Co znajdziesz w artykule?

Najczęstsze problemy przy wykonywaniu badania USG jamy brzusznej

● Trudności w uzyskaniu dobrego obrazu ultrasonograficznego u pacjenta wynikają z:

– nadmiernie rozwiniętej tkanki tłuszczowej,

– nadmiaru gazów w jelitach,

– braku właściwego przygotowania pacjenta do badania,

– braku współpracy pacjenta w czasie badania.

● Ważne jest zastosowanie różnego stopnia ucisku na powłoki brzuszne, żeby uzyskać jak najlepszy obraz.

● Trudnym do zobrazowania narządem jest trzustka, gdzie niezależnie od miejsca przyłożenia głowicy i siły ucisku jest jeszcze często wymagana współpraca pacjenta. I to od tej współpracy zależy także jakość badania. W tym przypadku ta współpraca powinna polegać na:

– nabieraniu i wypuszczaniu powietrza,

– wypinaniu brzucha lub wkładaniu dłoni pod okolicę lędźwiową.

Długa historia badań radiologicznych

Odkrycie zjawiska ultradźwięków miało miejsce w drugiej połowie XVIII wieku, kiedy Lazzaro Spallanzani, profesor historii naturalnej uniwersytetu w Pawii, zaczął badać lot nietoperzy.

Badania Griffina i Galambosa w latach 1939-1942 pozwoliły zarejestrować dźwięki wysyłane przez nietoperze. Sam sposób wytwarzania ultradźwięków został opatentowany w 1920 roku, a pozwoliły na to badania braci Curie, którzy w 1880 roku odkryli zjawisko piezoelektryczności.

Opierając się na nowym odkryciu, próbowano zastosować ultradźwięki w medycynie. Pierwszym pomysłem była oczywiście terapia. Ale po kilkunastu latach doświadczeń okazało się, że ultradźwięki mogą mieć zastosowanie jedynie w fizykoterapii, czyli wykorzystaniu efektu cieplnego.

W 1949 roku na kongresie ultrasonograficznym w Erlangen (w II połowie XX wieku mieściła się tam fabryka Siemensa produkująca aparaty do diagnostyki USG) uznano stosowanie ultradźwięków w terapii np. nowotworów za bezcelowe.

Lekarze to jednak grupa zawodowa niepoddająca się tak łatwo. Od 1940 roku próbowano zastosować ultradźwięki w diagnostyce. W 1952 roku skonstruowano pierwszy aparat o nazwie Somascope i już w następnych latach zobrazowano torbiele nerek.

Dopiero w 1963 roku zaprezentowano pierwszy komercyjny aparat ultrasonograficzny firmy Physionics. Dużym osiągnieciem było wyprodukowanie przez Siemensa aparatu Vidoson, który w czasie rzeczywistym pozwalał obrazować narządy wewnętrzne.

Opisanie w 1971 roku tzw. Gray-Scale-Echographie dało początek ultrasonografii, z jaką mamy do czynienia do dziś.

Spis treści

MT: Wyszkolił pan już ponad 1300 lekarzy w Śląskiej Izbie Lekarskiej. Czy trzeba posiadać specjalne predyspozycje do wykonywania tego badania, by zostało ono przeprowadzone profesjonalnie?


Lek. Marek Potempa:
Wychodzę z założenia, że badania ultrasonograficzne powinien wykonywać każdy lekarz w ramach swojej specjalizacji. Ultrasonograf to taki stetoskop XX/XXI wieku. Postęp techniczny, produkcja głowic o coraz wyższej częstotliwości powodują, że ultrasonografia znajduje zastosowanie w ocenie