Seks sam nie wróci

• Przyczyny zaburzeń seksualnych mogą być psychologiczne, społeczne, biologiczne i partnerskie. Choroba nowotworowa może wpływać na każdy z tych aspektów. Zdarza się, że jeszcze przed leczeniem były problemy w sferze seksualnej. W momencie diagnozy i terapii nowotworowej nakładają się na nie etapy radzenia sobie z chorobą i postawa wobec niej.

• Bardzo istotny jest stan psychiczny pacjenta. Zmagania z nowotworem mogą powodować lęk i depresję, która często prowadzi do problemów seksualnych. W tej sytuacji nie wystarczy rehabilitacja seksualna, potrzebna jest też konsultacja psychiatryczna.

• Każda przewlekła choroba generuje olbrzymi stres, a ten często stanowi podłoże problemów seksualnych. Dlatego jeśli pojawia się nowotwór, to niemal pewne jest, że zakłóci sferę seksualną.

• Rodzaj leczenia onkologicznego może w sposób bezpośredni lub pośredni zaburzać sferę seksualną: leczenie chirurgiczne (np. amputacja piersi, jąder) pozostawia trwałe skutki w postaci defektów anatomicznych, które oddziałują na sferę zachowań seksualnych; chemioterapia i radioterapia powodują np. wypadanie włosów, nudności, występowanie obwodowych neuropatii, przez co pacjentki mogą czuć się mniej atrakcyjne, mieć obniżoną samoocenę, być zniechęcone do podejmowania aktywności seksualnej.

Jak prowadzić rozmowę na temat seksu – wskazówki dla lekarzy różnych specjalności:

1. Istotne jest empatyczne, nieoceniające i pełne zrozumienia podejście.

2. Warto uświadomić pacjentowi, że wiemy, jak trudna jest rozmowa o problemach seksualnych.

3. Zapewnij chorego, że takie problemy są powszechne, możliwe jest ich leczenie (wyleczenie).

4. Należy unikać terminologii medycznej lub wyjaśnić, co te terminy znaczą.

5. Najlepiej jest rozpocząć rozmowę od pytań ogólnych, w celu łagodnego wprowadzenia pacjenta w temat.

6. Nie należy czynić żadnych założeń (np. odnośnie do orientacji seksualnej, praktyk, doświadczeń, liczby partnerów itp.).

7. Warto być świadomym powszechnych mitów dotyczących seksu i próbować je skorygować (każdy kontakt fizyczny musi prowadzić do stosunku; dobry seks prowadzi do orgazmu; seks = stosunek płciowy; mężczyzna powinien być liderem seksualnym; kobiety nie powinny rozpoczynać seksu; mężczyźni zawsze mają ochotę na seks; seks jest czymś, o czym wiemy instynktownie; osoby przyzwoite nie powinny czerpać z seksu przyjemności i z całą pewnością nie powinny się masturbować; wszystkie inne pary mają świetny seks; jeśli pożycie seksualne się nie układa, oznacza to, że w całym związku jest źle).

Materiały (autor dr Robert Kowalczyk) pochodzą ze szkolenia dla lekarzy pracujących z osobami chorymi na nowotwory.