Wolny przeszczep dziąsłowy w leczeniu płytkiego przedsionka jamy ustnej w żuchwie

• siekaczach przyśrodkowych żuchwy wynikający z płytkiego przedsionka jamy ustnej, braku dziąsła rogowaciejącego oraz z pociągania dziąsła brzeżnego przez wysoko przyczepione wędzidełko wargi górnej (ryc. 1).

  

Metodą leczenia z wyboru w takich przypadkach jest wolny przeszczep dziąsłowy (FGG – free gingival graft). Polega ona na pobraniu skeratynizowanej tkanki łącznej wraz z nabłonkiem z jej pierwotnej lokalizacji (najczęściej z bocznej części podniebienia twardego) i umieszczeniu jej w innym miejscu objętym defektem kompleksu dziąsłowo-śluzówkowego.

Po zakończeniu fazy wstępnej, polegającej na profesjonalnym oczyszczeniu złogów nazębnych oraz indywidualnym instruktażu higienicznym (ryc. 2), zrobiono skan górnego łuku wraz z podniebieniem w celu wykonania ochronnej płytki (ryc. 3 – płytkę wykonała pracowania Artizmo Dental Lab). Mimo bardzo dobrej higieny, tydzień później, w dniu zabiegu, zaobserwowano niewielki stan zapalny dziąsła brzeżnego obu siekaczy przyśrodkowych (ryc. 4), potwierdzający szkodliwy wpływ pociągania wędzidełka wargi dolnej (ryc. 5).

Rozpoczęto procedurę FGG. Przygotowanie łoża objęło umiejscowione 1 mm dokoronowo względem połączenia szkliwno-cementowego (CEJ – cemento-enamel junction) trapezowate ciecięcie (ryc. 6), rozszczepienie częściowego płata odsłaniającego dehiscencję kostną (ryc. 7) oraz wyrównanie brzegów rany poprzez usunięcie wystających części błony śluzowej wyrostka mikronożyczkami (ryc. 8). Po wykonaniu pomiarów miejsca biorczego (ryc. 9) przygotowano i dopasowano szablon (ryc. 10, 11), za pomocą którego pobrano ze stoku podniebienia twardego przeszczep składający się z nabłonka i tkanki łącznej (ryc. 12). Przeszczep oczyszczono z tkanki tłuszczowej i wyrównano jego kontury. Miejsce pobrania zaopatrzono gąbką kolagenową oraz uprzednio przygotowaną płytką podniebienną.

Przeszczep został ustabilizowany szwami pojedynczymi, utrzymującymi go u podstawy brodawek anatomicznych i przy pionowych brzegach, oraz uciskowymi szwami materacowymi (ryc. 13). Dowierzchołkowa część rany goiła się poprzez ziarninowanie. Błona śluzowa wargi połączyła się z przeszczepionymi tkankami, co zminimalizowało powstawanie blizny.

Zalecenia pozabiegowe obejmowały:

• redukcję mimiki,
• zakaz szczotkowania operowanej okolicy,
• stosowanie preparatów z chloroheksydyną (płukanka i żel w okolicy gojącego się przeszczepu).

Proces gojenia przebiegł prawidłowo, po 7 dniach odnotowano zanikanie białej warstwy martwiczego nabłonka (ryc. 14) oraz ziarninujące miejsce pobrania przeszczepu (ryc. 15). Po 14 dniach zdjęto szwy. W tym czasie widać było nabłonkowanie przeszczepionej tkanki, charakeryzujące się pojawieniem się wyraźnej, różowej warstwy (ryc. 16), i prawidłowe gojenie się podniebienia (ryc. 17).

Badanie kontrolne po 6 tygodniach od zabiegu wykazało pokrycie recesji dziąsłowych, uzyskanie szerokiego pasma dziąsła rogowaciejącego, pogłębienie przedsionka i eliminację pociągania tkanek przez wędzidełko (ryc. 18).

Opieka pozabiegowa polegała na profesjonalnej higienizacji – usunięciu miękkiej płytki i przebarwień po płukaniu chloroheksydyną.

Mimo rozwoju różnych technik chirurgicznych i biomateriałów, autogenny wolny przeszczep dziąsłowy nadal jest techniką z wyboru i stanowi złoty standard w leczeniu zaburzeń śluzówkowo-dziąsłowych związanych z płytkim przedsionkiem jamy ustnej przy małej ilości lub braku dziąsła skeratynizowanego.