Co znajdziesz w artykule?
Udar mózgu jest jednym z najczęstszych stanów zagrożenia życia oraz istotną przyczyną niepełnosprawności u osób dorosłych. Szanse na przeżycie oraz większą sprawność po udarze wzrastają dzięki prawidłowemu postępowaniu w pierwszych godzinach od zachorowania. W artykule przedstawiono charakterystykę kliniczną udaru mózgu, zasady postępowania przedszpitalnego oraz wczesnoszpitalnego.
Organizacja leczenia udaru mózgu w Polsce
Opiekę nad pacjentem z udarem mózgu sprawują oddziały/pododdziały udarowe. Wyróżniamy podstawowe oddziały/pododdziały udarowe oraz referencyjne (wysokospecjalistyczne) oddziały/pododdziały udarowe.
Podstawowe oddziały/pododdziały udarowe zajmują się diagnozowaniem i leczeniem udaru mózgu, dysponują odpowiednio przeszkolonym personelem oraz infrastrukturą, dającymi możliwość całodobowego leczenia z zastosowaniem trombolizy dożylnej. Referencyjne oddziały/pododdziały udarowe to ośrodki wypełniające wszystkie wielospecjalistyczne zadania diagnostyczno-terapeutyczne w ostrych incydentach mózgowych z uwzględnieniem interwencyjnego leczenia udaru mózgu (trombektomia mechaniczna). W każdym województwie znajduje się co najmniej jeden ośrodek referencyjny leczenia udaru mózgu. Zespół ratownictwa medycznego powinien przetransportować pacjenta z podejrzeniem udaru mózgu do najbliższego podstawowego oddziału udarowego.[6]
Ogólny schemat wyboru postępowania w udarze mózgu
Udar niedokrwienny mózgu
- Czy od zachorowania minęło mniej niż 4,5 godziny i czy pacjent kwalifikuje się do dożylnego leczenia trombolitycznego? Jeśli tak – dalsze leczenie na podstawowym oddziale udarowym.
- Czy od zachorowania minęło mniej niż 4,5 godziny, ale pacjent ma przeciwwskazania do dożylnego leczenia trombolitycznego? Jeśli tak – należy rozważyć trombektomię mechaniczną na referencyjnym oddziale udarowym.
- Czy od zachorowania minęło więcej niż 4,5 godziny, ale mniej niż 6 godzin? Jeśli tak – należy rozważyć trombektomię mechaniczną na referencyjnym oddziale udarowym.
- Czy od zachorowania minęło więcej niż 6 godzin? Jeśli tak – leczenie na podstawowym oddziale udarowym.
Udar krwotoczny mózgu, krwawienie podpajęczynówkowe
- Wskazana pilna konsultacja neurochirurgiczna. Jeśli pacjent kwalifikuje się do leczenia operacyjnego – dalsze leczenie na oddziale neurochirurgii, a jeśli nie – przyjęcie na podstawowy oddział udarowy.
Udar żylny
- W przypadku znacznego obrzęku mózgu wskazana konsultacja neurochirurgiczna w celu kwalifikacji do ewentualnej hemikraniektomii odbarczającej. W przypadku braku wskazań do leczenia operacyjnego – przyjęcie na podstawowy oddział udarowy – oddział intensywnej opieki neurologicznej.
Spis treści
Udar mózgu jest jednym z najpoważniejszych oraz najczęstszych stanów nagłych w neurologii, w medycynie ratunkowej oraz nierzadko w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Właściwa opieka nad pacjentem z podejrzeniem udaru mózgu zaczyna się już w miejscu zachorowania, począwszy od niezwłocznej reakcji rodziny lub innych świadków zachorowania, poprzez sprawną pomoc przedszpitalną, aż do szybkiej diagnozy oraz podjęcia leczenia w szpitalu. Działania te są szczególnie istotne z uwagi na
Dodaj do ulubionych
