Jednoczesne palenie tytoniu i konopi wiąże się z nasilonymi zmianami neurobiologicznymi - wyniki wstępnych badań

Jednoczesne używanie tytoniu i konopi indyjskich może prowadzić do istotnie bardziej nasilonych zmian neurobiologicznych niż stosowanie samych konopi - wynika ze wstępnego badania zespołu z McGill University opublikowanego w Drug and Alcohol Dependence Reports. Autorzy skoncentrowali się na funkcjonowaniu układu endokannabinoidowego u młodych dorosłych regularnie używających konopi, porównując osoby palące dodatkowo papierosy z osobami nieużywającymi tytoniu.
Kluczowym elementem analizy była aktywność enzymu FAAH (fatty acid amide hydrolase), który odpowiada za rozkład anandamidu - endokannabinoidu zaangażowanego m.in. w regulację nastroju, lęku i reakcji stresowych. Za pomocą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) z użyciem radioznacznika [¹¹C]CURB wykazano, że osoby współużywające konopi i tytoniu charakteryzują się wyższą aktywnością FAAH w mózgu, szczególnie w obrębie istoty czarnej oraz móżdżku. Co istotne, aktywność FAAH w móżdżku dodatnio korelowała z liczbą wypalanych papierosów, natomiast nie obserwowano podobnej zależności w odniesieniu do intensywności używania konopi. Wyniki te mają potencjalne znaczenie kliniczne. Autorzy sugerują, że podwyższona aktywność FAAH, a co za tym idzie obniżone poziomy anandamidu, mogą leżeć u podstaw gorszego obrazu klinicznego obserwowanego u pacjentów współużywających konopi i tytoniu. Wcześniejsze badania wskazują, że osoby te częściej doświadczają nasilonych objawów depresyjnych i lękowych, cięższego przebiegu zespołu odstawienia konopi oraz większego nasilenia uzależnienia, co utrudnia utrzymanie abstynencji i pogarsza rokowanie. Nadmierna ekspresja FAAH była również wiązana z zachowaniami depresyjnymi i lękowymi, natomiast obniżona aktywność tego enzymu - z mniejszym ryzykiem uzależnienia i łagodniejszymi objawami abstynencyjnymi.
Autorzy podkreślają jednak, że są to badania wstępne, przeprowadzone na niewielkiej grupie uczestników, bez grupy używającej wyłącznie tytoniu i bez oceny bezpośrednich korelatów klinicznych. Konieczne są dalsze badania na większą skalę, które pozwolą potwierdzić obserwowane zależności i określić ich znaczenie dla praktyki klinicznej. Już teraz wyniki te zwracają jednak uwagę na potrzebę, by w diagnostyce i leczeniu zaburzeń psychicznych u pacjentów rutynowo uwzględniać współużywanie tytoniu i konopi.  

Lek. Agata Maliszewska 

Piśmiennictwo: 

Rachel A. Rabin, Joseph Farrugia, Ranjini Garani, Romina Mizrahi, Pablo Rusjan „A preliminary investigation of tobacco co-use on endocannabinoid activity in people with cannabis use”, Drug and Alcohol Dependence Reports Volume 16, September 2025, 100369