Co znajdziesz w artykule?
Kiedy mówimy o kaszlu palacza?
Kaszel jest fizjologicznym procesem obrony dróg oddechowych przed wszelkiego rodzaju zanieczyszczeniami, które trafiają do płuc z wdychanym powietrzem. Każde zaciągnięcie się dymem papierosowym powoduje przedostawanie się do układu oddechowego ogromnej liczby silnie drażniących, szkodliwych dla zdrowia cząsteczek. Wysoka temperatura, która towarzyszy paleniu tytoniu, jest dodatkowym czynnikiem niekorzystnie oddziałującym na nabłonek oddechowy. W efekcie u palacza na ogół rozwija się przewlekły stan zapalny dróg oddechowych, nieinfekcyjne przewlekłe zapalenie oskrzeli. Jednym z jego charakterystycznych objawów jest wzmożona produkcja wydzieliny, której układ oddechowy usiłuje się następnie pozbyć. Zarówno inhalacja dymu tytoniowego, jak i nadmiar wydzieliny stanowią silne bodźce kaszlowe. Charakterystycznym symptomem kaszlu palacza jest więc jego uporczywość. Zwykle pojawia się już rano, bezpośrednio po przebudzeniu. Palacz wykrztusza wtedy zanieczyszczenia „wymiecione” przez rzęski nabłonka oskrzelowego w nocy, zanim zostały sparaliżowane przez pierwszego papierosa. Niekiedy objawy mogą występować cały dzień. Warto podkreślić, że u części osób rzucenie palenia pozwala uzyskać radykalne ograniczenie, a nawet ustąpienie tych dolegliwości.
Etiologia kaszlu – przyczyny płucne
1. Choroby dolnych dróg oddechowych i płuc: przewlekłe choroby obturacyjne (astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc), zapalenie tchawicy/oskrzeli, rozstrzenie oskrzeli, nowotwór, ciało obce, mukowiscydoza).
2. Choroby płuc: zapalenie płuca, choroby śródmiąższowe, gruźlica, sarkoidoza, ropień płuca.
3. Choroby górnych dróg oddechowych: zapalenie zatok obocznych, nieżyt nosa, zespół spływania wydzieliny z nozdrzy tylnych.
4. Choroby opłucnej (zapalenie, nowotwór, uraz).
5. Choroby śródpiersia (guz, ucisk zewnętrzny, powiększenie tarczycy/grasicy).
6. Wady układu oddechowego i przepony.
Etiologia kaszlu – przyczyny pozapłucne
1. Choroby układu krążenia: niewydolność krążenia, tętniak aorty.
2. Choroby przewodu pokarmowego: refluks żołądkowo-przełykowy, aspiracja.
3. Choroby zakaźne i pasożytnicze, koklusz.
4. Kaszel polekowy: ACEI, β-blokery, amiodaron, nifedypina, nitrofurantoina.
5. Ekspozycja na czynniki drażniące.
6. Kaszel psychogenny.
Spis treści
MT: Jakie znaczenie ma czas palenia tytoniu dla wystąpienia kaszlu palacza?
Prof. Joanna Chorostowska-Wynimko: U wielu osób występuje on stosunkowo szybko, już po kilku miesiącach od rozpoczęcia palenia. Nierzadko objawy uporczywego kaszlu palacza bywają błędnie przypisywane infekcjom dróg oddechowych. Pamiętajmy, że bierne palenie również jest czynnikiem ryzyka kaszlu palacza oraz chorób odtytoniowych.
MT: Przewlekły kaszel jest objawem wielu chorób – z którymi z nich różnicuje się kaszel