ostrej, infekcyjnej. Może być objawem chorób zapalnych lub nowotworowych przewodu pokarmowego, jatrogennego zaburzenia anatomii jelit. Bywa także następstwem chorób metabolicznych, endokrynnych. Rzadziej wynika z działania toksyn, leków, alergii. Dość często biegunka należy do obrazu zaburzeń czynnościowych.
Biegunki można podzielić też w oparciu o ich etiopatogenezę.
Wyróżnia się:
► Biegunkę osmotyczną – zależną od obecności w świetle jelita niewchłanialnych substancji osmotycznie czynnych w stężeniu dostatecznym do ściągnięcia znacznej objętości wody. W pewnym sensie mechanizm osmotyczny leży u podłoża biegunki będącej następstwem zaburzeń wchłaniania lub trawienia. Szczególną jej postacią jest biegunka tłuszczowa.
► Biegunkę sekrecyjną – w konsekwencji nadmiernego wydzielania do światła jelita płynów pod wpływem toksyn, leków, enterohormonów, kwasów żółciowych.
► Biegunkę zapalną – w następstwie przenikania płynów ustrojowych oraz zwykle wzmożonej perystaltyki ze skróceniem czasu pasażu przez chorobowo zmienione jelito. W końcu zwiększona aktywność motoryczna jelit, najczęściej uwarunkowana zaburzeniem równowagi układu autonomicznego, będzie prowadziła do biegunki czynnościowej. Nierzadkie jest współistnienie kilku wymienionych mechanizmów.
Spis treści
Najczęściej lekarze posługują się definicją określającą biegunkę jako oddawanie półuformowanego, półpłynnego lub płynnego stolca w liczbie powyżej trzech na dobę, o łącznej masie przekraczającej 250 gr i zawartości tłuszczu powyżej 7 gr. W praktyce posługujemy się przede wszystkim kryterium dobowej częstości wypróżnień.
Pozostałe parametry analizujemy w przypadkach wątpliwych, zlecając ilościową ocenę masy stolca bądź zawartości w nim tłuszczu.
Pacjenci dość często mianem biegunki określają
Dodaj do ulubionych
