Zastosowanie mostów adhezyjnych w odcinkach przednim i bocznym

Utrata nawet pojedynczego zęba pociąga za sobą wiele konsekwencji, począwszy od zmian rysów twarzy i nieprawidłowości w jej symetrii, przez zaburzenia procesu żucia, mowy, smaku, a na zaniku kości oraz przesunięciu się pozostałych zębów skończywszy. Brak zębowy stanowi dla pacjenta jednak nie tylko problem natury funkcjonalnej, ale również estetycznej i emocjonalnej. Coraz częściej zdajemy sobie sprawę, jak istotny wpływ na zdrowie, poczucie pewności siebie i samoocenę pacjenta ma utrata przynajmniej jednego zęba. Tacy pacjenci często odbierani są jako osoby wycofane z kontaktów ze społeczeństwem. Pomoc w postaci uzupełnienia braku zębowego ma na celu polepszenie wyglądu, przywrócenie pacjentowi energii i śmiałości oraz umożliwienie mu w pełni funkcjonowanie w życiu społecznym, towarzyskim i zawodowym.[1-3]

PRZYPADEK 1. Zastosowanie mostu adhezyjnego wzmocnionego włóknem poliaramidowym (typu podwiązka) w odbudowie ubytku zębowego w odcinku przednim – metoda bezpośrednia

Pacjent, 20 lat, zgłosił się do poradni stomatologicznej w celu wymiany uzupełnienia protetycznego w odcinku przednim, które zostało wykonane trzy lata wcześniej. Jednobrzeżny most oparty na zębie 21 został wykonany z tworzywa akrylowego. Wskazaniem do jego wymiany była niezadowalająca estetyka oraz wielokrotne odcementowywanie pracy stałej (ryc. 1, 2).

Ryc. 1. Poprzednie uzupełnienie protetyczne.

Ryc. 2. Poprzednie uzupełnienie protetyczne.

W badaniu klinicznym stwierdzono niewłaściwe przyleganie mostu i brak szczelności brzeżnej. W okolicy zębów 12-21 widoczne były zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej oraz przerośnięta brodawka międzyzębowa między zębami 21 a 22, spowodowane nadmiernym uciskiem uzupełnienia protetycznego. Nadmiar materiału na powierzchni licowej zębów 11 i 21 doprowadził do wygładzenia rynienki podnosowej i nadał twarzy nienaturalny wyraz. Barwa uzupełnienia odbiegała od barwy uzębienia naturalnego pacjenta. Obiektywnie most nie spełniał kryteriów estetycznych.

Zaproponowano pacjentowi kilka możliwości leczenia protetycznego, biorąc pod uwagę konieczność natychmiastowej rekonstrukcji łuku zębowego oraz poprawę stanu klinicznego błony śluzowej i tkanek przyzębia. Potrzeba szybkiego uzupełnienia braku wynikała z wykonywanego przez pacjenta zawodu oraz jego zbliżającej się podróży biznesowej. Przyjęto najmniej inwazyjne rozwiązanie w postaci uzupełnienia mostem adhezyjnym wzmocnionym włóknem poliaramidowym, umocowanym na zębach 12 i 21.

Usunięto stare uzupełnienie protetyczne. Na powierzchni podniebiennej zęba 12 został wycięty za pomocą wiertła diamentowego w kształcie tępo zakończonego stożka rowek retencyjny dla włókna poliaramidowego o głębokości 1,5 mm i szerokości 2,5 mm. Drugi koniec włókna umocowano do kikuta zęba 21, obejmując jego obwód w celu lepszej retencji i stabilizacji konstrukcji (ryc. 3).

Ryc. 3. Umocowane włókno poliaramidowe na zębach 12 i 21.

Umieszczone w rowkach włókno ufiksowano materiałem kompozytowym. Do odbudowy braku zębowego posłużyła wymodelowana z kompozytu korona zęba 11. Ze względu na stan zapalny błony śluzowej występujący w okolicy zębów 21-22 odciążono brodawkę międzyzębową między zębami 21-22. Przęsło mostu od strony podniebiennej zredukowano, aby umożliwić rehabilitację tkanek przyzębia i odpowiednią higienę. Od strony wargowej przęsło przylega do wyrostka zębodołowego, zapewniając estetykę mostu. Następnie przystąpiono do ostatecznej korekty w zwarciu centrycznym i ekscentrycznym z użyciem kalki artykulacyjnej w celu wyeliminowania przeszkód zwarciowych i artykulacyjnych. Po zaakceptowaniu przez pacjenta uzyskanego efektu wypolerowano pracę i pouczono o specjalnej higienie nowego uzupełnienia oraz zlecono wizyty kontrolne po miesiącu i sześciu miesiącach.

Na wizytach kontrolnych zaobserwowano poprawę stanu miejscowego błony śluzowej i przyzębia. Nie zaobserwowano uszkodzeń ani pęknięć konstrukcji. Nie ma przeszkód zwarciowych i artykulacyjnych. Pacjent jest zadowolony z estetyki uzupełnienia (ryc. 4, 5).

Ryc. 4. Most adhezyjny – strona wargowa.

Ryc. 5. Most adhezyjny – strona podniebienna.

PRZYPADEK 2. Zastosowanie mostu adhezyjnego wzmocnionego włóknem poliaramidowym (typu podwiązka) w odbudowie ubytku zębowego w odcinku bocznym – metoda mieszana

Pacjent, 28 lat, zgłosił się w celu uzupełnienia braku zęba 35 (ryc. 6, 7).

Ryc. 6. Brak zęba 35.

Ryc. 7. Brak zęba 35.

Ząb został usunięty miesiąc wcześniej z powodu niepowodzenia w leczeniu endodontycznym. Podczas badania stwierdzono wypełnienia obejmujące powierzchnie żujące zębów 36 i 34. W trakcie przeprowadzonego wywiadu okazało się, że pacjent nie chce ruchomego uzupełnienia protetycznego. Po przedstawieniu innych możliwości rekonstrukcji łuku zębowego zdecydował się na zastosowanie kompozytowego mostu adhezyjnego wzmocnionego włóknem poliaramidowym. Powodami tej decyzji były kwestia finansowa oraz możliwość znacznej oszczędności twardych tkanek zębów.

W pierwszej kolejności usunięto wypełnienia z sąsiadujących z luką zębów 34 i 36. Miejsca te wykorzystano jako łoża do umocowania końców włókna. Następnie pobrano od pacjenta wyciski masą alginatową w celu wykonania gipsowych modeli diagnostycznych. Miejsca przylegania materiału kompozytowego do modelu gipsowego zaizolowano i rozpoczęto modelowanie konstrukcji mostu. Praca miała stanowić połączenie metody pośredniej i bezpośredniej. Metodą pośrednią została wykonana część dowyrostkowa i językowa uzupełnienia, szczególnie zwrócono uwagę na stworzenie higienicznego kształtu strony dośluzówkowej. Następnie przeniesiono wymodelowany fragment korony i ufiksowano w łożach końce włókna. Przystąpiono do modelowania części policzkowej i okluzyjnej zęba 35 oraz powierzchni żujących zębów 34 i 36 bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta (ryc. 8).

Ryc. 8. Most adhezyjny w odcinku bocznym.

Uzupełnienie sprawdzono w zwarciach centrycznym i ekscentrycznym. Ząb 35 został wyłączony ze zgryzu. Przęsło strony dośluzówkowej przyjęło kształt zmodyfikowanej nakładki, w odcinku bocznym pozostawiono puste przestrzenie w częściach stycznych między członami przęsła. Umożliwiło to najkorzystniejszy dostęp do zabiegów higienizacyjnych. Pacjent został pouczony o odpowiednim użytkowaniu uzupełnienia i wizytach kontrolnych.

Podczas wizyt kontrolnych po miesiącu i sześciu miesiącach stwierdzono dobry stan uzupełnienia. Włączone do konstrukcji ubytki zębów 34 i 36 poprawiły retencję i stabilizację mostu adhezyjnego (ryc. 9).

Ryc. 9. Most adhezyjny w odcinku bocznym.

Poprawnie wykonywane zabiegi higienizacyjne pozwoliły na utrzymanie prawidłowego stanu błony śluzowej i tkanek przyzębia. Dzięki rekonstrukcji łuku zębowego u pacjenta znacznie poprawiły się wydolność żucia oraz estetyka.