Co znajdziesz w artykule?
Przewlekła białaczka szpikowa (PBSz) należy do nowotworów mieloproliferacyjnych i występuje stosunkowo rzadko – z częstością zachorowań 1-2/100 000 osób/rok, czyli mniej więcej 400 zachorowań rocznie w Polsce. Stanowi ok. 15 proc. nowo rozpoznanych białaczek u dorosłych. Występuje nieco częściej u mężczyzn niż u kobiet (1,3:1). Średni wiek w chwili rozpoznania to ok. 60 lat, ale coraz częściej białaczka ta jest diagnozowana u młodszych pacjentów.[1] Jest to pierwsza choroba nowotworowa rozpoznana na poziomie genetycznym i molekularnym. W wyniku przemieszczenia, czyli translokacji materiału genetycznego między chromosomem 9 i 22 t(9;22)(q34;q11), dochodzi do powstania chromosomu Philadelphia (Ph’)[2] i powstania fuzyjnego onkogenu BCR-ABL, którego produkt ma aktywność kinazy tyrozynowej. Jego obecność w komórce powoduje transformację nowotworową, gdyż zwiększa proliferację, powoduje oporność na apoptozę i zaburza adherencję.[3] Choroba jest klonalnym potomstwem jednej zmutowanej komórki z przedziału krwiotwórczych komórek macierzystych. Przełomem w leczeniu PBSz było wprowadzenie inhibitorów kinaz tyrozynowych (TKI) blokujących produkt onkogenu BCR-ABL i eliminujących powyższe zaburzenia.
W każdym przypadku podejrzenia PBSz obligatoryjne jest wykonanie badania cytogenetycznego metodą konwencjonalną (analiza prążków GTG) w minimum 30 komórkach w stadium metafazy. Badanie to potwierdza obecność translokacji t(9;22)(q34;q11), czyli obecność chromosomu Philadelphia, a także pozwala ocenić, czy występują dodatkowe zaburzenia chromosomalne, które mogą mieć wpływ na rokowanie i przebieg białaczki. Najczęściej spotykane to dodatkowy chromosom Ph, trisomia 8, trisomia 19, delecja 17.
Dziesięcioletnie całkowite przeżycie po aloprzeszczepieniu wynosi 60 proc. Powodzenie zabiegu zależy od fazy choroby w momencie rozpoznania, wieku pacjenta, stopnia zgodności w układzie HLA. Wznowy są obserwowane z częstością ok. 1 proc. rocznie nawet do 20 lat po wykonaniu przeszczepienia.[24]
Spis treści
- Obraz kliniczny
- Kryteria rozpoznania, stopień zaawansowania i czynniki rokownicze
- Współczesna terapia fazy przewlekłej PBSz i sposób monitorowania odpowiedzi na leczenie
- Oporność na leczenie TKI
- Postępowanie w fazie akceleracji i kryzy blastycznej
- Wskazania do transplantacji alogenicznych komórek krwiotwórczych
- Podsumowanie
Przed erą terapii celowanej główną metodę leczenia u młodszych chorych stanowiło przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, a u starszych podawanie interferonu alfa (IFN-α), hydroksymocznika (HM) lub wcześniej busulfanu (Bu). Przeszczepienie szpiku umożliwiało wyleczenie ok. 60 proc. chorych, ale wiązało się z przedwczesnym zgonem lub ciężką chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi (ok. 20 proc. chorych) bądź z nawrotem choroby (ok. 20 proc.). Terapia IFN-α przedłużała życie
Dodaj do ulubionych
