1

Do gabinetu ginekologicznego zgłosiła się 28-letnia kobieta z nieregularnymi cyklami, trwającymi zwykle 35-40 dni, w celu uzyskania porady antykoncepcyjnej. Pacjentka nie rodziła ani nie roniła. Rozpoznano u niej zespół policystycznych jajników (PCOS – polycystic ovary syndrome). Stosuje dietę o niskim indeksie glikemicznym. Trenuje crossfit 3 razy w tygodniu. Obecnie nie stara się o ciążę, lecz nie wyklucza koncepcji w przyszłości. Jej matka choruje na raka piersi i cukrzycę. Wskaźnik masy ciała (BMI – body mass index) pacjentki wynosi 24 kg/m². Stężenie glukozy na czczo w krwi wynosi 85 mg/dl.

Jaką metodę antykoncepcji hormonalnej zaproponujesz w tym przypadku?

1. Złożone doustne tabletki antykoncepcyjne z dawką etynyloestradiolu <30 μg
2. Złożone doustne tabletki antykoncepcyjne z dawką etynyloestradiolu 30 μg
3. Złożone doustne tabletki antykoncepcyjne z dawką etynyloestradiolu <30 μg w połączeniu z metforminą
4. Złożone doustne tabletki antykoncepcyjne z dawką etynyloestradiolu 30 μg w połączeniu z metforminą
5. Minipigułkę gestagenną
6. Preparat zawierający 35 μg etynyloestradiolu i octan cyproteronu

Komentarz

Złożone doustne tabletki antykoncepcyjne mogą być zalecane dorosłym kobietom w wieku rozrodczym z PCOS w celu leczenia hirsutyzmu i/lub nieregularnych cykli miesiączkowych. Stosowanie dużych dawek etynyloestradiolu (30 μg) w porównaniu z małymi dawkami (<30 μg) u dorosłych pacjentek z PCOS ma przewagę kliniczną. Należy wziąć pod uwagę wytyczne dotyczące populacji ogólnej podczas przepisywania dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych dorosłym oraz nastolatkom z PCOS. Obecnie nie zaleca się stosowania konkretnych typów czy dawek progestagenów, estrogenów ani ich kombinacji. Preparaty zawierające 35 μg etynyloestradiolu i octan cyproteronu należy traktować jako terapię drugiego rzutu w porównaniu z innymi złożonymi doustnymi tabletkami antykoncepcyjnymi, biorąc pod uwagę korzyści i działania niepożądane, w tym ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Środki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie progestagen mogą być uznawane za chroniące błonę śluzową macicy na podstawie ogólnych wytycznych populacyjnych przy założeniu, że dowody dotyczące kobiet z PCOS są ograniczone. Złożone doustne tabletki antykoncepcyjne wykazują przewagę w stosunku do metforminy w leczeniu hirsutyzmu i nieregularnych cykli miesiączkowych w PCOS. W połączeniu z dwuskładnikowymi tabletkami antykoncepcyjnymi metformina może być jednak najbardziej korzystna u pacjentek z grupy dużego ryzyka zaburzeń metabolicznych, w tym: u osób z BMI >30 kg/m², czynnikami ryzyka cukrzycy, upośledzoną tolerancją glukozy, lub w grupach etnicznych wysokiego ryzyka. Najnowsze dane wskazują, że ryzyko zachorowania na raka piersi jest większe u kobiet, które obecnie lub niedawno stosowały antykoncepcję hormonalną, niż u tych, które nigdy nie stosowały takiej metody antykoncepcji. Ryzyko to zwiększa się wraz z dłuższym okresem przyjmowania tych środków, jednak bezwzględny wzrost tego ryzyka jest niewielki.