Gabinet dentystyczny w czasie epidemii

Ogłoszenie stanu epidemii bardzo poważnie zakłóciło funkcjonowanie całego systemu ochrony zdrowia. Ta sytuacja w sposób szczególny dotyka placówek stomatologicznych, z których znaczna część ograniczyła do niezbędnego minimum (lub wręcz całkowicie zawiesiła) przyjmowanie pacjentów. W tych gabinetach, których właściciele zdecydowali się kontynuować działalność, pojawia się szereg dylematóww sposób szczególny dotyka placówek stomatologicznych, z których znaczna część ograniczyła do niezbędnego minimum (lub wręcz całkowicie zawiesiła) przyjmowanie pacjentów. W tych gabinetach, których właściciele zdecydowali się kontynuować działalność, pojawia się szereg dylematów dotyczących zagadnień prawnych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych potrzebującym pacjentom. W artykule próbujemy odpowiedzieć na niektóre z pytań dotyczących tych problemów.

Rozwiązania prawne ważne dla środowiska medycznego

Jedną z pierwszych reakcji władzy publicznej na zaistniałą sytuację było stworzenie narzędzia prawnego ułatwiającego walkę z epidemią. Od 8 marca br. obowiązuje specjalna, poświęcona tej chorobie ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Warto pamiętać, że w zakresie spraw nieuregulowanych w tym akcie prawnym nadal mają zastosowanie przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Najważniejsze rozwiązania adresowane do środowiska medycznego to:

1. Obowiązek pouczenia. Osoby wykonujące zawody medyczne, podejrzewające lub rozpoznające u kogoś zakażenie, są obowiązane pouczyć o środkach służących zapobieganiu przeniesieniu zakażenia na innych oraz o obowiązku poddania się badaniom sanitarno-epidemiologicznym.

2. Obowiązek podjęcia działań zapobiegających szerzeniu się zachorowań. Placówki medyczne oraz lekarze powinni m.in.:

• skierować osobę podejrzaną o zakażenie do szpitala specjalistycznego zapewniającego izolację i leczenie tej osoby oraz niezwłocznie poinformować szpital o tym fakcie,

• zorganizować transport uniemożliwiający przeniesienie zakażenia na inne osoby,

• niezwłocznie powiadomić państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca podejrzenia lub rozpoznania choroby o podjętych działaniach (jest to ważny wyjątek od tajemnicy medycznej).

3. Zalecenia wydawane przez NFZ dotyczące ograniczenia lub czasowego zawieszenia udzielania świadczeń wykonywanych planowo. W każdym przypadku odroczenia terminu udzielenia świadczenia, a szczególnie w razie podjęcia decyzji o zawieszeniu udzielania świadczeń, należy ocenić i wziąć pod uwagę uwarunkowania i ryzyka dotyczące stanu zdrowia pacjentów oraz prawdopodobieństwo jego pogorszenia. Placówki, które mają podpisane kontrakty z NFZ o ograniczeniu lub zawieszeniu udzielania świadczeń, powinny na bieżąco informować o zaistniałych sytuacjach wojewódzkie oddziały Funduszu.

4. Główny Inspektor Sanitarny oraz upoważnieni przez niego wojewódzcy inspektorzy sanitarni otrzymali szerokie prawo do wydawania (m.in. osobom prawnym i osobom fizycznym) decyzji nakładających obowiązki podjęcia określonych czynności zapobiegawczych lub kontrolnych oraz żądania od nich informacji w tym zakresie. W praktyce oznacza to, że każda placówka udzielająca świadczeń oraz każda osoba wykonująca zawód medyczny może zostać zobowiązana do wykonywania określonych czynności związanych z przeciwdziałaniem wirusowi.

5. Znaczne ograniczenie formalizmu decyzji służących walce z epidemią. Prezes Rady Ministrów może wydawać polecenia obowiązujące osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz przedsiębiorców. Polecenia te są wydawane w drodze decyzji administracyjnej, podlegają natychmiastowemu wykonaniu z chwilą ich doręczenia lub ogłoszenia oraz nie wymagają uzasadnienia.

6. Minister zdrowia otrzymał nowe uprawnienia. Może nałożyć obowiązek wykonania określonego zadania w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 na podmiot leczniczy, w którym jedynym albo większościowym udziałowcem albo akcjonariuszem jest skarb państwa. Obowiązek ten może dotyczyć m.in. zmian w strukturze organizacyjnej podmiotu leczniczego lub przekazania produktów leczniczych, wyrobów medycznych oraz sprzętu medycznego, w celu zapewnienia kontynuacji udzielenia świadczeń zdrowotnych w innym podmiocie leczniczym.

Te ogólne regulacje, mimo że w znaczący sposób wpływają na funkcjonowanie podmiotów udzielających świadczeń stomatologicznych, to nie rozwiewają większości dylematów, przed którymi stają ich właściciele.