W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Opolu przeprowadzono największe w historii placówki pobranie narządów i tkanek od zmarłego dawcy.

W zabiegu uczestniczyło osiem zespołów transplantacyjnych z Gdańska, Warszawy, Wrocławia, Zabrza i Siemianowic Śląskich. Po raz pierwszy w opolskim szpitalu pobrano także trzustkę. 

Jak podkreśla szpital, była to najbardziej złożona procedura donacyjna spośród przeprowadzanych do tej pory w placówce. Pobrane narządy trafiły do biorców oczekujących na przeszczepienie. 

Marzena Brożek, pielęgniarka i szpitalny koordynator ds. transplantacji w USK w Opolu, zwraca uwagę, że trzustka jest narządem, który ze względu na kruchość i wrażliwość trudno jest przetransportować. Jak przypomina koordynatorka, jeszcze kilka lat temu praktykowano transport ciała dawcy do ośrodka wykonującego transplantacje trzustki. Obecnie jednak narząd jest transportowany podobnie jak inne narządy do ośrodków transplantacyjnych. W opisywanym przypadku trzustkę wraz z nerką otrzymał młody biorca. 

USK w Opolu od lat uczestniczy w krajowym systemie transplantacyjnym. Jak informuje dr hab. n. med. Tomasz Czarnik, prof. UO, kierownik Oddziału Anestezjologii i Intensywnej Terapii, szpital zgłasza do Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji Poltransplant około 20 potencjalnych dawców rocznie. Większość z nich zostaje zakwalifikowana do donacji. 

Według danych Poltransplantu w 2025 r. w Polsce zgłoszono 1021 potencjalnych zmarłych dawców. Od 781 z nich pobrano do przeszczepienia 2298 narządów. W okresie od stycznia do maja 2026 r. zgłoszono 403 potencjalnych dawców, a od 303 pobrano 948 narządów. W samym USK w Opolu w 2025 r. pobrano około 100 narządów i tkanek, natomiast od początku 2026 r. – ponad 20 narządów i tkanek od czterech zakwalifikowanych zmarłych dawców. 

Decydujące znaczenie dla powodzenia transplantacji ma nie tylko odpowiednie dopasowanie dawcy i biorcy pod względem m.in. wieku, masy ciała i wzrostu, ale również czas niedokrwienia narządu. Jak wyjaśnia prof. Tomasz Czarnik, tzw. okno terapeutyczne wynosi około 4-6 godzin dla serca i płuc oraz 12-15 godzin dla wątroby. Coraz częściej do transportu wykorzystywane są urządzenia do perfuzji narządów, które utrzymują ich ukrwienie i stwarzają warunki bardziej zbliżone do fizjologicznych niż tradycyjny transport w hipotermii. 

Szpital przekazuje również – po uzyskaniu wymaganych zgód – część tkanek do badań naukowych. Trafiają one m.in. do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Krakowie, gdzie prowadzone są badania nad nowymi metodami leczenia chorób oczu, w tym nowotworowymi. 

Przedstawiciele opolskiego ośrodka podkreślają, że największym wyzwaniem w procesie donacji są rozmowy z rodzinami zmarłych. Jak zaznaczają, procedury wymagają szybkiego działania, ponieważ wraz z upływem czasu maleje możliwość wykorzystania narządów do przeszczepienia. Jednocześnie zwracają uwagę, że temat donacji narządów nadal budzi w społeczeństwie wiele emocji i wciąż jest przedmiotem tabu. 


Źródło: usk.opole.pl