Ostry dyżur
Syndrom gotującej się żaby
O potrzebie systemowego wprowadzenia do praktyki klinicznej multidyscyplinarnych zespołów terapeutycznych, jednego z najlepiej udokumentowanych i praktycznie stosowanych narzędzi poprawiających jakość opieki w nowoczesnej opiece zdrowotnej, z Ewą Biernacką rozmawia neurochirurg dziecięcy, ordynator Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Szpitalu Dziecięcym przy ul. Niekłańskiej w Warszawie, dr n. med. i n. o zdr. Łukasz Rákász
Medical Tribune: W „British Medical Journal Open” i „Lancet Oncology” opublikowano niedawno wyniki metaanaliz i przeglądów systematycznych nad skutecznością multidyscyplinarnych zespołów terapeutycznych (MDT – multidisciplinary teams) w onkologii, w której zespoły wielodyscyplinarne stały się paradygmatem postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Czy choroby onkologiczne są jedynymi, w których ten model opieki się sprawdza?
Dr n. med. Łukasz Rákász: Potrzeba zintegrowanego modelu współpracy wynika z klinicznej złożoności przypadków i ze spersonalizowanego podejścia do pacjenta, pojawiającymi się wraz z postępem medycyny, m.in. w postaci leczenia celowanego, które zawdzięczamy z kolei genetyce, osiągnięciom biologii molekularnej itd. Trzonem Cancer Unit są diagności, patomorfolog, radiolog i lekarze dysponujący leczeniem systemowym, chirurgią oraz radioterapią. Także w nowoczesnej opiece kardiologicznej współpracują: kardiolodzy, pielęgniarki, dietetycy, rehabilitanci, psychologowie, pracownicy socjalni, zaś koordynator opieki zapewnia płynność komunikacji między nimi i monituje postępy terapii.
Model wielodyscyplinarny znacząco poprawia wyniki leczenia, obniża wskaźnik powikłań i rehospitalizacji. Trudno byłoby znaleźć dziedzinę medycyny, gdzie byłby zbędny.
MT.: Gdzie MDT funkcjonują w praktyce?
Ł.R.: Zespoły multidyscyplinarne są elementem opieki onkologicznej w większości krajów Europy, Ameryki Północnej i Australii1. W niektórych instytucjach są obowiązkowe w planowaniu indywidualnej ścieżki opieki nad pacjentem. W Stanach Zjednoczonych MDT są znane od ponad 60 lat, najpierw jako narzędzie edukacyjne, a od lat 80. XX w. właśnie w opiece nad pacjentem. W Wielkiej Brytanii spotkania MDT od lat 90. XX w. usprawniają koordynację opieki onkologicznej (wprowadzone w reakcji na niskie wskaźniki przeżywalności wg raportu Calman-Hine z 1995 r.), a dzięki raportom i Narodowemu Planowi Zdrowotnemu ds. Walki z Rakiem (2000 r.) model MDT stał się złotym standardem w onkologii. W ciągu ostatnich dwóch dekad wiele innych krajów europejskich oraz Australia przyjęło model MDT do opieki nad tą grupą chorych. Obecnie jest on podstawą opieki onkologicznej w Europie, Ameryce Północnej i Australii.
