Opis badania

W najbliższych tygodniach ukaże się drukiem, dostępne na razie wyłącznie w formie elektronicznej, doniesienie Pakarinena i wsp. Celem pracy była charakterystyka szczepów bakteryjnych występujących w próbkach kurzu pobranego z 349 gospodarstw domowych fińskiej i 417 rosyjskiej

Karelii. Analizę przeprowadzono metodą klonowania DNA i analizy sekwencyjnej. Zbadano poziomy kwasu muraminowego, endotoksyn oraz trihydroksylowych kwasów tłuszczowych jako markerów odpowiednio bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Większość (67%) szczepów znalezionych w kurzu pochodzącym z domów rosyjskiej Karelii należało do bakterii Gram-dodatnich. W tych samych próbkach poziom kwasu muraminowego był 20-krotnie wyższy, a liczba szczepów związanych ze zwierzętami domowymi 7-krotnie wyższa niż w fińskiej Karelii, gdzie dominowały szczepy Gram-ujemne. Zdaniem autorów, większa liczba bakterii i dominacja szczepów Gram-dodatnich w rosyjskiej Karelii może mieć istotny ochronny wpływ na rozwój atopii i alergii u mieszkańców tego regionu.

Komentarz

Przedstawiona praca jest kolejnym doniesieniem grupy badawczej zaangażowanej w projekt Karelia. Po II wojnie światowej genetycznie jednolita populacja Karelii została w sposób sztuczny rozdzielona granicą; obecnie częściowo zamieszkuje na obszarze skrajnie ubogich peryferii Rosji, a częściowo na terenie zamożnej i rozwiniętej Finlandii. Oczywiście obszary te różnią się znacznie pod względem częstości występowania atopii i alergii. Model ten umożliwia analizę wpływu antygenów znajdujących się w naszym otoczeniu, w tym w pokarmach i wodzie pitnej, na rozwój układu odpornościowego i indukcję alergii. Wiele opublikowanych prac wiązało rozwój chorób alergicznych z zachodnim stylem życia i urbanizacją w przeciwieństwie do środowiska wiejskiego i obszarów ubogich. Jednak dotychczas szczególne właściwości ochronne przypisywano ekspozycji na endotoksyny, główne składniki błon komórkowych bakterii Gram-ujemnych. Obecne w  przewodzie pokarmowym, ale także w układzie oddechowym i na skórze, bakterie niepatogenne poprzez receptory z grupy Toll (TLR – Toll-like receptors) stymulują układ odpornościowy, prowadząc głównie do rozwoju odpowiedzi typu Th1, a nie Th2. Pakarinen i wsp. udowodnili, że istotne znaczenie w indukcji odpowiedzi typu Th1 (niezwiązanej z alergią) mogą mieć oprócz bakterii Gram-ujemnych także bakterie Gram-dodatnie. Ważne wydaje się dokładne określenie, które szczepy bakterii i jaki czas ekspozycji mogłyby być optymalne w profilaktyce pierwotnej rozwoju atopii. Prace fińskich badaczy zaangażowanych w projekt Karelia przynoszą niezwykle ciekawe i praktyczne obserwacje. Zachęcamy do śledzenia ich dalszych doniesień.