Przeczytaj relację z odcinka pt. "Zespół sercowo-nerkowo-metoboliczny - jak rozpoznać i skutecznie leczyć?"

W najnowszym odcinku Kardioexpressu gościem prof. Artura Mamcarza był prof. Dariusz Kozłowski. Eksperci rozmawiali na temat rozpoznawania i leczenia zespołu sercowo-nerkowo metabolicznego.

Cukrzyca jest jedną z najważniejszych chorób cywilizacyjnych. Zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca 3-krotnie u kobiet i 2-krotnie u mężczyzn. Do innych istotnych czynników ryzyka należą nadciśnienie tętnicze czy dyslipidemia. Ekspert podkreślił, że choroby układu krążenia, nerek i metaboliczne stanowią duże obciążenie dla społeczeństw na całym świecie i dotyczą ponad miliarda ludzi.

Definicja zespołu chorób układu krążenia, nerek i metabolicznych obejmuje osoby zagrożone chorobą układu krążenia z powodu zaburzeń metabolicznych lub funkcji nerek oraz osoby chore na schorzenia układu krążenia które są związane lub komplikują przebieg przewlekłej choroby nerek lub czynniki metaboliczne.

Występowanie jednej składowej tego zespołu sprzyja powstawaniu pozostałych. Ma to związek z uszkodzeniem śródbłonka naczyniowego. Istotna jest wczesna diagnoza i podjęcie skutecznej terapii.

W terapii nadciśnienia tętniczego podstawę stanowi terapia dwuskładnikowa, złożona zwykle z ACEI połączonego z diuretykiem. Skojarzenie peryndoprilu z indapamidem istotnie zmniejsza przerost lewej komory czy ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Taka terapia zmniejsza także albuminurię i częstość incydentów nerkowych. W przypadku braku skuteczności można dołączyć do leczenia bloker kanału wapniowego, zwłaszcza lerkanidypinę. Ten nowoczesny lek nie tylko obniża ciśnienie tętnicze, ale także hamuje przerost lewej komory czy zmniejsza albuminurię. Dodatkowo poprawia funkcje śródbłonka.

Kolejną istotną składową w terapii zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego są statyny. Nie tylko obniżają one poziom cholesterolu nie-HDL, ale także poprawiają funkcje śródbłonka, działają stabilizująco na blaszkę miażdżycową i charakteryzują się efektem przeciwzakrzepowym. Dodatkowo ekspert podkreślił, że w badaniu LIVES wykazano istotne obniżenie poziomu hemoglobiny glikowanej i znaczący wzrost eGFR po zastosowaniu pitawastatyny - nowego leku w tej grupie. Ponadto w badaniu CHIBA stwierdzono skuteczniejsze obniżenie poziomu LDL u osób z zespołem metabolicznym po zastosowaniu pitawastatyny w porównaniu do atorwastatyny.

Cukrzyca to choroba metaboliczna wpływająca na funkcjonowanie całego organizmu. Wpływa ona bowiem m.in. na dysfunkcje śródbłonka naczyń w ustroju. Cukrzyca pośrednio oddziałuje także na nadmierną aktywację układu RAA, a w konsekwencji na przerost mięśnia sercowego i niewydolność serca. Nowoczesne leki w terapii cukrzycy nie tylko obniżają poziom glukozy we krwi, ale także wpływają na funkcje śródbłonka.

Na koniec Ekspert przywołał badanie FLOW, w którym wzięli udział pacjenci z przewlekłą chorobą nerek i cukrzycą typu 2 i wysokim obciążeniem chorobami współistniejącymi (stan po zawale serca/udarze mózgu). Badanie to miało na celu ocenę skuteczności semaglutydu. Zastosowanie tego leku poprawiało funkcje nerek i zmniejszało ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Podstawowymi filarami terapii chorych na cukrzycę typu 2 i przewlekłą chorobę nerek są inhibitory RAA, inhibitory SGLT i GLP1. Pacjent z zespołem sercowo-nerkowo-metabolicznym wymaga holistycznego, ogólnointernistycznego spojrzenia ze względu na mnogość patomechanizmów odpowiadających za chorobę.