Ocena zmieniających się aplikacji na urządzenia mobilne w leczeniu cukrzycy: najważniejsze zagadnienia, na które należy zwrócić uwagę pacjentowi

W 2011 roku American Diabetes Association (ADA) oszacowało, że cukrzyca typu 1 lub 2 występuje u 25,8 miliona dzieci i dorosłych w Stanach Zjednoczonych. ¹ Cukrzyca nakłada znaczne obciążenia ekonomiczne na system opieki zdrowotnej w Stanach Zjednoczonych: w 2007 roku oszacowane koszty związane z tą chorobą wyniosły 174 miliardy dolarów. ¹ Odpowiednia edukacja i leczenie pacjentów mają zasadnicze znaczenie, ponieważ cukrzyca jest postępującą chorobą, która prowadzi do powikłań makro- i mikronaczyniowych, w tym chorób serca, udaru mózgu, nadciśnienia tętniczego, nefropatii i neuropatii.

Wraz z wprowadzeniem smartfonów pacjenci zaczęli coraz częściej wykorzystywać mobilne technologie, w tym zautomatyzowane wiadomości tekstowe oraz różne aplikacje, do monitorowania swojej choroby. Obecnie dostępna jest ogromna liczba aplikacji o różnorodnych funkcjach przydatnych w leczeniu cukrzycy, a zwiększająca się liczba dobrze zorientowanych w nowoczesnych technologiach chorych na cukrzycę spowodowała znaczne zwiększenie wykorzystania tych programów.

Ogłoszono wyniki kilku randomizowanych badań dotyczących skuteczności leczenia cukrzycy za pomocą interwencji obejmujących posługiwanie się mobilnymi aplikacjami. ² Jedno z takich badań ³ wykazało, że zastosowanie aplikacji na smartfona w leczeniu cukrzycy spowodowało statystycznie istotną poprawę stężenia hemoglobiny A_1C (HbA_1C) u dorosłych chorych na cukrzycę typu 2.

W celu ułatwienia efektywnego leczenia cukrzycy i osiągnięcia maksymalnych korzyści z używania mobilnych aplikacji niezwykle ważne jest, aby personel opieki zdrowotnej zdawał sobie sprawę z potrzeb każdego pacjenta i dokonywał oceny tych potrzeb. Wiek pacjenta, koszt aplikacji oraz jej swoiste cechy są głównymi czynnikami, które powinien brać pod uwagę personel opieki zdrowotnej, zalecając aplikacje przeznaczone do stosowania przez chorych na cukrzycę.

Czynniki, które należy wziąć pod uwagę

Charakterystyka demograficzna pacjentów

W 2010 roku szacowano, że cukrzyca występuje w Stanach Zjednoczonych u mniej więcej 10,9 miliona osób w wieku powyżej 65 lat oraz 215 000 osób w wieku poniżej 20 lat. ¹ Ta różnorodność populacji chorych na cukrzycę utrudnia personelowi opieki zdrowotnej rozpoznanie i zaspokojenie potrzeb każdego pacjenta, w tym potrzeb związanych z wiekiem chorego.

W szybko ewoluującym świecie technologii populacja osób młodych często bardzo sprawnie posługuje się smartfonami i chętnie wykorzystuje możliwości tych urządzeń. W rezultacie niezwykle popularne stały się aplikacje mobilne działające w systemach operacyjnych Apple iOS (stosowanych w urządzeniach iPhone, iPad oraz iPod Touch) i Android. Od 2007 roku aktywowano ponad 500 milionów urządzeń wykorzystujących systemy operacyjne Apple iOS i Android. ⁴

Wiele agencji zajmujących się rozwojem oprogramowania zwróciło uwagę na rosnący rynek mobilnych aplikacji i opracowuje aplikacje odnoszące się do określonych stanów chorobowych. W niedawnym badaniu ⁵ wykazano, że system monitorowania stężenia glukozy z wykorzystaniem smartfona stwarza istotny potencjał poprawy kontroli glikemii u nastolatków chorych na cukrzycę typu 1.

Natomiast chorzy na cukrzycę w wieku powyżej 55 lat, którzy nie dorastali w świecie zaawansowanych systemów technologicznych, mogą mieć trudności z wykorzystywaniem technologii mobilnych aplikacji w leczeniu cukrzycy. Chociaż mobilne aplikacje typowo nie są projektowane w taki sposób, aby były atrakcyjne dla populacji osób starszych, być może warto rozważyć stosowanie niektórych łatwych aplikacji przez starszych pacjentów.

Koszty technologii

Początkowy koszt uzyskania i aktywacji smartfona może być istotną przeszkodą dla pacjentów, którzy rozważają wykorzystanie mobilnych aplikacji w celu ułatwienia leczenia cukrzycy. Najnowsze wersje popularnych smartfonów wykorzystujących system operacyjny Android lub Apple iOS, bez umowy na świadczenie usług łączności bezprzewodowej, mogą kosztować 500-700 dolarów. ⁶

Sieci łączności bezprzewodowej subsydiują koszt smartfonu, proponując umowy, które eliminują znaczną część początkowego obciążenia finansowego, ponieważ klientom proponuje się poprzednie generacje popularnych telefonów (tj. telefony będące poprzednimi modelami najnowszych dostępnych wersji) za ułamek ich pierwotnej ceny. W badaniu przeprowadzonym przez dostarczyciela usługi śledzenia sygnałów emitowanych przez telefony komórkowe ⁷ stwierdzono, że przeciętna cena detaliczna smartfonów spadła w 2011 roku do stosunkowo przystępnej kwoty 135 dolarów. Zmniejszające się ceny smartfonów mogą być jednym z czynników, które spowodowały, że według obecnych szacunków smartfonem posługuje się co siódma osoba na świecie.

Posiadacze smartfonów mają dostęp do szerokiego wyboru mobilnych aplikacji. W zależności od właściwości poszczególnych aplikacji ich cena może wynosić od 0 do 50 dolarów.

Początkowe koszty związane z uzyskaniem smartfona, umową na świadczenie usług telekomunikacyjnych oraz pozyskaniem odpowiednich aplikacji mogą wydawać się duże, ale takie inwestycje mogą przynieść korzyści pacjentom, dostarczając codziennych przypomnień i motywacji do zaangażowania się w troskę o własne zdrowie. Leczenie cukrzycy z wykorzystaniem mobilnych aplikacji może być praktycznym sposobem poprawy osiągania przez pacjenta docelowej glikemii i innych celów opieki zdrowotnej.

Dostępne platformy mobilne

Oszacowano, że w 2012 roku w Stanach Zjednoczonych w użyciu były mniej więcej 152 miliony smartfonów. ⁸ Do obecnie dostępnych platform należą Apple iOS, Android, RIM BlackBerry, Symbian oraz Windows. ⁹ W lutym 2013 roku głównym platformami na rynku w Stanach Zjednoczonych były systemy Android i Apple iOS. W kwietniu 2013 roku po wpisaniu słowa kluczowego „cukrzyca” wyszukiwarka odnajdywała ponad 650 dostępnych aplikacji na system operacyjny Apple iOS oraz ponad 1600 aplikacji na system Android.

Jak wynika z danych uzyskanych przez firmę Manhattan Research, zajmującą się badaniem rynku, ponad 75% lekarzy używa urządzeń z systemem operacyjnym Apple iOS, dla którego w 2012 roku dostępnych było najwięcej aplikacji związanych ze zdrowiem. ¹⁰ Mimo że większość lekarzy preferuje aplikacje dla systemu Apple iOS, należy zdawać sobie sprawę z tego, że wiele z tych aplikacji nie jest dostępnych w ramach innych platform. Personel opieki zdrowotnej musi analizować popularne aplikacje dla różnych systemów operacyjnych, aby przedstawiać zalecenia dostosowane do smartfonów posiadanych przez pacjentów.

Łatwość stosowania

Samodzielny udział pacjentów w leczeniu cukrzycy wymaga monitorowania przez nich przyjmowania leków, spożycia węglowodanów, wysiłku fizycznego oraz stężenia glukozy we krwi. Personel opieki zdrowotnej chce zachęcać pacjentów do samodzielnego udziału w leczeniu i dostarczać im narzędzi ułatwiających uzyskanie optymalnej kontroli cukrzycy. W celu jak najszerszego wykorzystywania aplikacji jako zasobów dla pacjentów jest niezwykle ważne, aby były one łatwe w użyciu. ¹¹

Personel opieki zdrowotnej powinien zalecać aplikacje, które odpowiadają umiejętnościom pacjenta w zakresie posługiwania się nowymi technologiami oraz są dostosowane do jego indywidualnych potrzeb. Niektóre aplikacje zaprojektowano z naciskiem na łatwość stosowania, natomiast inne oferują różnorodne funkcje dla osób lepiej zorientowanych w nowoczesnych technologiach. Należy rozważyć łatwość nawigacji, prowadzenia dzienniczków, modyfikacji danych, wykonywania notatek i śledzenia zmian w czasie, uwzględniając indywidualną znajomość technologii przez danego pacjenta. Chorych należy zachęcać do próby stosowania nowej aplikacji przez co najmniej kilka tygodni przed podjęciem decyzji, czy dana aplikacja będzie dla nich użyteczna. Nawigowanie w obrębie aplikacji może z czasem stać się łatwiejsze, ponieważ sprawność działania zwiększa się wraz z powtarzaniem czynności.

Cechy aplikacji

Dzienniczki stężenia glukozy we krwi

Rycina 1. Wykres trendu stężenia glukozy we krwi wygenerowany przez aplikację iBGStar.

Samodzielne monitorowanie stężenia glukozy we krwi przez pacjenta uważa się za ważne narzędzie ułatwiające strategie leczenia i podejmowanie decyzji, przydatne zarówno dla pacjentów, jak i dla personelu opieki zdrowotnej. ¹² W przeszłości chorzy wykorzystywali dzienniczki w formie papierowej do dokumentowania zmierzonych wartości stężenia glukozy we krwi i przedstawiania tych wyników personelowi opieki zdrowotnej podczas następnej wyznaczonej wizyty. Postęp w dziedzinie glukometrów i technologii mobilnych umożliwił pacjentom elektroniczne rejestrowanie stężenia glukozy we krwi prowadzone na bieżąco.

ADA zaleca, aby pacjenci, u których schemat leczenia obejmuje wielokrotne wstrzyknięcia insuliny w ciągu doby lub stosowanie pompy insulinowej, oznaczali i odnotowywali stężenie glukozy we krwi co najmniej trzy razy dziennie. ¹ Rejestrowanie wartości stężenia glukozy za pomocą aplikacji odnotowującej wyniki może częściowo ograniczyć niedogodności związane z noszeniem ze sobą dzienniczka w formie papierowej. Niektóre aplikacje mają dodatkowe zalety, takie jak możliwość graficznego przedstawiania trendów dotyczących samodzielnie oznaczanej glikemii, dzięki czemu można łatwiej wykrywać i korygować incydenty hipoglikemii związane z lekami, spożywanymi produktami, dietą i wysiłkiem fizycznym (ryc. 1). ¹³

Bazy danych żywieniowych i sprawdzanie ilości spożywanych węglowodanów

Monitorowanie ilości spożywanych węglowodanów i kalorii jest niezbędne do utrzymywania optymalnej kontroli glikemii, ponieważ spożywane pokarmy bezpośrednio wpływają na stężenie glukozy we krwi oraz ilość insuliny, której potrzebuje dana osoba. ¹⁴ Niewłaściwe wybory żywieniowe i spożywanie zbyt dużych porcji mogą prowadzić do stężenia glukozy we krwi poza zalecanym przedziałem wartości. Pacjenci mogą odnosić korzyści ze stosowania aplikacji, które ułatwiają im dokonywanie właściwych wyborów żywieniowych i monitorowanie spożycia węglowodanów.

Wiele aplikacji ma funkcję umożliwiającą użytkownikom przeszukiwanie baz danych na temat produktów żywnościowych, kiedy wpisze się lub zeskanuje kod paskowy, co pozwala zapisać w smartfonie określone dane żywieniowe. Na przykład takie aplikacje, jak Diabetes Buddy, Diabetes Log oraz Track3 oferują dostęp do rozbudowanych baz danych, dzięki czemu użytkownicy mogą szybko odnajdywać informacje żywieniowe, w tym zawartość węglowodanów i wartość kaloryczną. Funkcja Calorie Counter aplikacji MyNetDiary umożliwia planowanie i wyznaczanie celów, ułatwiając użytkownikom kontrolę masy ciała i spożycia kalorii we współpracy z licencjonowanym dietetykiem. ¹⁵ Dostępna jest również wszechstronna baza danych, która ułatwia chorym na cukrzycę dokonywanie zdrowych wyborów. Bazy danych żywieniowych stwarzają użytkownikom łatwy dostęp do szczegółowych informacji, dzięki czemu mogą oni zatroszczyć się o własne zdrowie i dokonywać zdrowych wyborów żywieniowych.

Śledzenie aktywności fizycznej i masy ciała

Według ADA ¹ wykazano, że umiarkowana redukcja masy ciała korzystnie wpływa na insulinooporność i ogólny stan zdrowia. Aplikacje, które umożliwiają użytkownikom śledzenie aktywności, liczenie kalorii oraz uzyskiwanie nowych informacji na temat aktywności i sprawności fizycznej, mogą ułatwiać redukcję i kontrolę masy ciała. Czerpanie informacji na temat nowych rodzajów aktywności fizycznej oraz wizualizowanie redukcji masy ciała za pomocą smartfona może być przydatne jako sposób ciągłego przypominania i zachęcania użytkowników do dalszych starań w celu osiągnięcia założonych celów w zakresie aktywności fizycznej. W niedawnym badaniu ¹⁶ stwierdzono, że pacjenci wykorzystujący smartfona do śledzenia realizacji celów w zakresie redukcji masy ciała tracili na wadze w ciągu każdego 3-miesięcznego okresu badania przeciętnie prawie 4 kg więcej niż osoby, które nie miały smartfona.

Te rodzaje aplikacji przyniosą korzyści pacjentom, którzy są zmotywowani, aby aktywnie uczestniczyć w leczeniu cukrzycy przez modyfikacje stylu życia. Personel opieki zdrowotnej, który chciałby doradzać pacjentom w kwestii stosowania takich aplikacji, powinien uwzględnić charakterystykę społeczno-ekonomiczną pacjentów. Chorzy powinni również przedyskutować cele w zakresie aktywności fizycznej z personelem opieki zdrowotnej przed rozpoczęciem nowego programu ćwiczeń fizycznych, ponieważ tolerancja wysiłków fizycznych może być różna w zależności od występowania chorób współistniejących, dotychczasowej zwykłej aktywności fizycznej oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Udostępnianie danych i wsparcie społeczne

Liczne aplikacje mają funkcje umożliwiające użytkownikom eksportowanie danych do plików, które można udostępniać personelowi opieki zdrowotnej, między innymi za pomocą poczty elektronicznej. Oczywiste korzyści z tej technologii polegają na tym, że taka wymiana danych może następować częściej oraz w formie elektronicznej (tj. bez użycia papieru).

Takie aplikacje, jak iBGStar Diabetes Manager App & Glucose Meter (Apple iOS) i OnTrack (Android), umożliwiają użytkownikom wysyłanie danych pocztą elektroniczną do personelu opieki zdrowotnej i członków rodziny. Ponadto wykorzystywanie takiego urządzenia, jak glukometr iBGStar może pozwolić na efektywne pomiary glikemii oraz prowadzenie dzienniczka pomiarów za pomocą pojedynczego urządzenia wielokrotnego użytku, dzięki czemu ogranicza się niewygody związane z koniecznością stosowania wielu urządzeń.

Monitorowanie zmian stężenia glukozy we krwi za pomocą smartfona może być wygodne dla pacjentów, ale zebrane dane często nie są automatycznie przekazywane poza urządzenie. Synchronizacja danych jest więc ważną funkcją, ponieważ umożliwia to personelowi opieki zdrowotnej uzyskiwanie dokładnego wglądu w kontrolę glikemii u pacjentów. W badaniu przeprowadzonym w 2010 roku ¹¹ stwierdzono, że aplikacje wykorzystywane w leczeniu cukrzycy, które mogą automatycznie udostępniać personelowi opieki zdrowotnej wyniki pomiarów glikemii dokonywanych samodzielnie przez pacjentów, będą prawdopodobnie przynosić korzyści pacjentom. Personel opieki zdrowotnej uczestniczący w tym badaniu mógł szybko wizualizować trendy i odpowiednio modyfikować leczenie, poprawiając w ten sposób jego wyniki.

Telcare, pierwszy glukometr z funkcją łączności bezprzewodowej zaaprobowany przez Food and Drug Administration (FDA), przekazuje dane do prywatnej internetowej bazy danych, do której mogą mieć dostęp pacjenci, członkowie ich rodzin oraz personel opieki zdrowotnej. Członkowie rodziny mogą również otrzymywać wiadomości tekstowe za każdym razem, kiedy użytkownik urządzenia dokonuje pomiaru stężenia glukozy we krwi. Takie aplikacje, jak Diabetes Guardian (Apple iOS) umożliwiają rodzicom dokładne monitorowanie na odległość glikemii u swojego dziecka, co eliminuje stres związany z nieznajomością stanu jego zdrowia.

Ścisła komunikacja z personelem opieki zdrowotnej, przyjaciółmi i członkami rodziny umożliwi najprawdopodobniej lepsze monitorowanie i leczenie cukrzycy. Możliwość dzielenia się danymi oraz komunikowania się z przyjaciółmi lub innymi chorymi na cukrzycę jest kolejną funkcją, która może zachęcić pacjentów do posługiwania się aplikacjami smartfonów. Aplikacje oferujące takie funkcje mogą stwarzać poczucie łączności i służyć jako wirtualny system wsparcia, który może dodatkowo usprawnić samodzielne leczenie cukrzycy. Udokumentowano, że uzyskiwanie nowej wiedzy i informacji przez wymianę doświadczeń jest skuteczniejsze, kiedy taka wymiana następuje z rówieśnikami, z którymi pacjenci mogą się identyfikować i dzielić doświadczenia. ¹⁷ Dzięki interakcji z innymi użytkownikami aplikacji pacjenci mogą stać się bardziej świadomi znaczenia leczenia cukrzycy, a także uczą się pragmatyczniejszych i wydajniejszych sposobów kontrolowania cukrzycy.

Krótkie wiadomości tekstowe i przypomnienia

Krótkie wiadomości tekstowe (short message service, SMS) stały się integralnym sposobem komunikowania się, który może być użyteczny jako sposób poprawy przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjentów, ponieważ nie wymaga on wysokiego poziomu wiedzy fachowej. Aplikacje wykorzystujące SMS-y są szeroko wykorzystywane do przypominania pacjentom, kiedy należy przyjąć insulinę, a także do zachęcania do systematycznego prowadzenia dzienniczków pomiarów stężenia glukozy we krwi. W metaanalizie ² zidentyfikowano wspólne elementy charakterystyki wiadomości tekstowych służących do zbierania danych dotyczących cukrzycy, w tym wartości stężenia glukozy we krwi, fakty na temat cukrzycy oraz odpowiednio dostosowane przesłania oparte na indywidualnej charakterystyce i celach.

Aby leczenie cukrzycy było skuteczne, aplikacje powinny również stwarzać możliwość przypominania pacjentom o konieczności przyjmowania leków o odpowiednich porach w ciągu dnia. Z powodu powikłań wynikających z tego, że pacjenci nie przyjmują leków w odpowiedni sposób, każdego roku wydaje się ponad 300 miliardów dolarów. ¹⁸ Alerty przekazywane za pomocą SMS-ów mogłyby pozwolić na zmniejszenie tych kosztów.

Wytyczne i regulacje prawne

Wartość rynku aplikacji związanych z opieką zdrowotną prawie się podwoiła w ciągu roku, z 718 milionów dolarów w 2011 roku do 1,3 miliarda dolarów w 2012 roku. ¹⁹ Ten szybki rozwój przemysłu aplikacji mobilnych wywołał pewne obawy w związku z brakiem regulacji prawnych dotyczących aplikacji do monitorowania stanu zdrowia. W niektórych przypadkach takie aplikacje mogą być niezgodne z wytycznymi opartymi na dowodach z badań naukowych lub też mogą zawierać przestarzałe informacje.

W 2011 roku FDA wydała wstępne wytyczne dotyczące mobilnych aplikacji medycznych, w tym takich, które stanowią uzupełnienie urządzenia objętego regulacjami prawnymi, przekształcają urządzenie mobilne w urządzenie medyczne lub mają być stosowane razem z urządzeniem medycznym połączonym ze smartfonem. ²⁰ W ciągu ostatnich kilku lat FDA zaaprobowała wiele aplikacji przeznaczonych do stosowania w leczeniu cukrzycy, w tym WellDoc, Glooko oraz Telcare.

Niestety, większość aplikacji dostępnych na rynku nie jest zaaprobowana przez FDA, ponieważ są one wyłączone z regulacji prawnych zgodnie ze wstępnymi wytycznymi. Mimo to FDA ogłosiła zamiar monitorowania działania wszystkich aplikacji, których celem jest ochrona zdrowia publicznego. ²⁰ Personel opieki zdrowotnej powinien samodzielnie oceniać aplikacje, które zamierzają stosować pacjenci, ponieważ prawdopodobnie rynek nowych aplikacji wykorzystywanych w opiece zdrowotnej będzie zbyt nasycony, aby możliwe było jego ścisłe monitorowanie przez FDA.

Przestrogi dla pacjentów

Należy ostrzegać pacjentów, że aplikacje smartfonów mogą być użytecznymi narzędziami, ale nie zastąpią systematycznej kontroli i obserwacji przez personel opieki zdrowotnej. Ponieważ wiele aplikacji jest opracowywanych przez programistów, którzy mogą nie być zaznajomieni z dziedziną opieki zdrowotnej, aplikacje czasami zawierają przestarzałe lub niedokładne informacje. Ponadto pacjentów, którzy wykorzystują funkcje wirtualnego wsparcia społecznego w mobilnych aplikacjach, należy przestrzegać, aby nie polegali nadmiernie na komentarzach i poradach innych użytkowników.

Personel opieki zdrowotnej może również zachęcać pacjentów, aby informowali go o zaobserwowanych istotnych zmianach masy ciała, stężenia glukozy we krwi lub tolerancji leków. Pacjentów, których leczenie jest finansowane w ramach programów Medicare i Medicaid, należy informować, że muszą nadal odnotowywać wartości stężenia glukozy we krwi w formie dokumentacji papierowej, ponieważ dokumentacja elektroniczna prowadzona przez świadczeniobiorców wciąż nie jest akceptowana przez tego płatnika.

Podsumowanie i wnioski

Rycina 2. Czynniki, które należy wziąć pod uwagę, kiedy zaleca się pacjentom aplikacje wykorzystywane w leczeniu cukrzycy.

Cukrzyca jest przewlekłą chorobą, która wymaga uważnego monitorowania i leczenia wahań glikemii za pomocą leków, diety i wysiłku fizycznego. Pacjentom, u których rozpoznaje się cukrzycę, często trudno jest pogodzić te różne elementy monitorowania z innymi czynnościami dnia codziennego. Niedawne wkroczenie mobilnych technologii w dziedzinę opieki zdrowotnej spowodowało, że pojawiły się aplikacje wspomagające pacjentów w leczeniu cukrzycy. Te aplikacje umożliwiają dokładniejsze i wygodniejsze prowadzenie monitorowania przez pacjentów. Uzyskiwanych jest coraz więcej dowodów korzyści z wykorzystywania aplikacji na smartfony w dziedzinie opieki zdrowotnej, ponieważ naukowcy przeprowadzają i publikują badania oceniające te nowe narzędzia.

Personel opieki zdrowotnej musi wziąć pod uwagę wiele różnych czynników, zanim zaleci mobilne aplikacje chorym na cukrzycę (ryc. 2). Po pierwsze, należy ocenić poziom umiejętności i wprawy pacjenta w posługiwaniu się mobilnymi technologiami. Zasadniczo rzecz biorąc, pacjenci w podeszłym wieku mogą wymagać dłuższego czasu i większego doświadczenia, aby przyzwyczaić się do aplikacji, i mogą niechętnie wykorzystywać mobilne technologie w leczeniu cukrzycy, natomiast pacjenci lepiej zorientowani w nowoczesnych technologiach mogą wręcz preferować aplikacje. Koszt smartfonu i aplikacji również jest ważnym czynnikiem. Nie wszystkie aplikacje wykorzystywane w leczeniu cukrzycy są bezpłatne i te koszty mogą stanowić dodatkowe obciążenie finansowe dla pacjentów. Personel opieki zdrowotnej musi również zdawać sobie sprawę z różnorodności platform oprogramowania dostępnych dla konsumentów. Co szczególnie ważne, zalecenia dla pacjentów muszą być dostosowane do aplikacji, które będą pomocne w kontekście określonego aspektu leczenia cukrzycy sprawiającego trudności pacjentom.

Ważne, aby przedyskutować ogólne cele dla lepszego zrozumienia, co każdy pacjent ma nadzieję zyskać przez posługiwanie się aplikacją smartfona. Na przykład niektóre aplikacje służą do kontrolowania zmian stężenia glukozy we krwi, natomiast inne umożliwiają również śledzenie spożycia węglowodanów. Oczekiwania pacjenta powinny ułatwić personelowi opieki zdrowotnej zalecenie takiej aplikacji, która będzie najlepiej dopasowana do stylu życia chorego i stanu jego zdrowia.

Pacjenci mogą preferować pewne aplikacje ze względu na łatwość ich stosowania. Należy również brać pod uwagę dostępność innych ważnych funkcji, takich jak przypominanie za pomocą wiadomości tekstowych, dzielenie się danymi z personelem opieki zdrowotnej, a także kompatybilność z urządzeniami medycznymi.

FDA opracowała ostatnio wstępne wytyczne dla mobilnych aplikacji medycznych w trzech kategoriach: stanowiących uzupełnienie urządzenia objętego regulacjami prawnymi, przekształcających urządzenie mobilne w urządzenie medyczne, a także stosowanych razem z urządzeniem medycznym połączonym ze smartfonem. ²⁰ Niestety, większość aplikacji odnoszących się do leczenia cukrzycy, które są dostępne na rynku, nie należy do tych kategorii, pozostaje zatem nieobjęta regulacjami prawnymi. Mogą one potencjalnie dostarczać niedokładnych informacji, nieznajdujących potwierdzenia w dowodach klinicznych.

Wraz z postępem technologicznym rynek aplikacji na smartfony zaczyna być zasypywany setkami aplikacji mogących znaleźć zastosowanie w opiece zdrowotnej. W miarę jak smartfony stają się tańsze i bardziej przyjazne dla użytkownika, liczba posiadaczy tych urządzeń zwiększa się we wszystkich grupach wiekowych. Obowiązkiem personelu opieki zdrowotnej jest odpowiednie dostosowywanie zaleceń dotyczących tych aplikacji do poszczególnych pacjentów, a także wspomaganie ich w wyborze najbardziej użytecznych i wiarygodnych aplikacji, które spełnią ich potrzeby.

Copyright 2013 American Diabetes Association. From Diabetes Spectrum, Vol. 26, No. 4, 2013, p. 211. Evaluation and Evolution of Diabetes Mobile Applications: Key Factors for Health Care Professionals Seeking to Guide Patients. Reprinted with permission from The American Diabetes Association.