Ostra białaczka szpikowa – co każdy lekarz wiedzieć powinien

W ostatnim czasie pojawiły się dane o skuteczności terapii celowanej w AML, co umożliwiło zarejestrowanie czterech nowych leków.

Epidemiologia

Ostra białaczka szpikowa występuje najczęściej u osób dorosłych. Mediana wieku przy rozpoznaniu wynosi ok. 70 lat. Nieco częściej chorują mężczyźni. Zachorowalność na AML wzrosła w ciągu ostatniej dekady o ok. 2% rocznie.

Ostra białaczka promielocytowa (APL – acute promyelocytic leukemia) różni się od pozostałych podtypów AML zarówno obrazem klinicznym, jak i pod względem epidemiologicznym. Mediana wieku przy zachorowaniu wynosi 40 lat, a choroba występuje równie często u obu płci.

Czynniki predysponujące do zachorowania:

• genetyczne – np. niedokrwistość Fanconiego, zespół Downa
• środowiskowe – promieniowanie jonizujące, benzen, nikotyna, pestycydy, otyłość
• poprzedzające schorzenia hematologiczne – zespoły mielodysplastyczne, nowotwory mieloproliferacyjne, nocna napadowa hemoglobinuria, niedokrwistość aplastyczna
• wcześniejsze leczenie cytostatyczne – leki alkilujące (cyklofosfamid, melfalan), inhibitory topoizomerazy II (etopozyd).

Objawy kliniczne

Początkowe objawy kliniczne ostrej białaczki mogą mieć różny stopień nasilenia – od stanu, w którym nie stwierdza się żadnych symptomów, przez niewielkie pogorszenie tolerancji wysiłku po skrajnie ciężki stan związany np. z zakażeniem lub objawami leukostazy.

Skutkiem zajęcia szpiku przez mieloblasty jest niewydolność hematopoezy prowadząca do niedokrwistości, małopłytkowości i neutropenii. Stąd objawy AML to najczęściej wynikające z niedokrwistości: postępujące osłabienie, zawroty głowy, gorsza tolerancja wysiłku fizycznego czy bóle stenokardialne. Obniżenie liczby płytek krwi może prowadzić do objawów skórno-śluzówkowej skazy krwotocznej i obfitych krwawień miesięcznych u kobiet. Niekiedy w przebiegu białaczki (szczególnie ostrej białaczki promielocytowej) dochodzi do wystąpienia rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC – disseminated intravascular coagulation). Neutropenia usposabia natomiast do zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, nieraz o ciężkim przebiegu klinicznym. W trakcie choroby może dojść do nacieków pozaszpikowych, np. nacieku skóry, przerostu dziąseł (szczególnie w białaczkach monocytowych), powiększenia wątroby, śledziony, węzłów chłonnych lub do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Inne, niespecyficzne objawy choroby to: redukcja masy ciała, nadpotliwość i bóle kostno-stawowe.

Diagnostyka

Podstawą rozpoznania choroby jest mikroskopowa ocena morfologiczna rozmazów szpiku i krwi obwodowej, uzupełniona o analizę ekspresji markerów powierzchniowych i cytoplazmatycznych za pomocą cytometrii przepływowej. Nieodzowne jest także wykonanie badań cytogenetycznych i molekularnych.

Morfologia krwi z rozmazem

Chorobie najczęściej towarzyszy niedokrwistość normocytarna lub makrocytarna (w białaczkach poprzedzonych zespołem mielodysplastycznym) i małopłytkowość. Liczba białych krwinek może być podwyższona, niekiedy znacznie. U 10% pacjentów stwierdza się hiperleukocytozę >100 G/l. Należy jednak pamiętać, że w niemal połowie przypadków AML liczba leukocytów przy rozpoznaniu może być prawidłowa lub obniżona. W rozmazie krwi obwodowej z oceną minimum 200 komórek jądrzastych zwraca uwagę neutropenia oraz tzw. przerwa białaczkowa (hiatus leucaemicus) charakteryzująca się występowaniem mieloblastów i dojrzałych granulocytów przy braku form pośrednich.

Mielogram

W cytologicznej ocenie szpiku należy wziąć pod uwagę minimum 500 komórek jądrzastych.

Cytometria przepływowa

Najczęściej oznaczane markery to:

• dla komórek prekursorowych: CD34, CD117, CD33, CD13, HLA-DR
• dla linii mieloidalnej: CD65, cytoplazmatyczna MPO
• dla linii monocytoidalnej: CD14, CD36, CD64
• dla linii megakariocytarnej: CD41, CD61
• dla linii erytroidalnej: glikoforyna A.

Badania cytogenetyczne i molekularne

Klasyczne badanie cytogenetyczne jest obowiązkowe w diagnostyce AML. Jak dotąd zdefiniowano 8 translokacji i inwersji w kategorii „AML z powtarzalnymi aberracjami cytogenetycznymi” i 9 aberracji należących do kategorii „AML z cechami zależnymi od dysplazji”. Badania molekularne powinny oceniać minimum mutacje: NPM1, CEBPA i RUNX1 (definiują kategorie AML), FLT3-ITD (znaczenie rokownicze, możliwości zastosowania terapii celowanej), TP53 i ASXL1 (niekorzystne rokowniczo).

Rozpoznanie ostrej białaczki szpikowej wymaga stwierdzenia przynajmniej 20% komórek blastycznych w szpiku lub we krwi obwodowej. Wyjątkiem od tej zasady są białaczki z obecnością następujących zaburzeń cytogenetycznych: t(8;21), inv(16), t(16;16), t(15;17). Wykazanie jednej z wyżej wymienionych aberracji upoważnia do rozpoznania AML niezależnie od odsetka mieloblastów w szpiku lub we krwi.

Klasyfikacja WHO ostrych białaczek szpikowych

Klasyfikacja World Health Organization ostrych białaczek szpikowych wyróżnia następujące kategorie:

AML z powtarzalnymi aberracjami cytogenetycznymi. Pod-stawą tej kategorii są zdefiniowane zaburzenia cytogenetyczne i molekularne. Na tej podstawie wyróżniono 11 podtypów choroby. Wśród nich do korzystnych rokowniczo zalicza się: AML z t(8;21), AML z inv(16), APL z PML-RARA, AML z izolowaną mutacją NPM1 oraz AML z bialleliczną mutacją CEBPA. Pozostałe podtypy należą do niekorzystnych rokowniczo.

AML z cechami zależnymi od dysplazji. Cechami charakterystycznymi tej kategorii są: obecność wieloliniowej dysplazji (min. 50% komórek w przynajmniej dwóch liniach), poprzedzający rozpoznanie AML zespół mielodysplastyczny i/lub występowanie zmian cytogenetycznych związanych z zespołami mielodysplastycznymi (MDS – myelodysplastic syndromes), np. del 7q, del5q, złożony kariotyp (≥3 aberracje) z wyjątkiem charakterystycznych dla kategorii 1.

AML zależna od terapii (tAML – therapy-related acute myeloid leukemia). Kluczowa w rozpoznaniu tej kategorii jest potwierdzona w wywiadzie uprzednia ekspozycja na leki cytostatyczne. AML zależna od terapii stanowi ok. 7% przypadków, a częstość jej występowania wzrasta z uwagi na coraz większą liczbę pacjentów poddawanych chemioterapii i wyleczonych z innych nowotworów. W większości przypadków choroba rozwija się 5-7 lat po uprzedniej ekspozycji na leki alkilujące lub radioterapię. Białaczkę tę często poprzedza MDS. tAML po inhibitorach topoizomerazy II ma krótszy okres latencji (ok. 3 lat) i przeważnie nie jest poprzedzona MDS. Badania genetyczne zwykle wykazują złożony kariotyp, zaburzenia w obrębie chromosomu 5 i/lub 7 oraz mutację TP53. Rokowanie jest bardzo złe z uwagi na oporność na chemioterapię i wysoką śmiertelność związaną z leczeniem.

AML bliżej nieokreślona (AML NOS – AML not otherwise specified).

AML wywodzące się z linii zarodkowej. Jest to nowa kategoria uwzględniająca przypadki rodzinnego występowania ostrej białaczki szpikowej i zespołów mielodysplastycznych. W tej kategorii ważne są dane z wywiadu dotyczące rodzinnego występowania nowotworów, zaburzeń krzepnięcia, zaburzeń genetycznych (np. dyskeratosis congenita, zespół Downa).

AML jest chorobą o znacznej heterogeniczności cytogenetycznej i dynamicznym przebiegu. Cechuje ją występowanie licznych, nabytych mutacji somatycznych, współistnienie rywalizujących klonów oraz ewolucja klonalna przebiegająca w miarę trwania choroby. Współcześnie w AML wykryto ponad 20 powszechnie występujących i ponad 200 rzadszych mutacji, które ujęto w 9 kategorii funkcjonalnych. Mutacje mogą dotyczyć m.in. czynników transkrypcyjnych, metylacji DNA, genów supresorowych lub genów modyfikujących chromatynę. Dokładne omówienie poszczególnych aberracji przekracza ramy tego opracowania. Obecność zaburzeń cytogenetycznych i molekularnych jest podstawą klasyfikacji tej choroby i ma istotne znaczenie rokownicze. W ostatnich latach pojawia się także coraz więcej danych klinicznych o zastosowaniu nowych leków w zależności od genetyczno--molekularnego podtypu choroby.

Czynniki rokownicze

Czynniki rokownicze zależne od pacjenta

Starszy wiek, zły stan sprawności oraz występowanie chorób współistniejących należą do czynników niekorzystnych rokowniczo. Warto jednak podkreślić, że starszy wiek nie zawsze jest przeciwwskazaniem do intensywnej chemioterapii czy przeszczepienia szpiku.

Czynniki rokownicze zależne od białaczki

Zaburzenia genetyczne są bardzo silnym czynnikiem prognostycznym. W zależności od poszczególnych mutacji lub ich współistnienia rokowanie może być korzystne lub niekorzystne. Przykładowo obecność izolowanej mutacji nukleofosminy 1 (NMP1) bez współistniejących aberracji jest korzystna rokowniczo, natomiast wykrycie wysokiej ekspresji mutacji FLT3-ITD (fms-like tyrosine kinase 3-internal tandem duplication) wiąże się z dużym ryzykiem nawrotu białaczki. Niektóre mutacje, np. IDH1 i IDH2, nie mają jasno określonego znaczenia prognostycznego, mogą się jednak stać celem terapeutycznym.

Stratyfikacja ryzyka cytogenetycznego według European Leukemia Net (ELN) wyróżnia trzy grupy rokownicze: korzystną, pośrednią i niekorzystną (tab. 1).

Postępy w leczeniu

Współcześnie odsetek wyleczeń z AML wynosi 35-40% u chorych <60 r.ż. oraz jedynie 5% do 15% u pacjentów >60 r.ż. Wyniki leczenia AML u starszych chorych, którzy nie tolerują intensywnej chemioterapii, są złe, z medianą przeżycia nieprzekraczającą 10 miesięcy.

Tabela 1. Grupy ryzyka cytogenetycznego według European Leukemia Net 2017

Przed rozpoczęciem leczenia niezbędne jest określenie, czy pacjent jest kandydatem do intensywnej chemioterapii i ewentualnej allotransplantacji szpiku. Należy określić ryzyko śmiertelności zależnej od terapii (TRM – therapy-related mortality). Jest ono zwykle wyższe u chorych >65 r.ż. W ostatnich latach TRM jest niższa z uwagi na skuteczniejsze leczenie wspomagające i lepszy stan ogólny starszych pacjentów. Zatem wiek chorego nie powinien być jedynym czynnikiem decydującym o wyborze terapii. W podjęciu decyzji o intensywnym leczeniu pomagają wskaźniki oceniające stan biologiczny pacjenta, np. Hematopoietic Cell Transplantation Comorbidity Index (HCT-CI).

Celem leczenia jest uzyskanie całkowitej remisji choroby (CR – complete remission) definiowanej jako obniżenie odsetka blastów w szpiku <5%, niewystępowanie blastów we krwi obwodowej i blastów z pałeczkami Auera, brak nacieków pozaszpikowych, stężenie neutrofili ≥1,0 G/l oraz poziom płytek krwi ≥100 G/l. W ostatnich latach coraz ważniejszym celem terapeutycznym jest uzyskanie negatywizacji minimalnej choroby resztkowej (MRD – minimal residual disease). Ocena MRD dokonana za pomocą cytometrii przepływowej lub technik molekularnych (RT-qPCR, digital PCR, NGS) ma znacznie większe znaczenie predykcyjne niż ocena całkowitej remisji choroby oparta na morfologii szpiku.

Intensywna chemioterapia indukcyjna

Schemat DA 3+7 (antracyklina przez 3 dni i cytarabina przez 7 dni) pozwala na uzyskanie całkowitej remisji u 60-80% chorych młodszych i 40-60% pacjentów starszych (>60 r.ż.). Uważa się, że dawka daunorubicyny nie powinna być niższa niż 60 mg/m ² , alternatywnie można zastosować idarubicynę w dawce 12 mg/m ² . Natomiast dawki cytarabiny nie powinny przekraczać 1000 mg/m ² . W randomizowanym badaniu Polskiej Grupy ds. Leczenia Białaczek u Dorosłych (PALG – Polish Adult Leukemia Group) wykazano, że dodanie do schematu DA analogu puryn kladrybiny przez 5 dni zwiększa odsetek całkowitej remisji choroby i wydłuża przeżycie całkowite (OS – overall survival).

Intensywna chemioterapia poremisyjna

Strategie leczenia po uzyskaniu całkowitej remisji choroby opierają się na intensywnej konsolidacji cytarabiną oraz u chorych pośredniego i wysokiego ryzyka na przeprowadzeniu allogenicznej transplantacji szpiku. W konsolidacji stosuje się od 2 do 4 cykli cytarabiny w dawce do 1000-1500 mg/m ² (6 podań leku na cykl). Nie zaleca się stosowania intensywnej chemioterapii konsolidującej u pacjentów starszych z białaczką wysokiego ryzyka, gdyż wiąże się to z wysoką toksycznością przy wątpliwej korzyści klinicznej.

Bardziej skondensowana forma leczenia poremisyjnego to jeden cykl chemioterapii konsolidacyjnej z następowym autologicznym przeszczepieniem komórek krwiotwórczych (ASCT – autologous stem cell transplantation). Rola ASCT u chorych na AML jest jednak kontrowersyjna, a skuteczność takiego postępowania wydaje się ograniczona do grupy pacjentów korzystnego i pośredniego ryzyka. Zdaniem ekspertów można rozważyć ASCT jako element konsolidacji u chorych z negatywną chorobą resztkową.

Leczenie podtrzymujące

Nie ma danych wskazujących na korzyści z leczenia podtrzymującego za pomocą chemioterapii u chorych na AML. Być może jednak w przyszłości zastosowanie terapii celowanych (inhibitorów kinaz, przeciwciał monoklonalnych) zmieni ten paradygmat.

Ostra białaczka promielocytowa jest podtypem ostrej białaczki o najlepszym rokowaniu, z długoletnim przeżyciem u ponad 80% chorych. Kluczowe znaczenie w postępowaniu z chorymi na ostrą białaczkę promielocytową ma wczesne rozpoznanie i wdrożenie leczenia, gdyż chorobie towarzyszą zwykle zagrażające życiu powikłania krwotoczne związane z DIC. Obraz morfologiczny szpiku nie zawsze jest jednoznaczny, w związku z czym podstawową wartość diagnostyczną ma wykrycie mutacji PML-RARA lub t(15;17). W przypadku podejrzenia ostrej białaczki promielocytowej należy wdrożyć niezwłocznie empiryczne leczenie kwasem all-trans retinowym (ATRA – all-trans-retinoic acid; tretynoina) bez oczekiwania na wynik badań molekularnych i cytogenetycznych. Takie postępowanie pozwala zredukować wczesną śmiertelność do ok. 5%. Obecnie standardem leczenia ostrej białaczki promielocytowej jest skojarzenie ATRA z trójtlenkiem arsenu (ATO); alternatywę stanowi stosowanie ATRA z antracykliną (idarubicyną).

Allogeniczna transplantacja szpiku

Ostra białaczka szpikowa pozostaje głównym wskazaniem do wykonania allotransplantacji komórek krwiotwórczych. Kwalifikację do przeszczepienia determinuje stan biologiczny pacjenta (wiek, choroby współistniejące) oraz status choroby (genetyczne czynniki rokownicze, uzyskanie całkowitej remisji choroby po chemioterapii indukcyjnej, negatywizacja MRD). Uważa się, że chorzy z białaczką korzystnego ryzyka według ELN nie powinni być kwalifikowani do allotransplantacji w pierwszej remisji choroby. Przeszczepienie szpiku powinno być zaproponowane natomiast chorym, u których ryzyko nawrotu białaczki jest wyższe niż 35-40%. Zatem wskazaniem do transplantacji pozostaje białaczka pośredniego i wysokiego ryzyka cytogenetycznego według ELN oraz utrzymywanie się dodatniej choroby resztkowej po indukcji/konsolidacji. Coraz większy dostęp do dawców niespokrewnionych z rejestrów oraz rozwój transplantacji haploidentycznych (dawca zgodny w połowie – np. rodzic lub dziecko) w znacznym stopniu ułatwiają dobór dawcy dla poszczególnych chorych. Wprowadzenie kondycjonowania niemieloablacyjnego i kondycjonowania o zredukowanej intensywności umożliwia wykonanie procedury przeszczepowej u chorych nawet do 75 r.ż. Obecnie standardem jest stosowanie kondycjonowania mieloablacyjnego (np. busulfan/cyklofosfamid) u chorych młodszych, bez chorób współistniejących. Pacjentom starszym lub chorym młodszym ze schorzeniami współistniejącymi podaje się kondycjonowanie o zredukowanej intensywności (np. busulfan/fludarabina).

Leczenie pacjentów starszych, niebędących kandydatami do intensywnej chemioterapii

Możliwości terapii w tej grupie chorych ograniczają się do leczenia objawowego (przetaczanie masy erytrocytarnej i płytek krwi w razie nasilonej niedokrwistości i/lub skazy małopłytkowej, leczenie infekcji) lub chemioterapii o niskiej intensywności. Zwykle stosuje się małe dawki cytarabiny (LDAC – low-dose cytarabine). Efektywność tego typu leczenia jest niewielka z odsetkiem całkowitej remisji choroby 15-25% i medianą całkowitego przeżycia wynoszącą jedynie 6 miesięcy. Niewielki postęp osiągnięto, wprowadzając leki hipometylujące, takie jak azacytydyna i decytabina. U chorych starszych niekwalifikujących się do intensywnego leczenia stosowanie azacytydyny wydłuża całkowite przeżycie w porównaniu z LDAC (mediana 10,4 vs 6,5 miesiąca). Lek ten jest szczególnie przydatny u pacjentów z niekorzystnymi zmianami cytogenetycznymi. Co więcej, u części chorych, nawet w przypadku nieosiągnięcia całkowitej remisji choroby, stosowanie azacytydyny przynosi korzyść kliniczną w postaci uniezależnienia od przetoczeń i poprawy jakości życia. Należy jednak podkreślić, że leczenie pacjentów z AML w wieku podeszłym z chorobami współistniejącymi jest obecnie niesatysfakcjonujące i stanowi niespełnioną potrzebę kliniczną.

Leczenie nawrotu

U pacjentów młodszych, niepoddanych uprzednio transplantacji, w ok. 50% przypadków ponowną całkowitą remisję choroby można uzyskać za pomocą chemioterapii ratunkowej. Około 70% tych chorych może być poddanych allotransplantacji, z 5-letnim przeżyciem całkowitym wynoszącym 40%. Wykonanie allogenicznego przeszczepienia komórek krwiotwórczych (alloSCT – allogeneic stem cell transplantation) u chorych w nawrocie bez uzyskania całkowitej remisji choroby pozwala na osiągnięcie długoletnich przeżyć w ok. 20% przypadków. Rokowanie u chorych w nawrocie po allotransplantacji wykonanej w pierwszej lub drugiej całkowitej remisji choroby jest szczególnie złe. Przeżycie u tych chorych jest tym gorsze, im szybciej doszło do wznowy po przeszczepieniu.

Rola nowych leków

Przez wiele lat leczenie AML oparte było na klasycznej chemioterapii, a obserwowana poprawa przeżycia (głównie chorych młodszych) wynikała z postępów w opiece wspomagającej i rozwoju transplantacji szpiku. Ostatnio jednak amerykańska Food and Drug Administration zarejestrowała cztery nowe cząsteczki w terapii tej choroby.

Inhibitory FLT3

W randomizowanym badaniu RATIFY wykazano, że dodanie inhibitora FLT3 midostauryny do intensywnej chemioterapii indukcyjnej i konsolidacji oraz zastosowanie tego leku w podtrzymywaniu przez rok zwiększa odsetek całkowitej remisji choroby i wydłuża przeżycie całkowite w porównaniu z grupą leczoną cytostatycznie i placebo. Wyniki tej próby klinicznej wskazują, że u chorych na AML z mutacją FLT3 powinno się kojarzyć chemioterapię z inhibitorem FLT3. Także dane grupy niemieckiej wykazały u młodszych pacjentów korzystny wpływ nieselektywnego inhibitora FLT3, jakim jest sorafenib, na zmniejszenie ryzyka wznowy. Poza inhibitorami FLT3 I generacji, takimi jak midostauryna, sorafenib, w badaniach ocenia się inhibitory II generacji, np. quizartynib, krenolanib, które różnią się siłą blokowania kinazy FLT3-ITD, selektywnością i profilem toksyczności.

Przeciwciała monoklonalne

Gemtuzumab ozogamycyny (GO) jest przeciwciałem monoklonalnym anty-CD33 skojarzonym z kalicheamycyną. Lek ten początkowo wycofano z uwagi na znaczną toksyczność, ale obecnie jest stosowany w zmniejszonej dawce 3 mg/m ² . Redukuje on ryzyko nawrotu szczególnie u chorych z korzystnym i pośrednim ryzykiem cytogenetycznym. Metaanaliza obejmująca ponad 3000 chorych z de novo AML wykazała, że skojarzenie chemioterapii z gemtuzumabem ozogamycyny poprawia przeżycie w wyżej wymienionych grupach ryzyka. Toczą się badania kliniczne oceniające przeciwciała skierowane przeciwko innym epitopom, np. CD44, CD47, CD123, a także badania z wykorzystaniem przeciwciał bispecyficznych anty-CD33/CD3. Duże nadzieje budzi możliwość wykorzystania modyfikowanych limfocytów T CART (chimeric antygen receptor T cells) skierowanych przeciwko antygenowi CD33 obecnemu na mieloblastach.

Inhibitory dehydrogenazy izocytrynianowej

Dehydrogenaza izocytrynianowa (IDH – isocitrate dehydrogenase) odgrywa kluczową rolę w metabolizmie komórkowym. Mutacje w obrębie genu dehydrogenazy izocytrynianowej występują u około 20% chorych na AML. W terapii AML prowadzone są zaawansowane badania inhibitorów IDH2 (enazydenib) i IDH1 (iwosydenib). Enazydenib powoduje odblokowanie różnicowania się komórek blastycznych. U chorych z nawrotową/oporną AML z mutacją IDH2 enazydenib stosowany w monoterapii pozwolił na uzyskanie niemal 30% całkowitej remisji choroby z całkowitym przeżyciem wynoszącym 9,3 miesiąca. Dla porównania: mediana całkowitego przeżycia u chorych leczonych objawowo nie przekracza 3 miesięcy.

Formy liposomalne leków cytostatycznych

CPX-351 jest liposomalną formą zawierającą daunorubicynę i cytarabinę w molarnym stosunku 5:1. W randomizowanym badaniu III fazy porównano ten lek ze standardowym schematem DA u pacjentów >60 r.ż. z białaczką wysokiego ryzyka zdefiniowaną jako AML z cechami zależnymi od mielodysplazji oraz AML zależna od terapii. Grupa leczona CPX-351 uzyskała wyższy odsetek całkowitej remisji choroby i dłuższy czas całkowitego przeżycia w porównaniu z ramieniem kontrolnym.

Inhibitory apoptozy

Wenetoklaks blokuje białko bcl2 odpowiedzialne za hamowanie apoptozy. Lek ten okazał się skuteczny w terapii przewlekłej białaczki limfocytowej. Mechanizm odblokowania apoptozy okazuje się istotny także w AML. Wenetoklaks w monoterapii wykazał umiarkowaną aktywność w AML – pozwolił osiągnąć 19% odpowiedzi klinicznych. Niemniej zablokowanie bcl2 uwrażliwia komórki blastyczne na działanie cytostatyków. Skojarzenie wenetoklaksu z małymi dawkami cytarabiny lub lekami hipometylującymi dwukrotnie zwiększa ich skuteczność. W jednym z badań wenetoklaks w skojarzeniu z lekiem hipometylującym u starszych chorych z AML pozwolił na uzyskanie 61% całkowitej remisji choroby.

Podsumowanie

Ostra białaczka szpikowa pozostaje bardzo trudnym do leczenia nowotworem, o agresywnym przebiegu klinicznym i dużej śmiertelności. Mimo intensyfikacji chemioterapii i rozwoju transplantologii wydaje się, że możliwości poprawy wyników leczenia AML, szczególnie u pacjentów starszych, wiążą się z rozwojem terapii celowanej, zindywidualizowanej w zależności od biologicznego podtypu choroby.