Przeczytaj relację z odcinka pt. "Dobór leczenia przeciwkrzepliwego u pacjenta onkologicznego"

W bieżącym odcinku Kardioexpressu gościem prof. Artura Mamcarza był prof. Przemysław Leszek. Eksperci rozmawiali na temat doboru leczenia przeciwkrzepliwego u pacjentów onkologicznych. 

Pacjenci chorzy na nowotwory złośliwe stanowią szczególną grupą, w której sposób i agresywność terapii musi być dostosowywany do stanu ogólnego i zaawansowania schorzenia podstawowego. 

Choroba zakrzepowo-zatorowa występuję 9-krotnie częściej u pacjentów onkologicznych i wiąże się z 2-3 razy większą śmiertelnością. Badania przesiewowe w tym kierunku okazują się nieefektywne i droższe w porównaniu do profilaktyki. 

Wśród czynników ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej są te związane z pacjentem: wiek, płeć, choroby współistniejące, sprawność pacjenta, dziedziczne zaburzenia krzepnięcia. Istotne są także czynniki związane z nowotworem: jego typ, charakterystyka genetyczna i typ histologiczny, ognisko pierwotne i zaawansowanie choroby. Nie bez znaczenia są też czynniki powiązane z leczeniem: typ chemioterapii, cewnik w żyle centralnej, konieczność hospitalizacji i operacji. 

W celu oceny wskazań do włączenia leczenia przeciwkrzepliwego stosuje się skalę Padewską. W profilaktyce w trakcie hospitalizacji stosuje się zwykle heparyny – zwłaszcza enoksaparynę, a ambulatoryjnie często są to NOAC. Przeciwwskazaniami do zastosowania takiego leczenia są istotne klinicznie krwawienie, udar krwotoczny lub krwotok podpajęczynówkowy, znieczulenie zewnątrzoponowe, liczba płytek poniżej 50 tys czy niewyrównana krwotoczna koagulopatia. Przewaga heparyny nad NOAC dotyczy pacjentów z nowotworem przewodu pokarmowego lub układu moczowo-płciowego, z ciężką niewydolnością nerek, z wysokim ryzykiem lub aktywnym krwawieniem z błony śluzowej, przy problemach z wchłanianiem lub ryzykiem interakcji z lekami oraz chorzy z mechaniczną zastawką w sercu czy zespołem antyfosfolipidowym. 

W przypadku porównania NOAC – apiksabanu i rywaroksabanu, wykazano mniejszą częstością istotnych krwawień, niewymagających przetoczenia krwi czy operacji w trakcie stosowania apiksabanu. 

W zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej można stosować także pończochy uciskowe. Wśród przeciwwskazań do ich zastosowania wymienia się ciężkie niedokrwienie kończyn, ciężką neuropatię cukrzycową, obecność pomostów tętniczych kończyn dolnych, niewydolność serca NYHA IV czy alergia na materiał kompresyjny. W profilaktyce pierwotnej w zależności od wskazań i przeciwwskazań stosuje się heparyny drobnocząsteczkowe lub NOAC. 

W profilaktyce wtórnej stosuje się głównie apiksaban, edoksaban lub rywaroksaban przy braku przeciwwskazań. Heparyna drobnocząsteczkową jest zalecana przy liczbie płytek krwi poniżej 50 tysięcy. 

Na koniec eksperci rozmawiali na temat zakrzepicy w obrębie portu naczyniowego. Nie zaleca się profilaktyki pierwotnej. W przypadku wystąpienia zakrzepicy należy zastosować długoterminową profilaktykę przeciwzakrzepowo przy pozostawieniu portu a 3 miesiące po jego usunięciu, przy braku zakrzepicy w badaniach obrazowych.