Co znajdziesz w artykule?

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest przewlekłą zapalną układową chorobą tkanki łącznej o podłożu immunologicznym. Etiologia RZS nie jest dotychczas wystarczająco poznana. Wiemy jedynie, że w patogenezie tego schorzenia odgrywają rolę czynniki genetyczne i środowiskowe, np. częściej dotyczy ono osób palących tytoń. Jest to choroba z autoagresji, tzn. organizm chorego produkuje przeciwciała przeciw własnym białkom.

Czynnik reumatoidalny i przeciwciała anty-CCP

Są to autoprzeciwciała skierowane przeciwko immunoglobulinom IgG. Przeciwciała anty-CCP to autoprzeciwciała skierowane przeciw białkom i peptydom zawierającym cytrulinę. Wykrycie tych autoprzeciwciał nawet na wczesnym etapie choroby, kiedy jest obrzęknięty tylko jeden staw, pozwala często na rozpoznanie reumatoidalnego zapalenia stawów. Bardziej swoiste, tzn. wskazujące na reumatoidalne zapalenie stawów, są przeciwciała anty-CCP, które mogą się pojawić na wiele lat przed wystąpieniem pierwszych obrzęków stawów. Czynnik reumatoidalny może występować u zdrowych ludzi i u chorych z innymi zapalnymi chorobami reumatycznymi oraz w przewlekłych schorzeniach wątroby.

Pamiętajmy o objawach

Obrzęk stawów, nawet choćby jednego z nich, poranny ich ból i sztywność trwająca powyżej godziny, a także podwyższone parametry OB i CRP oraz czynnika reumatoidalnego (RF) i tzw. przeciwciał anty-CCP są typowymi objawami RZS. W przypadku ich stwierdzenia pacjenta należy niezwłocznie skierować do reumatologa. Częstym błędem jest kierowanie takich osób do ortopedy, co wydłuża diagnozowanie i wdrożenie leczenia, a w konsekwencji zmniejsza szanse na zahamowanie postępu choroby.

Najważniejsze elementy skutecznego leczenia RZS

● prawidłowe rozpoznanie choroby i włączenie leczenia w ciągu 12 tygodni od wystąpienia pierwszych objawów,

● dobra współpraca między lekarzem a pacjentem,

● kontrola skuteczności i modyfikowanie leczenia w celu jak najszybszego zahamowania postępu choroby,

● zmniejszenie oddziaływania czynników środowiskowych wpływających negatywnie na przebieg choroby, takich jak: otyłość, palenie tytoniu, infekcje w obrębie jamy ustnej (parodontoza),

● stosowanie diety śródziemnomorskiej jako jedynej o udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym,

● suplementacja witaminy D,

● wykrywanie i monitorowanie schorzeń współistniejących,

● stała rehabilitacja.

Spis treści

MT: Na czym polega trudność w rozpoznaniu RZS? Są pacjenci, którzy prawidłową diagnozę słyszą na przykład po dwóch latach.


Prof. Brygida Kwiatkowska:
Problem polega na tym, że zarówno wiedza samego pacjenta, jak i lekarzy rodzinnych oraz innych specjalistów na temat RZS jest tak nikła, że niestety często bagatelizują pierwsze objawy lub stosują niewłaściwe metody leczenia, np. tylko niesteroidowe leki przeciwzapalne albo fizykoterapię. Zarówno pacjenci, jak i lekarze wiążą występowanie