Czym są „istotne sprawy” dziecka wymagające zgody rodziców?

Wśród lekarzy wątpliwości budzą kwestie zgodnego z prawem udzielania świadczeń zdrowotnych osobom małoletnim. Niepewność co do prawidłowości postępowania dotyczy m.in.:

● udzielania informacji o stanie zdrowia,

● wyrażania zgody na czynności medyczne oraz zabiegi o podwyższonym ryzyku,

● zakresu i wzajemnej hierarchii uprawnień pacjentów małoletnich i ich przedstawicieli ustawowych.

Podsumowanie

1. Prawnicy nie wypracowali jednolitego stanowiska w kwestii rodzaju czynności medycznych stanowiących „istotne sprawy” dziecka i wymagających obopólnej zgody rodziców. Z całą pewnością do kategorii tej należy zaliczyć zabiegi operacyjne, metody leczenia i diagnostyki stwarzające podwyższone ryzyko dla pacjenta, ale również inne zabiegi, metody leczenia, a nawet hospitalizację, jeżeli z uwagi na rodzaj choroby lub stan dziecka stwarzałyby większe zagrożenie.

2. Najkorzystniejszą sytuacją jest uzyskanie niebudzącej wątpliwości zgody na czynność medyczną obojga rodziców. Odwoływanie się do decyzji sądu opiekuńczego powinno być ostatecznością.

3. Jeżeli przedstawicielem ustawowym dziecka jest opiekun lub kurator, zakres jego władzy wynika z orzeczenia sądu – wówczas dla podjęcia decyzji w „istotnych sprawach dziecka” najczęściej konieczna będzie decyzja sądu opiekuńczego. Wszelkie pozasądowe pełnomocnictwa krewnych do wykonywania władzy rodzicielskiej, poczynione na okoliczność nieobecności rodziców, jak i oświadczenia pro futuro o zgodzie na „każde konieczne leczenie” są nieważne.

4. Władza rodzicielska co do zasady przysługuje obojgu rodzicom, chyba że została ograniczona lub odebrana decyzją sądu.

5. Rozwód lub separacja rodziców dziecka automatycznie nie pozbawiają któregoś z nich władzy rodzicielskiej (ani prawa do informacji o stanie zdrowia dziecka), niezamieszkiwanie we wspólnym gospodarstwie nie ma wpływu na uprawnienia rodzica.