Spis treści

Nerwica jest zaburzeniem emocjonalnym obejmującym wiele różnorodnych zespołów chorobowych, których zasadniczym objawem, choć niekiedy nie doświadczanym bezpośrednio, jest lęk. Może on przyjmować postać stałego niepokoju, lęku panicznego, różnych postaci fobii, natręctw, obsesji, zamartwiania się, wyobrażeń lękowych, a także wielu nieswoistych dolegliwości fizycznych i wegetatywnych.

Jakie są objawy nerwicy? Jak można ją rozpoznać?

Najczęściej występującymi objawami nerwicy są: lęk, niepokój,

uczucie napięcia, nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji, zaburzenia snu, zamartwianie się, poczucie niewydolności, zmęczenie. W nerwicy częste są dolegliwości bólowe, zaburzenia równowagi, czucia, unikanie sytuacji wyzwalających lęk, myśli i czynności natrętne. O rozpoznaniu decyduje odpowiednio długi czas utrzymywania się objawów oraz istotne pogorszenie codziennego funkcjonowania.

W którym momencie życia zaburzenia zaczynają być widoczne?

Objawy nerwicy najczęściej pojawiają się między 25. a 45. r.ż.

Kogo najczęściej dotykają?

Na nerwicę częściej chorują kobiety. Podatność na zachorowanie jest związana z pewnymi cechami osobowości: lękliwością, biernością, nadmiernym perfekcjonizmem, dużą potrzebą kontroli, niską samooceną, a także z zaburzeniami osobowości. Częściej może dotykać osoby obciążone przewlekłymi chorobami somatycznymi, nowotworowymi, trwałym upośledzeniem funkcji narządu ruchu.

Czy chory zdaje sobie sprawę z problemu?

Tak, chory rozpoznaje u siebie nieprawidłowe objawy i odczuwa zaburzenia własnego funkcjonowania, nie zawsze jednak uświadamia sobie emocjonalne podłoże swoich trudności oraz nie zawsze adekwatnie je identyfikuje.

Czy nerwica może sprawić odczuwanie jakichś dolegliwości ze strony ciała?

Tak, nerwicy bardzo często towarzyszą różnorodne objawy fizyczne niezwiązane z żadną realną chorobą ani dysfunkcją. Typowe są bóle głowy, brzucha, serca, dolegliwości jelitowe, niespecyficzne fizyczne odczucia cielesne, objawy ze strony układu moczowego, niekiedy nawet bezgłos, przejściowe porażenia mięśni.

Czy przepracowanie i stres mogą prowadzić do nerwicy?

Tak, przemęczenie, przeciążenie obowiązkami, konieczność działania pod presją czasu, oceny, nadmiernych wymagań, długotrwały stres, napięcia w relacjach z otoczeniem często wywołują zaburzenia nerwicowe.

Lęk, niepokój to nerwica?

Nie zawsze, mogą to być naturalne objawy, które występują wobec doświadczania jakiejś trudnej sytuacji, utrzymują się przejściowo i nie zakłócają długotrwale funkcjonowania.

Czy natręctwa to nerwica?

Tak. Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne określano niegdyś jako nerwicę natręctw. Myślom, wyobrażeniom lub czynnościom natrętnym towarzyszy przeżywanie lęku w związku z domniemywanym zagrożeniem czy też popełnionymi przewinieniami, zaniedbaniami. Motywem czynności natrętnych z reguły jest odczuwana konieczność zabezpieczania się i odżegnywania przewidywanych, rzekomych niebezpieczeństw.

Czy hipochondria to nerwica?

Tak. W tej postaci nerwicy dominuje lęk o zdrowie, lękowe przekonania i wyobrażenia o zagrażającej lub obecnej rzekomej chorobie somatycznej. Chory często ma skłonność do interpretowania fizjologicznych odczuć cielesnych lub drobnych dolegliwości fizycznych jako przejawu zagrażającej choroby.

Jak osoby z nerwicą funkcjonują społecznie?

Nerwica znacznie upośledza relacje interpersonalne, zakłóca przebieg edukacji, rozwój kariery zawodowej i własnych pasji. Nierzadko powoduje wycofanie społeczne, zaniechanie wielu aktywności, rezygnację z własnych celów, planów. W skrajnych przypadkach dezorganizuje codzienne funkcjonowanie, ogranicza samodzielność, swobodę poruszania się, opuszczania domu.

Kiedy nerwicę trzeba leczyć?

Leczenie warto rozpocząć jak najwcześniej, gdy objawy zaczynają wyraźnie pogarszać samopoczucie, mają tendencję do nawracania, utrwalania się, gdy ograniczają funkcjonowanie, rzutują na nastrój i relacje z otoczeniem.

Co w przypadku, kiedy objawy nerwicy nie przeszkadzają w codziennym funkcjonowaniu?

Leczenie z reguły nie jest konieczne, jeśli chory nie odczuwa trudności ani istotnych ograniczeń w związku z obecnością zaburzeń, realizuje swoje cele, pozostaje w dobrych relacjach z otoczeniem. W przypadku zaburzeń nerwicowych z sytuacją taką często mamy do czynienia przy występowaniu niektórych izolowanych fobii.

Do kogo zwrócić się o pomoc?

Pierwszą osobą, do której powinien się skierować chory, powinien być lekarz psychiatra. Pokieruje on diagnostyką, ustali rozpoznanie i strategię postępowania leczniczego.

Jak leczone są osoby z takimi zaburzeniami?

Podstawową i najefektywniejszą metodą leczenia jest psychoterapia. W przypadku dużego nasilenia objawów, niepokoju, lęku, zaburzeń snu, objawów depresyjnych często konieczna jest wstępna lub równoległa farmakoterapia. Jest wiele leków, które przynoszą poprawę, a nawet całkowicie eliminują objawy. Pomagają szybciej złagodzić zaburzenia i poprawić funkcjonowanie chorego.

Jak długo trwa leczenie?

Poprawę i ustąpienie objawów przy leczeniu farmakologicznym z reguły można uzyskać po kilku, kilkunastu miesiącach terapii. Całościowy proces leczenia wraz z psychoterapią z reguły trwa kilka lat.

Następny artykuł:

Co to jest nerwica?