Co znajdziesz w artykule?
Naturalna substancja o dużym potencjale antybakteryjnym i przeciwinfekcyjnym – tak najkrócej można opisać działanie propolisu. W artykule autorki omawiają jego zastosowanie w różnych dziedzinach stomatologii.
Skład propolisu
Propolis składa się w 50 proc. z substancji żywiczych, w 30 proc. z wosku pszczelego, w 10 proc. z substancji lotnych, w 5 proc. z pyłku kwiatowego i w 5 proc. z domieszek mechanicznych. Procentowość poszczególnych składników zmienia się w zależności od rejonu geograficznego, w którym propolis jest tworzony. Polski propolis pochodzi przede wszystkim z pączków liściowych topoli czarnej ( Populus nigra ). Mimo zróżnicowanego składu aktywność biologiczna propolisu w odniesieniu do żywych organizmów jest porównywalna. Zawiera on ponad 180 składników, w tym: terpeny, flawony, kwasy organiczne, substancje lipidowo-białkowe, ok. 0,8 proc. biopierwiastków – wapń, mangan, magnez, cynk, cynę, miedź, krzem, żelazo, glin, srebro, sód, potas, chrom, stront, bar, kadm, wanad, tytan oraz witaminy – prowitaminę A, witaminę B 1 , B 2 , B 5 , B 6 , C, D i E.[4]
Do najcenniejszych składników propolisu zalicza się flawonoidy, estry aromatyczne (ester benzylowy kwasu p-kumarowego, ester pentenylowy i fenetylowy kwasu kawowego, kwas cynamonowy i jego estry) oraz terpeny. Flawonoidy (średnia zawartość ok. 7,7 proc.), zaliczane do naturalnych przeciwutleniaczy, mają działanie przeciwnowotworowe i przeciwzapalne. Hamują syntezę leukotrienu B4 (LTB 4) i prostaglandyny (PGE 2) oraz silnie hamują migrację leukocytów, przez co zmniejszają m.in. odczyn zapalny. Dodatkowo uszczelniają naczynia krwionośne. Flawonoid pinocembryna wykazuje aktywność przeciwbakteryjną, przeciwgrzybiczą i znajduje zastosowanie jako miejscowy środek znieczulający. Galangina natomiast działa przeciwbakteryjnie, antymutagennie, antyoksydacyjnie, a przede wszystkim antygenotoksycznie jako silny środek chemoprotekcyjny przeciw nowotworom. W propolisie najliczniej występują flawony – tektochryzyna i chryzyna oraz flawanony – pinostrobina.[5] Jeden z flawonów, akacetyna, ma właściwości przeciwzapalne. Ponadto ostatnio zaobserwowano, że może działać jako inhibitor enzymów obecnych w cytochromie P450. Enzymy cytochromu P450 mają zdolność metabolizowania: wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, hormonów steroidowych, prostaglandyn, leukotrienów. Podejrzewa się, że te enzymy odgrywają ważną rolę w występowaniu niektórych typów nowotworów.
Estry aromatyczne (ester fenetylowy kwasu kawowego, kwas kawowy, naryngenina i kwercetyna) wykazują działanie przeciwbakteryjne. Badania wykazały, że estry blokują ruch rzęsek bakterii, głównie z grupy drobnoustrojów Gram-ujemnych. Dodatkowo wywołują zaburzenia w przepuszczalności jonów metali przez bakteryjne błony cytoplazmatyczne, co powoduje hamowanie ich funkcji życiowych. Bakteriobójcze działanie wyciągu z propolisu umożliwia również obecność pinostrobiny, apigeniny, myrycetyny, luteoliny, estru etylowego kwasu kawowego, pinocembryny oraz kwasu galusowego.[6,7]
Spis treści
Propolis ma właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne. Wrażliwość na działanie kitu pszczelego wykazują szczególnie ziarenkowce Gram-dodatnie, m.in.: Staphylococcus aureus, Staphylococcus intermedius, Staphylococcus mutans, Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus haemolyticus, Staphylococcus capitis, Streptococcus pyogenes, Streptococcus viridans, Enterococcus spp., Streptococcus pneumoniae, Streptococcus mutans, Streptococcus sobrinus, oraz Gram-ujemne pałeczek: Escherichia coli,
Dodaj do ulubionych
