Spis treści
- ❶ 60-letnia pacjentka, ostatnia miesiączka (OM) w 55 roku życia, wieloródka, wskaźnik masy ciała (BMI – body mass index) 26 kg/m2, zgłosiła się do poradni ginekologicznej z powodu obfitego krwawienia z macicy utrzymującego się od 3 dni. Została skierowana na oddział ginekologii w celu diagnostycznego wyłyżeczkowania jamy macicy. W trakcie wizyty kontrolnej, która odbyła się po otrzymaniu wyniku badania histopatologicznego, poinformowano pacjentkę o wykryciu stanu przedrakowego. Jest to stan patologiczny, na którego podłożu częściej niż w tkankach prawidłowych rozwija się nowotwór.
- ❷ 65-letnia kobieta, OM w wieku 52 lat, nieródka, BMI 32 kg/m2, leczona na nadciśnienie tętnicze, zgłosiła się do poradni ginekologicznej z powodu trwającego przez 3 dni krwawienia z dróg rodnych, które wystąpiło około 7 dni temu. W przezpochwowym badaniu ultrasonograficznym (USG) stwierdzono: trzon macicy o wymiarach 44 × 32 mm ze zmianą o wyglądzie mięśniaka zlokalizowanego w ścianie przedniej średnicy 9 mm, endometrium niejednorodne echogenicznie grubości 9 mm. Lekarz zdecydował o wykonaniu biopsji endometrium w trybie ambulatoryjnym w celu wykluczenia rozrostu endometrium lub nowotworu złośliwego błony śluzowej trzonu macicy.
- ❸ 44-letnia pacjentka zgłosiła się do poradni ginekologicznej z powodu nieregularnych, obfitych krwawień z macicy. W wywiadzie: poród drogami natury, 2 poronienia, brak chorób przewlekłych, BMI 36 kg/m2. W badaniach laboratoryjnych: liczba leukocytów (WBC – white blood cells) 9000/µl, liczba erytrocytów (RBC – red blood cells) 3,1 × 106/µl, hematokryt (Ht) 29%, hemoglobina (Hb) 9,9 g/l, średnia zawartość hemoglobiny w krwince (MCH – mean corpuscular hemoglobin) 22 pg, liczba płytek krwi (PLT) 223 000/µl. Po przeprowadzeniu diagnostyki ultrasonograficznej wykluczono anatomiczne przyczyny nieprawidłowych krwawień. Lekarz zdecydował o konieczności pobrania materiału do badania histopatologicznego z jamy macicy.
- ❹ W leczeniu rozrostów endometrium dopuszczalne są: postępowanie wyczekujące, leczenie zachowawcze oraz leczenie operacyjne. Sposób postępowania u danej pacjentki powinien być ustalany indywidualnie po uwzględnieniu przez lekarza różnych czynników.
- ❺ 59-letnia kobieta, OM w wieku 48 lat, wieloródka, BMI 28 kg/m2, w wywiadzie niedoczynność tarczycy, została przyjęta w trybie nagłym do kliniki ginekologii z powodu obfitego krwawienia z dróg rodnych utrzymującego się od 2 tygodni oraz klinicznych objawów niedokrwistości, takich jak: tachykardia, osłabienie, bladość powłok. Pacjentkę zakwalifikowano do zabiegu wyłyżeczkowania ścian jamy macicy w trybie pilnym. W uzyskanym materiale stwierdzono rozrost endometrium bez atypii.
- ❻ 43-letnia pacjentka, nieródka, BMI 30 kg/m2, zgłosiła się do poradni ginekologicznej na wizytę kontrolną po zabiegu wyłyżeczkowania jamy macicy. W uzyskanym materiale histopatologicznym stwierdzono rozrost endometrium bez atypii. Kobiecie zaproponowano założenie wkładki wewnątrzmacicznej uwalniającej lewonorgestrel (LNG-IUS – levonorgestrel-releasing intrauterine system), na co pacjentka nie wyraziła zgody ze względu na plany prokreacyjne. Zastosowano zatem progestageny podawane doustnie w schemacie ciągłym – medroksyprogesteron w dawce 10 mg/24 h przez 6 miesięcy.
- ❼ 44-letnia kobieta, wieloródka, BMI 24 kg/m2, zgłosiła się do poradni ginekologicznej na wizytę kontrolną 6 miesięcy po założeniu LNG-IUS z powodu rozrostu endometrium bez atypii. W trakcie rozmowy dotyczącej dalszego postępowania pacjentka zgłosiła, że nie planuje posiadania potomstwa, natomiast obawia się leczenia operacyjnego.
- ❽ 52-letnia kobieta, OM w wieku 50 lat, BMI 29 kg/m2, od 6 miesięcy leczona progestagenami w schemacie ciągłym z powodu rozrostu endometrium bez atypii, zgłosiła się do poradni ginekologicznej w celu pobrania kontrolnej biopsji endometrium. W uzyskanym materiale stwierdzono rozrost endometrium z ogniskową atypią.
- ❾ 41-letnia kobieta lecząca się z powodu niepłodności pierwotnej, BMI 36 kg/m2, w wywiadzie: niedoczynność tarczycy, insulinooporność, nikotynizm, została poddana histeroskopii. W trakcie zabiegu wykonano elektroresekcję polipa jamy macicy oraz biopsję endometrium; materiał przesłano do badania anatomopatologicznego. W uzyskanym materiale stwierdzono rozrost endometrium z atypią w polipie. Ze względu na plany prokreacyjne pacjentki zaproponowano leczenie gestagenami oraz poinformowano ją o konieczności kontrolnej biopsji endometrium.
- ❿ 62-letnia kobieta, OM w wieku 53 lat, wieloródka, BMI 27 kg/m2, brak chorób współistniejących, zgłosiła się do poradni ginekologicznej z powodu plamienia z dróg rodnych trwającego od 5 dni. Nie stosuje żadnej terapii hormonalnej, nie przechodziła operacji ginekologicznych. W badaniu we wziernikach stwierdzono: szyjkę macicy walcowatą, z ujściem szparowatym, tarcza – bez zmian makroskopowych, widoczny ślad krwawienia ciemną krwią z kanału szyjki macicy. W badaniu ginekologicznym opisano: trzon macicy wielkości zwykłej, ruchomy, niebolesny, przydatki obustronnie niebadalne, przymacicza wolne, brak płynu w zatoce Douglasa. Pacjentce zaproponowano wykonanie badania USG sondą przezpochwową.
Rak błony śluzowej trzonu macicy należy obecnie do najczęściej występujących nowotworów narządu rodnego kobiety. W Polsce od ponad 30 lat obserwuje się tendencję wzrostową, jeżeli chodzi o zachorowalność na ten nowotwór. W 2017 roku stwierdzono w naszym kraju 5984 nowe przypadki raka endometrium, a 1761 pacjentek zmarło z powodu tego schorzenia. W 1983 roku radziecki onkolog prof. Jan V. Bokhman zasugerował na podstawie badań klinicznych przeprowadzonych na dużej grupie chorych istnienie