Co znajdziesz w artykule?
Zachowania stereotypowe (ZS) występują u zwierząt, osób zdrowych oraz osób prezentujących objawy różnych zaburzeń psychicznych, w tym przede wszystkim zaburzeń ze spektrum autyzmu. Ich zbyt duże nasilenie może istotnie zakłócać funkcjonowanie jednostki, a czasami wręcz uniemożliwiać uczestniczenie dziecka w programach edukacyjnych lub terapeutycznych. Wyniki badań nad występowaniem ZS u osób z zaburzeniami autystycznymi pozwalają na sformułowanie hipotezy o niezależnym występowaniu tej formy zachowań, zarówno od poziomu rozwoju intelektualnego, jak i poziomu nasilenia deficytów społeczno-komunikacyjnych. Z powyższych powodów ważne wydaje się traktowanie ZS jako oddzielnego obszaru interwencji w zaburzeniach ze spektrum autyzmu. Celem artykułu jest zaprezentowanie metod pracy z zachowaniami stereotypowymi w oparciu o opis przypadku.
Spis treści
- Opis przypadku
- Zachowanie stereotypowe wyższego i niższego rzędu
- Czynniki wpływające na postać kliniczną zachowań stereotypowych
- Przyczyny zachowań stereotypowych
- Metody pracy z zachowaniami stereotypowymi
- Metody pracy z zachowaniami stereotypowymi niższego rzędu
- Interwencje ukierunkowane na zachowania stereotypowe wyższego rzędu
- Zachowania stereotypowe a zachowania kompulsyjne
- Preferencja do rutyny i stałości otoczenia
- Podsumowanie
Opis przypadku
11-letni chłopiec z rozpoznaniem autyzmu dziecięcego, niekomunikujący się werbalnie, przyjęty na oddział psychiatrii wieku rozwojowego z powodu znacznego nasilenia zachowań stereotypowych. Według relacji rodziców od co najmniej trzech tygodni przebywał przez wiele godzin w łazience (do ośmiu godzin), dążył do kontaktu z mokrymi powierzchniami, polewał się wodą, uderzał się w twarz pięścią, głośno wokalizował. Na próbę przerwania powyższych zachowań reagował krzykiem. Wieczorami,