Co znajdziesz w artykule?
Doniesienie kongresowe
Na tegorocznej 67 corocznej sesji naukowej American College of Cardiology (The American College of Cardiology’s 67th Annual Scientific Session & Expo), która odbyła się 10-12 marca w Orlando, badacze z University of Florida w Jacksonville przedstawili podsumowanie swoich praktycznych doświadczeń z zastosowaniem kangreloru według schematu z badania BRIDGE w strategii pomostowej w przerwie po odstawieniu antagonisty receptorów P2Y12 głównie przed operacjami CABG (n = 25), ale też przed operacjami niekardiochirurgicznymi (n = 8) (JACC, 2018;71:75). Wlew z kangreloru 0,75 µg/kg m.c./min prowadzono różnie długo od 35 do 271 godz., a kończono go przed operacją przeciętnie 6,75 godz. przed cięciem chirurgicznym (4-10,75 godz.). U pacjentów poddanych CABG wystąpiły dwa poważne krwotoki. U poddanych operacjom niekardiochirurgicznym nie stwierdzono poważnych krwawień. W żadnym przypadku nie opisano ani duszności, ani nieprawidłowych testów wątrobowych.
Warto mieć świadomość, że złożone sytuacje kliniczne u pacjentów podczas stosowania DAPT z jednoczesną koniecznością przeprowadzenia operacji w pilnym trybie wymagają podjęcia konsyliarnych decyzji przez ekspertów (chirurga, kardiologa interwencyjnego, kardiologa, anestezjologa, farmakologa klinicznego) i nadal, mimo wielu wytycznych w sprawie DAPT, są sytuacjami bardzo trudnymi i wymagającymi szczegółowej analizy w celu wyboru najlepszego postępowania. Wspomniane konsylium lekarskie jest jedynym precyzyjnym zaleceniem postępowania w opisanej sytuacji. Opublikowany ostatnio systematyczny przegląd piśmiennictwa dotyczącego postępowania z DAPT podczas operacji niekardiochirurgicznych (Syst Rev. 2018 Jan 10;7(1):4. doi: 10.1186/s13643-017-0635-z) kończy się wnioskiem, że na podstawie dostępnych publikacji nie da się obecnie określić innych pewnych wytycznych postępowania w praktyce klinicznej.
Spis treści
Podwójne leczenie antyagregacyjne (DAPT, dual antiplatelet therapy) z zastosowaniem kwasu acetylosalicylowego (ASA) i antagonisty płytkowych receptorów P2Y12 (klopidogrelu, prasugrelu lub tykagreloru) to na podstawie niepodważalnych dowodów naukowych konieczność w nowoczesnej kardiologii, ale z drugiej strony praktyczny problem w razie pilnych wskazań do operacji, także kardiochirurgicznych.
Nierzadki jest zatem dylemat decyzyjny: skoro ryzyko krwawienia „na podwójnej antyagregacji” jest