Ocena skuteczności donosowego połączenia chlorowodorku olopatadyny i furoinianu mometazonu w zakresie łagodzenia objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim w sezonie alergii 2022 – wyniki nieinterwencyjnego badania obserwacyjnego w populacji polskich chorych

uciążliwym dla pacjenta, powoduje zmęczenie, zaburzenia snu, funkcji poznawczych, drażliwość, a co za tym idzie – zmniejszenie wydajności w szkole i pracy oraz znaczne obniżenie jakości życia. Konsekwencją choroby są wysokie koszty pośrednie związane z absencją w pracy i w szkole. W optymalizacji leczenia i dążeniu do osiągnięcia jak najlepszego efektu terapeutycznego podkreśla się nie­zwykle istotną rolę zintegrowanej opieki nad pacjentem (ICP – integrated care for patients), która koncentruje się na chorym i powinna być spersonalizowana. W związku z tym w aktualnych rekomendacjach dotyczących leczenia uwzględnia się nie tylko badania kliniczne z randomizacją, lecz także dane pochodzące z rzeczywistej praktyki klinicznej (RWE – real-world evidence).

Głównym światowym standardem w leczeniu alergicznego nieżytu nosa jest Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma (ARIA). Najnowsze zalecenia ARIA rekomendują stopniowanie leczenia w zależności od nasilenia dolegliwości odczuwanych przez chorego. Pacjenci i lekarze mogą oceniać nasilenie objawów w wizualnej skali analogowej (VAS – Visual Analogue Scale), znanej także jako skala Likerta. Skala VAS została zwalidowana do oceny klinicznej ANN ² . U pacjentów, u których nasilenie objawów wynosi ≥5 (w 10-stopniowej skali), jest zalecane leczenie złożone z miejscowo działającego glikokortykosteroidu donosowego w połączeniu z miejscowo działającym lekiem przeciwhistaminowym podawanym 2 razy dziennie do nosa w postaci aerozolu. W Polsce obecnie dostępny jest preparat złożony zawierający donosowy glikokortykosteroid oraz donosowy lek przeciwhistaminowy – Ryaltris® (połączenie mometazonu z olopatadyną).

Ryaltris^®

Ryaltris^® jest lekiem w formie aerozolu donosowego, zawierającym 25 µg furoinianu mometazonu oraz chlorowodorek olopatadyny w ilości odpowiadającej 600 µg olopatadyny w przeliczeniu na dawkę. Stosowanie produktu leczniczego Ryaltris^® zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego jest wskazane u dorosłych i dzieci w wieku ≥12 lat w terapii umiarkowanych lub ciężkich objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Zaleca się stosowanie 2 dawek do każdego nozdrza 2 razy dziennie i kontynuowanie terapii przez cały okres narażenia na alergeny ³ .

Skuteczność działania preparatu Ryaltris^® wykazano w 2 badaniach klinicznych (GSP 301-301 i GSP 301-304) z udziałem osób dorosłych i młodzieży w wieku ≥12 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. Zastosowanie 2 rozpyleń produktu leczniczego Ryaltris^® do każdego otworu nosowego 2 razy na dobę znacząco zmniejszyło objawy ze strony nosa (wyciek z nosa, niedrożność nosa, kichanie i swędzenie nosa) w porównaniu z placebo, samym preparatem chlorowodorku olopatadyny oraz samym mometazonem ⁴ .

Zgodnie z rekomendacjami ARIA opartymi zarówno na badaniach przeprowadzonych z randomizacją, jak i badaniach typu real-life, a także danymi pochodzącymi z rzeczywistej praktyki klinicznej należy podkreślić, że skuteczność połączenia donosowego leku przeciwhistaminowego z donosowym glikokortykosteroidem jest większa niż skuteczność samego glikokortykosteroidu. Preparat złożony, który jest połączeniem donosowego glikokortykosteroidu i leku przeciwhistaminowego w jednym urządzeniu, jest skuteczniejszy niż monoterapia. Wskazaniem do jego zastosowania jest niewystarczająco skuteczna monoterapia z użyciem miejscowo działających glikokortykosteroidów u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką postacią alergicznego nieżytu nosa. Preparat ten włącza się także u pacjentów, którzy oczekują szybkiego efektu zastosowania leku, ze względu na to, że lek złożony działa już po kilku minutach od podania, a glikokortykosteroidy w monoterapii dopiero po kilkunastu godzinach.

Badanie obserwacyjne

Postanowiono przeprowadzić polskie badanie obserwacyjne w warunkach rzeczywistej praktyki klinicznej i faktycznego narażenia na typowe alergeny występujące w Polsce u chorych z ANN leczonych kombinacją mometazonu z olopatadyną. Badanie trwało od lutego do października 2022 roku. Wcześniej w Polsce nie przeprowadzono podobnego badania z udziałem chorych z alergicznym nieżytem nosa.

Cel badania

Celem badania była ocena skuteczności donosowego połączenia chlorowodorku olopatadyny i furoinianu mometazonu w zakresie łagodzenia objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim.

Charakter badania

Przeprowadzone badanie miało charakter obserwacyjny, nieinterwencyjny. Dane z badania gromadzono za pomocą standardowej listy pytań (kwestionariusz), którą lekarz wypełniał na podstawie informacji udzielonych przez pacjenta oraz obserwacji własnych.

Badanie kierowane było zarówno do lekarzy, jak i pacjentów z całego kraju. Włączono do niego pacjentów w wieku ≥12 lat z alergicznym nieżytem nosa o nasileniu umiarkowanym/ciężkim, wymagającym zastosowania donosowego leku zawierającego połączenie chlorowodorku olopatadyny i furoinianu mometazonu. Badanie składało się z dwóch faz – wypełnienia kwestionariusza dokładnego wywiadu podczas pierwszej wizyty pacjenta w gabinecie oraz w trakcie drugiej wizyty, po zastosowaniu leczenia (po mniej więcej 3 tygodniach, ±1 tydzień, od pierwszej wizyty – zależnie od decyzji lekarza).

Badanie miało charakter nieinterwencyjny, ponieważ:

• produkty lecznicze stosowane były w sposób określony w pozwoleniu na dopuszczenie do obrotu
• przydzielenie chorego do grupy stosującej określony typ leczenia nie następowało na podstawie protokołu badania, ale było dokonywane zgodnie z aktualną praktyką
• decyzja o zastosowaniu produktu leczniczego była całkowicie oddzielona od decyzji dotyczącej udziału pacjenta w badaniu
• wobec pacjenta nie były stosowane żadne dodatkowe procedury diagnostyczne ani monitorowania
• do analizy wyników uzyskanych w badaniu zostały wykorzystane metody epidemiologiczne.

Grupa badana

W badaniu wzięło udział 2114 osób – 1128 kobiet (53,4%) i 986 mężczyzn (46,6%) w wieku od 12 do 85 lat (mediana [M] = 36,89; odchylenie standardowe [SD – standard deviation] = 14,88). Mediana wieku wynosiła 33 lata. 520 osób (24,6%) mieszkało w miastach o wielkości do 50 000 mieszkańców, 429 osób (20,3%) w miastach od 100 000 do 500 000 mieszkańców, 420 osób (19,9%) w miastach >500 000 mieszkańców, 419 osób mieszkało na wsi (19,8%). Wszystkie badane osoby miały rozpoznany alergiczny nieżyt nosa o nasileniu umiarkowanym/ciężkim. W 1066 przypadkach był to nieżyt okresowy (50,4%), zaś w 1048 – przewlekły (49,6%). Czas trwania choroby (czas od rozpoznania) mieścił się od 0 (diagnoza w tym samym roku co badanie) do 45 lat (M = 7,37; SD = 8,06). Najczęstszymi alergenami, na które byli uczuleni chorzy, były: pyłki drzew (50,4% badanych), roztocza kurzu domowego (41,2%), pyłki traw (34,9%), sierść zwierząt (17,3%) i chwasty (14,4%). Najczęstsze choroby towarzyszące ANN u tych pacjentów to: alergiczne zapalenie spojówek (52,4%), astma (29,8%) i zapalenie zatok przynosowych (35,7%). Badanie ukończono, czyli zebrano wszystkie wymagane w nim dane, u 1922 chorych, tj. u 90,9% badanej grupy.

Analiza statystyczna

Analizę statystyczną wykonano przy użyciu pakietu IBM SPSS Statistics 25. Za jego pomocą przeprowadzono analizę podstawowych statystyk opisowych, testy Kołmogorowa-Smirnowa oraz testy Wilcoxona. Za poziom istotności uznano klasyczny próg α = 0,05.

Wyniki badania

W ciągu 3 tygodni terapii ANN lekiem złożonym z miejscowo podawanego mometazonu i leku przeciwhistaminowego olopatadyny uzyskano poprawę w zakresie wszystkich ocenianych parametrów klinicznych u chorych z ANN o przebiegu umiarkowanym lub ciężkim. W czasie leczenia pacjenci nie raportowali objawów niepożądanych związanych z podawanym lekiem. Wybrane wyniki szczegółowe zaprezentowano w tabeli 1 i na rycinach 1-7.

Tabela 1. Zmiana poziomu nasilenia objawów alergicznego nieżytu nosa i zapalenia spojówek pomiędzy pierwszą a drugą wizytą pacjenta

Poprawa objawów dotyczyła w szczególności zmniejszenia uczucia blokady nosa (ryc. 1) i wodnistego wycieku z nosa (ryc. 2). Uzyskano także poprawę węchu (ryc. 3). U 70% chorych leczonych donosową kombinacją mometazonu z olopatadyną podawaną 2 razy dziennie ustąpiły również objawy alergicznego zapalenia spojówek. Poprawa kliniczna ze strony objawów nosowych i ocznych miała wpływ na jakość snu i życia pacjentów oraz ich zdolność do codziennego wykonywania obowiązków zawodowych i domowych.

Rycina 1. Zmiana nasilenia objawu niedrożności nosa. Zaprezentowano od dołu: minimum, dolny kwartyl, medianę, górny kwartyl, maksimum nieodstające, kółko: wartość odstająca, gwiazdka: wartość skrajna (p <0,001)

 

Rycina 2. Zmiana nasilenia objawu wodnistego wycieku z nosa. Opis wykresu jak na rycinie 1

 

Rycina 3. Zmiana nasilenia objawu osłabienia węchu. Opis wykresu jak na rycinie 1

 

Rycina 4. Zmiana nasilenia objawu łzawienia. Opis wykresu jak na rycinie 1

 

Rycina 5. Zmiana nasilenia zaburzeń snu. Opis wykresu jak na rycinie 1

 

Rycina 6. Zmiana wpływu choroby na ogólną jakość życia. Opis wykresu jak na rycinie 1

 

Rycina 7. Zmiana wpływu choroby na funkcjonowanie w sferze zawodowej. Opis wykresu jak na rycinie 1

 

Podsumowanie uzyskanych wyników

U pacjentów włączonych do badania zaobserwowano redukcję nasilenia wszystkich zgłaszanych objawów alergicznego nieżytu nosa. Wszystkie różnice między pierwszą a drugą wizytą były istotne statystycznie. Siła odnotowanych efektów była bardzo duża. Zbadano również poziom wpływu choroby na funkcjonowanie pacjentów i poziom jakości ich życia. Badanie wykazało, że poziom wpływu choroby na jakość życia pacjentów zmalał w pomiarze po zastosowaniu w terapii donosowego połączenia chlorowodorku olopatadyny i furoinianu mometazonu. Odnosiło się to zarówno do funkcjonowania w sferze zawodowej, społecznej, jak i do ogólnej jakości życia pacjentów.

    

Sponsor badania

Glenmark Pharmaceuticals Sp. z o.o.

ul. Osmańska 14, 02-823 Warszawa

Badanie przeprowadziła firma QAH Sp. z o.o., ul. Skrzywana 6, 93-588 Łódź