Co znajdziesz w artykule?
Cukrzyca typu 1 jest przewlekłą, postępującą chorobą wymagającą leczenia do końca życia poprzez podawanie insuliny podskórnie. Nowoczesne metody leczenia oraz nowe zaawansowane technologie wkraczają również w świat diabetologii. Pacjent z cukrzycą typu 1 „osprzętowany” trafia coraz częściej do lekarza pierwszego kontaktu – pediatry lub lekarza rodzinnego czy na izbę przyjęć. Czy należy obawiać się takiego pacjenta?
Pytania, które należy zadać pacjentowi z cukrzycą typu 1 i infekcją, gdy trafia do poradni
■ Przede wszystkim należy zapytać o niedawną glikemię i profil glikemii w ostatnich godzinach.
■ Od kiedy choruje na cukrzycę (jeśli długo, to wiemy, że pacjent jest raczej dobrze wyedukowany, tylko czasami trzeba odświeżyć jego wiadomości; gdy niedawno zachorował – ma dużą wiedzę, ale trochę nieuporządkowaną i jest niepewny w działaniu).
■ Kiedy wymienił wkłucie (zawsze oglądamy miejsce aktualnie założonego wkłucia). W przypadku wysokich glikemii należy zawsze wymienić wkłucie!
■ Jak dawno wymienił insulinę w pompie.
■ Jakie było stężenie ciał ketonowych – acetooctanu i glukozy w moczu lub związków ketonowych we krwi.
W terapii CPWI należy codziennie oznaczać ketony w moczu lub we krwi – kwasu β-hydroksymasłowego (jeśli pacjent ma paski do oznaczenia ketonów we krwi)!
Obecnie w prawie każdej poradni podstawowej opieki zdrowotnej są: glukometr i paski do pomiaru ciał ketonowych oraz glukozy w moczu.
Należy również ustalić, jakie było ostatnie stężenie HbA1c – pozwoli to na oznaczenie stopnia wyrównania metabolicznego i ewentualną decyzję, czy pacjent nie wymaga leczenia szpitalnego.
Z historii bolusów pacjent sam przy lekarzu może odczytać dawkę insuliny z poprzedniego dnia oraz profil bazy, żeby szybko ustalić jego aktualne dobowe zapotrzebowanie na insulinę.
Jeśli pacjent ma system ciągłego podskórnego monitorowania glikemii, na bieżąco można odczytać glikemię.
Należy pamiętać, że zapotrzebowanie dobowe na insulinę pacjenta z cukrzycą typu 1 wynosi od 0,6 do 1,0 jedn./kg masy ciała na dobę i może wzrosnąć do 200 proc. i więcej w czasie ostrej bakteryjnej infekcji.
UWAGA! Przy wymiotach u pacjenta z cukrzycą typu 1 zawsze i pierwszoplanowo trzeba wykluczyć cukrzycową kwasicę ketonową (DKA). Wymioty u tego pacjenta najczęściej są przyczyną postępującego zakwaszenia organizmu z rozpoczynającą się kwasicą ketonową.
Spis treści
Infekcje związane z glikemią
W dalszej części artykułu pokażemy, jak w prosty sposób, zbierając wywiad z pacjentem i zadając odpowiednio ukierunkowane pytania, można dowiedzieć się na temat jego aktualnego problemu i nakierować go na właściwe rozwiązanie i postępowanie. Należy pamiętać, że pacjent diabetologiczny podłączony do pompy oraz systemów ciągłego podskórnego monitorowania glikemii jest bardzo dobrze wyedukowany i czasami jedynie wystarczy przypomnieć mu o niektórych zaleceniach.