Co znajdziesz w artykule?
- Opis przypadku pacjentki z dużym tyłozgryzem, zgryzem głębokim, profilem brachycefalicznym, agenezją zębów drugich dolnych przedtrzonowych
- Zaprezentowanie przeprowadzonego leczenia ortodontycznego u omawianej pacjentki z dostosowaniem do jej ogólnego stanu zdrowia – zdiagnozowanej cukrzycy oraz małej ilość kości, co uniemożliwiło leczenie implantologiczne
Spis treści
Pacjentka, lat 30, zgłosiła się do Kliniki Estetycznej Ortodoncji i Implantologii Soldent w Warszawie na konsultację ortodontyczną w styczniu 2015 r. Z powodu braku zębów 35 i 45 odbyła wcześniejszą wizytę u implantologa, jednak ze względu na małą ilość kości oraz cukrzycę lekarz zalecił jej znalezienie innej ścieżki leczenia. U kobiety zdiagnozowano tyłozgryz, zgryz głęboki oraz agenezję zębów drugich przedtrzonowych. W diagnostyce tyłozgryz (1 do APO = -1,3 mm), OJ 8 mm, OB 4 mm, profil
brachycefaliczny, agenezja 35, 45 (ryc. 1-7).

Rycina 1. Zdjęcie pacjentki wykonane przed leczeniem – widok z przodu

Rycina 2. Zdjęcie pacjentki wykonane przed leczeniem – widok z profilu

Rycina 3. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane przed leczeniem – strona prawa

Rycina 4. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane przed leczeniem – strona lewa

Rycina 5. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane przed leczeniem – góra

Rycina 6. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane przed leczeniem – dół

Rycina 7. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane przed leczeniem – przód
Plan leczenia zakładał założenie aparatu stałego lingwalnego WIN na zęby górne i dolne. Leczenie ortodontyczne miało na celu skorygowanie tyłozgryzu, zgryzu głębokiego, zmniejszenie nagryzu pionowego i poziomego oraz zamknięcie luk w łuku dolnym za pomocą teleskopów Herbsta (ryc. 8-10). Aparat lingwalny został wybrany ze względu na jego zalety. Jest on projektowany indywidualnie dla każdego pacjenta. Dzięki temu leczenie staje się nie tylko dokładniejsze, ale także może się okazać lepsze dla pacjenta z uwagi na możliwość uniknięcia zabiegu chirurgii ortognatycznej. Ponadto aparat lingwalny jest niewidoczny, co zwiększa komfort leczenia ortodontycznego, zwłaszcza u dorosłych. Niezmiernie istotny jest również fakt, że zastosowanie aparatu lingwalnego pozwala na dokładne kontrolowanie wychylenia lub przechylenia siekaczy dolnych, dzięki czemu unikamy obciążenia przyzębia, co byłoby niemożliwe w przypadku zastosowania aparatu zewnętrznego, gdzie teleskop Herbsta może powodować niekontrolowane wychylenie koronowe siekaczy dolnych.

Rycina 8. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane w trakcie leczenia – strona prawa

Rycina 9. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane w trakcie leczenia – strona lewa

Rycina 10. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane w trakcie leczenia – przód
W kwietniu 2015 r. założono pacjentce indywidualnie zaprojektowany aparat ortodontyczny WIN (ryc. 11, 12). Po niwelizacji, wyrównaniu łuków i zamknięciu luk, co trwało 16 miesięcy, zamocowano aparat Herbsta. Dzięki niemu w ciągu 13 miesięcy zamknięto luki w miejscach zębów 35 oraz 45. Ze względu na małą ilość kości oraz brak zęba w żuchwie zamykanie luk odbywało się metodą double cable – mezjalnie zrotowano pierwszy trzonowiec na czas przesuwania go, a później go odrotowano. Tego typu przesunięcia umożliwiają zachowanie przyzębia i nieobnażanie się mezjalnej części korzenia w trzonowcu. Standardowy czas noszenia teleskopów wynosi od 8 do 10 miesięcy, jednak ze względu na zamykanie luk po brakujących zębach czas ten musiał zostać przedłużony. Po zakończeniu etapu leczenia z wykorzystaniem teleskopów Herbsta, w fazie finishingu trwającej 7 miesięcy, już z wykorzystaniem łuków tytanowo-molibdenowych (TMA – beta-titanium), pacjentka nosiła wyciągi klasy 2 na noc. Pełny czas leczenia ortodontycznego wyniósł 36 miesięcy.

Rycina 11. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane w trakcie leczenia – góra

Rycina 12. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane w trakcie leczenia – dół
Leczenie ortodontyczne aktywne zakończono zdjęciem aparatu w kwietniu 2018 r. oraz założeniem dwóch retainerów stałych na zęby 13-23, 33-43, odcinkowych retainerów na zębach 34-36, 44-46 z uwagi na konieczność utrzymania zamknięcia szczelin po brakujących zębach 35, 45 oraz pozycjonera w centralnej relacji. Osiągnięto klasę I Angle’a, spłycony nagryz przednio-tylny i pionowy. Wykonano również badanie sprawdzające centralne ułożenie głów żuchwy w stawach skroniowo-żuchwowych oraz przeprowadzono ekwilibrację zwarcia w centralnej relacji. Na zdjęciach cefalometrycznych porównujących stan przed leczeniem (ryc. 13) i po leczeniu (ryc. 14) widoczne jest spionizowanie siekaczy górnych oraz dolnych z kontrolowanym torkiem (czyli kątem zawartym między prostopadłą do płaszczyzny zgryzowej a styczną do środka policzkowej powierzchni korony klinicznej zęba), a także wysunięcie łuku dolnego do przodu (ósemki górne po zakończeniu ortodoncji nie miały podparcia i były wskazane do usunięcia) (ryc. 15, 16).
Rycina 13. Cefalometria wykonana przed leczeniem
Rycina 14. Cefalometria wykonana po leczeniu
Rycina 15. Pantomogram wykonany przed leczeniem
Rycina 16. Pantomogram wykonany po leczeniu
Sytuacja kliniczna od zdjęcia aparatu ortodontycznego (ryc. 17-26) do chwili obecnej jest stabilna. Pacjentka nie nosi już retencji wyjmowanej oraz usunięto fragmenty retainera z odcinków bocznych.

Rycina 17. Zdjęcie pacjentki wykonane po leczeniu – widok z przodu

Rycina 18. Zdjęcie pacjentki wykonane po leczeniu – widok z profilu

Rycina 19. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane po leczeniu – strona prawa

Rycina 20. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane po leczeniu – strona lewa

Rycina 21 Zdjęcie wewnątrzustne wykonane po leczeniu – góra

Rycina 22. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane po leczeniu – dół

Rycina 23. Zdjęcie wewnątrzustne wykonane po leczeniu – przód
Rycina 24. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z góry i z dołu. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Rycina 24. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z góry i z dołu. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Rycina 24. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z góry i z dołu. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Rycina 25. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z prawej i lewej strony. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Rycina 25. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z prawej i lewej strony. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Rycina 25. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z prawej i lewej strony. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Rycina 26. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z przodu. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Rycina 26. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z przodu. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Rycina 26. Zdjęcia wewnątrzustne – widok z przodu. Przed leczeniem (A); w trakcie leczenia (B); po leczeniu (C)
Podsumowanie
Leczenie indywidualnie projektowanym aparatem lingwalnym WIN w połączeniu z aparatem Herbsta pozwala nie tylko uniknąć zabiegu chirurgicznego ortognatycznego, ale przede wszystkim jest świetnym narzędziem terapeutycznym pozwalającym na korektę wady tyłozgryzu, zgryzu głębokiego wraz z zamknięciem luk w łuku dolnym. Jednocześnie z uwagi na niewiarygodną wręcz precyzję zaprezentowany sposób leczenia pozwala na przewidywalną kontrolę torku siekaczy dolnych i górnych. Właściwa technika przesunięć umożliwia zaplanowanie ruchu trzonowca w miejsce braku kości, tak aby nie obciążać przyzębia.
Abstract
Non-surgical treatment of retrognathia with the lingual appliance and the Herbst appliance
A 30-year-old female reported to an orthodontic practice with an orthodontic problem and missing teeth. Work-up revealed major retrognathia, a deep bite, a brachycephalic profile and agenesis of the lower second premolars. As the patient had diabetes mellitus and only a small amount of bone was available, she did not consent to having implants in place of the missing teeth. A consulting implant specialist also recommended finding another solution for her problem. Moreover, she did not agree to undergo an orthognatic surgical procedure as treatment. She was offered orthodontic treatment for her upper and lower teeth. It comprised the correction of the orthodontic defect of retrognathia and deep bite and closing the gaps of the missing teeth 35 and 45 with a customized WIN lingual appliance together with Herbst’s telescopes for positioning the mandible forwards.
- 1. Cash AC, Good SA, Curtis RV, et al. An Evaluation of Slot Size in Orthodontic Brackets— Are Standards as Expected? Pub Med
- 2. Metzner R, Schwestka-Polly R, Helms HJ, et al. Comparison of anchorage reinforcement with temporary anchorage devices or a Herbst appliance during lingual orthodontic protraction of mandibular molars without maxillary counterbalance extraction. Pub Med
- 3. Sachse T, Schwetska-Polly R, Flieger S, et al. A concept to transfer a therapeutic splint position into permanent occlusion with a customized lingual appliance Head Face Med 2012;8:16. Published online 2012 May 21. doi: 10.1186/1746-160X-8-16 PMCID:PMC3495773
- 4. Wiechmann D, Schwestka-Polly R, Hohoff A. Herbst appliance in lingual orthodontics. Pub Med
- 5. Wiechmann D, Schwestka-Polly R, Pancherz H. Control of mandibular incisors with the combined Herbst and completely customized lingual appliance – a pilot study. Head & Face Medicine 2010;6:3. doi:10.1186/1746-160X-6-3