Epidemiologia osteoporozy

Jest to przewlekła układowa choroba szkieletu kostnego, charakteryzująca się obniżoną wytrzymałością kości z następczym wzrostem ich kruchości (zrzeszotnieniem) i podatnością na złamania. Do czasu złamania osteoporoza przebiega bez objawów (cichy złodziej kości), a wystąpienie złamania po jej niewielkim urazie wskazuje już na zaawansowaną chorobę (utrata tkanki kostnej przekracza jej tworzenie).

Zgodnie z definicją WHO osteoporoza jest jedną z najczęściej występujących i najbardziej wyniszczających chorób przewlekłych, stanowiącą problem zdrowotny o zasięgu globalnym. Szacuje się, że na świecie na osteoporozę choruje 200 mln osób.

Klinicznym objawem osteoporozy, a zarazem jej najpoważniejszym powikłaniem, jest złamanie bliższego końca kości udowej (BKKU), do którego może dojść nawet przy minimalnych urazach. W etiopatogenezie złamań istotną rolę odgrywa nie tylko gęstość mineralna kości, ale także ich wielkość, kształt, mikroarchitektura i szybkość przebudowy.

Ze względu na wydłużający się okres życia, ryzykiem co najmniej jednego złamania osteoporotycznego zagrożonych jest 40 proc. kobiet po 50. r.ż. i 13 proc. mężczyzn. U kobiet ryzyko złamania biodra jest wyższe niż łączne ryzyko zachorowania na raka piersi, macicy i jajników, a u mężczyzn – na raka gruczołu krokowego. W 2000 roku w Europie doszło do 3,1 mln nowych złamań osteoporotycznych. Szacuje się, że do 2050 roku liczba złamań bliższego końca kości udowej wzrośnie o 135 proc.

U pacjentów z osteoporozą do złamań może dochodzić w dowolnym miejscu szkieletu. Trzeba przy tym pamiętać, że ryzyko złamania, choć częstsze u kobiet, obarczone jest mniejszym ryzykiem śmiertelności niż złamanie, do którego dochodzi u mężczyzn.

W diagnostyce osteoporozy u kobiet po menopauzie należy brać pod uwagę zarówno menopauzę naturalną, jak i chirurgiczną. Istotne znaczenie ma także czas od momentu jej wystąpienia.