Zalecenie 7. Zaleca się, by nieprawidłowości budowy układu moczowego wykryte prenatalnie zostały potwierdzone lub wykluczone w badaniach postnatalnych.
Siła rekomendacji 1B
Zalecenie 8. Zaleca się, aby pierwsze diagnostyczne badanie ultrasonograficzne układu moczowego u dzieci z prenatalnym podejrzeniem jego wady odbyło się do 5 doby życia lub
do czasu wypisu ze szpitala, z wyjątkiem noworodków z podejrzeniem przeszkody podpęcherzowej, małowodziem w wywiadzie lub po interwencjach prenatalnych; u tych noworodków badanie ultrasonograficzne należy wykonać w ciągu pierwszych 48 godzin po urodzeniu.
Siła rekomendacji 1C
Zalecenie 9. U dzieci z prenatalnym podejrzeniem wady wrodzonej układu moczowego, która nie została potwierdzona po porodzie, zaleca się wykonanie kolejnego badania ultrasonograficznego w 4-6 tygodniu życia.
Siła rekomendacji 1C
Rycina 1. Postępowanie wstępne u dziecka z prenatalnym poszerzeniem układu kielichowo-miedniczkowego
Wady układu moczowego są jednymi z najczęściej stwierdzanych wad w diagnostyce prenatalnej. Podejrzewane są z częstością sięgającą 3/100 ciąż 1 . Najnowsze doniesienia podają niższe wartości – ok. 0,39% prenatalnie i 0,04-0,29% po urodzeniu 2, 3 . W badaniach kohortowych wykazano, że po urodzeniu uzyskuje się potwierdzenie klinicznie istotnej malformacji u ponad 30-40% dzieci, a 10-15% wymaga interwencji chirurgicznej w pierwszym roku życia 4, 5 .
Badania przesiewowe noworodków wykazują wysoką czułość (77%) i swoistość (84%) diagnostyki prenatalnej w wykrywaniu wad układu moczowego 6 . Nie ma badań randomizowanych dotyczących tego aspektu dalszego prowadzenia badań prenatalnych, lecz zasady dobrej praktyki lekarskiej nakazują kontynuację badań po porodzie u dzieci z prenatalnym podejrzeniem wady układu moczowego. Zwraca się na to uwagę we wszystkich dostępnych rekomendacjach 2, 7, 8, 9 .
Eksperci z wielu krajów są zgodni co do terminu pierwszego postnatalnego badania ultrasonograficznego. Decyduje o nim rodzaj wady podejrzewanej prenatalnie, towarzyszące wady wrodzone, ogólny stan noworodka oraz ilość wód płodowych. Wady takie, jak: poszerzenie górnych dróg moczowych, agenezja nerki, obecność torbieli w nerkach, zaburzenia echogeniczności miąższu nerek, z reguły powinny być oceniane w 3-5 dobie po urodzeniu.
Fizjologicznie mniejsza ilość moczu wydalanego przez noworodka w pierwszych 2 dobach życia może niekorzystnie wpływać na czułość oceny poszerzenia dróg moczowych 10 . W przypadkach wcześniejszego wypisywania dziecka z oddziału noworodkowego z uwagi na dobry stan ogólny USG można wykonać w dniu wypisu i na jego podstawie ustalić dalsze postępowanie 7, 8 .
Wady, które mogą od urodzenia przebiegać z upośledzeniem czynności nerek lub ciężką uropatią zaporową wymagającą odbarczenia, powinny być diagnozowane w trybie pilnym w ciągu 48 godzin od urodzenia 11 . Ponadto niektóre dane z wywiadu położniczego – małowodzie, wielowodzie i interwencje prenatalne – kwalifikują do przyspieszonej diagnostyki 1, 6, 8, 9 .
W przypadku wad wrodzonych wynik pierwszego badania po urodzeniu może nie potwierdzić obserwacji prenatalnych. Zdarzyć się to może na przykład w przypadku niewielkich poszerzeń dróg wyprowadzających mocz (UTD 1-2) lub nieznacznych zaburzeń echogeniczności miąższu nerek 1, 4 . Jest to związane z jakością wykonywanych badań skriningowych i/lub naturalnym przebiegiem wady w czasie rozwoju dziecka. Z tego powodu zaleca się kolejne badanie ultrasonograficzne po 4-6 tygodniach od urodzenia w celu potwierdzenia lub wykluczenia wady 8, 10, 12 .
- 1. Nguyen HT, Benson CB, Bromley B, et al. Multidisciplinary consensus on the classification of prenatal and postnatal urinary tract dilation (UTD classification system). J Pediatr Urol 2014;10:982-98
- 2. Andres-Jensen L, Jorgensen FS, Thorup J et al. The outcome of antenatal ultrasound diagnosed anomalies of the kidney and urinary tract in a large Danish birth cohort. Arch Dis Child 2016;101:819-24
- 3. Tain YL, Luh H, Lin CY, Hsu CN. Incidence and Risks of Congenital Anomalies of Kidney and Urinary Tract in Newborns: A Population-Based Case-Control Study in Taiwan. Medicine (Baltimore) 2016;95:e2659
- 4. Zee RS, Herndon CDA, Cooper CS et al. Time to resolution: A prospective evaluation from the Society for Fetal Urology hydronephrosis registry. J Pediatr Urol 2017;13:316
- 5. Quirino IG, Diniz JS, Bouzada MC et al. Clinical course of 822 children with prenatally detected nephrouropathies. Clin J Am Soc Nephrol 2012;7:444-51
- 6. Kaspar CDW, Lo M, Bunchman TE, Xiao N. The antenatal urinary tract dilation classification system accurately predicts severity of kidney and urinary tract abnormalities. J Pediatr Urol 2017;13:485
- 7. Mallik M, Watson AR. Antenatally detected urinary tract abnormalities: more detection but less action. Pediatr Nephrol 2008;23:897-904
- 8. Sinha A, Bagga A, Krishna A et al. Revised guidelines on management of antenatal hydronephrosis. Indian J Nephrol 2013;23:83-97
- 9. Galiano R, Spasari E. Postnatal management of newborn with antenatal detected urinary tract abnormalities. J Matern Fetal Neonatal Med 2011;24(Suppl. 1):107-10
- 10. Wiener JS, O'Hara SM. Optimal timing of initial postnatal ultrasonography in newborns with prenatal hydronephrosis. J Urol 2002;168:1826-9
- 11. Nguyen HT, Herndon CD, Cooper C, et al. The Society for Fetal Urology consensus statement on the evaluation and management of antenatal hydronephrosis. J Pediatr Urol 2010;6:212-31
- 12. Clautice-Engle T, Anderson NG, Allan RB, Abbott GD. Diagnosis of obstructive hydronephrosis in infants: comparison sonograms performed 6 days and 6 weeks after birth. AJR Am J Roentgenol 1995;164:963-7
Następny artykuł:
Dodaj do ulubionych
