Co znajdziesz w artykule?

Celem niniejszej pracy jest analiza aktualnego stanu zdrowia jamy ustnej dzieci 12-letnich i młodzieży 18-letniej w Polsce na podstawie danych z ostatnich opublikowanych badań: Monitoringu Zdrowia Jamy Ustnej i Jego Uwarunkowań zrealizowanego w latach 2013-2015 przez Ministerstwo Zdrowia. Stan zdrowia jamy ustnej dzieci i młodzieży w Polsce nieznacznie i stopniowo się poprawia, lecz pozostaje daleki od oczekiwanego.

Próchnica – definicja i skutki

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization: WHO) próchnica jest to proces patologiczny umiejscowiony, pochodzenia zewnątrzustrojowego, prowadzący do odwapnienia szkliwa, rozpadu twardych tkanek zęba i w konsekwencji tworzenia ubytku[1]. Choroby jamy ustnej dotykają 3,9 mld ludzi na całym świecie, a nieleczona próchnica – prawie połowy populacji świata (44 proc.), co czyni ją najbardziej rozpowszechnioną spośród wszystkich 291 dolegliwości uwzględnionych w pracy na temat globalnych obciążeń wynikających z chorób. Szczególnie ważnym problemem jest próchnica dzieci i młodzieży, która występuje u 60-90 proc. dzieci w wieku szkolnym na świecie i wiąże się z bólem, dyskomfortem, trudnościami w jedzeniu i śnie.[2]

Nieleczona próchnica może być przyczyną m.in.: zaburzeń ze strony układu pokarmowego spowodowanych złym rozdrobnieniem pokarmu i połykaniem zbyt dużych jego kawałków, wad zgryzu, zaburzeń mowy, powstania zmian ropnych w obrębie jamy ustnej, nieprzyjemnego zapachu z ust, uszkodzenia zawiązków zębów stałych, chorób miazgi i tkanek okołowierzchołkowych oraz kości czaszki. W skrajnych przypadkach może doprowadzić do zakażenia całego organizmu. Widoczna zaawansowana próchnica zębów może również powodować brak akceptacji ze strony rówieśników i niską samoocenę wśród dzieci i młodzieży.

Próchnica zębów jako klasyczna choroba cywilizacyjna obok choroby niedokrwiennej serca, cukrzycy typu 2 czy nowotworów, jest silnie uzależniona od stylu życia, czynników systemowych i uwarunkowań środowiskowych[3].

Spis treści

W ubiegłych latach w wielu krajach zaobserwowano ograniczenie występowania próchnicy zębów w różnych grupach wiekowych populacji, natomiast tempo zmian w Polsce, zaobserwowane dzięki analizie trendu choroby próchnicowej u 12-letnich dzieci, jest powolne. 4 Wyniki ogólnopolskich przekrojowych badań epidemiologicznych prowadzonych i opublikowanych przez Ministerstwo Zdrowia w latach 2013-2015 wskazują niezmiennie na nie najlepszy stan zdrowia jamy ustnej w populacji dzieci 12-letnich i