Spis treści

Czy mogę mieć raka trzustki? Jakie są jego przyczyny?

Tak. Każdy może zachorować na raka trzustki. Rocznie w Polsce odnotowuje się ok. 3,5 tys. przypadków. Istnieje kilka czynników zwiększających ryzyko zachorowania. Należą do nich: palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, cukrzyca, otyłość, przewlekłe zapalenia trzustki, dieta bogata w tłuszcze i mięso. Istotne znaczenie mają także czynniki genetyczne.

Na czym polega dziedziczenie raka trzustki?

Choroba rozwija

się na podłożu predyspozycji genetycznych. Mówimy wówczas o raku dziedzicznym (rodzinnym). Około 4-10 proc. pacjentów z rakiem trzustki ma co najmniej dwóch krewnych pierwszego stopnia z rakiem trzustki. Wiąże się m.in. z mutacjami K-Ras oraz BRCA. Istnieje kilka zespołów genetycznych zwiększających ryzyko zachorowania, w tym zespół Peutza-Jeghersa, dziedziczne zapalenie trzustki, zespół dziedzicznego raka piersi i jajnika, zespół Lyncha i rodzinna gruczolakowata polipowatość jelita grubego.

Jak zapobiegać?

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, należy unikać czynników, które mogą się przyczynić do rozwoju choroby, tj. nie palić papierosów, nie nadużywać alkoholu, wzbogacać dietę o odpowiednie ilości warzyw i owoców, uprawiać sport.

Rak trzustki a alkohol

Niskie i umiarkowane spożycie alkoholu (dwie jednostki alkoholu dziennie dla mężczyzn i jedna dla kobiet, gdzie 1 jednostka to odpowiednik ok. 25 ml wódki) nie jest istotnie związane z ryzykiem raka trzustki. Natomiast wysokie spożycie alkoholu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania.

Jakie są objawy raka trzustki? Jak się zaczyna choroba?

Pierwsze objawy są niespecyficzne. Należą do nich: utrata masy ciała, bóle w nadbrzuszu, nudności, żółtaczka, bóle promieniujące do pleców. W zaawansowanym stadium choroby mogą się pojawić: wodobrzusze, biegunki tłuszczowe i cechy zespołu złego wchłaniania (niewydolność wydzielnicza trzustki) oraz cechy niedokrwienia jelit (naciek na struktury naczyniowe).

Jak szybko rośnie rak trzustki?

Nie można jednoznacznie określić tempa wzrostu raka trzustki. Początkowo choroba przebiega podstępnie, nie dając jednoznacznych objawów. Niestety wraz z upływem czasu dochodzi do szybkiego wyniszczenia oraz śmierci chorego.

Jak wykryć raka trzustki?

Podstawowym sposobem diagnozowania są badania obrazowe. Zastosowanie znajdują: USG jamy brzusznej (jednak często nie udaje się uwidocznić całego narządu), TK (najczęściej stosowana metoda), MRI (rezonans magnetyczny) oraz EUS, czyli ultrasografia endoskopowa, która jest najdokładniejszym sposobem obrazowania trzustki, jednak w Polsce jest mało dostępna.

Jakie badania krwi wykonuje się w raku trzustki?

Wśród badań laboratoryjnych zastosowanie ma oznaczenie stężenia we krwi CA19-9. Wzrost tego markera występuje w raku trzustki, jednak nie jest on specyficzny dla tej choroby. Dlatego też powinien być używany do monitorowania leczenia, a nie stanowić elementu ścieżki diagnostycznej.

Na czym polega leczenie?

Leczenie radykalne polega na całkowitym chirurgicznym usunięciu guza trzustki. Zakres resekcji zależy w głównej mierze od położenia guza. Często w leczeniu uzupełniającym po zabiegu stosuje się chemioterapię. Nie zaleca się za to standardowego stosowania pooperacyjnej radioterapii. U chorych z nieresekcyjnym rakiem trzustki stosuje się leczenie systemowe, czyli chemioterapię.

Istotnym elementem jest terapia wspomagająca, która obejmuje leczenie przeciwkrzepliwe, leczenie przeciwbólowe oraz wsparcie żywieniowe.

Na czym polega dieta w raku trzustki?

Dieta powinna być łatwostrawna (składać się z 6-8 objętościowo małych posiłków), z ograniczoną zawartością tłuszczów oraz odpowiednią ilością pełnowartościowego białka. Należy wykluczyć produkty ciężkostrawne, takie jak smażone potrawy, tłuste mięso. Istotną rolę odgrywa suplementacja enzymów trzustkowych.

Kiedy rak trzustki jest nieoperacyjny?

Rak trzustki jest nieoperacyjny, gdy:

  • dochodzi do naciekania struktur naczyniowych przy braku możliwości ich rekonstrukcji,
  • występuje naciek przez ciągłość niemożliwych do resekcji struktur przestrzeni zaotrzewnowej,
  • stwierdzono przerzuty odległe.

Jakie są rokowania po chemioterapii?

Rokowanie jest złe. Stosowanie leczenia systemowego ma za zadanie wydłużenie czasu do progresji choroby oraz wydłużenie czasu przeżycia. Ale nie można się spodziewać wyleczenia. W zależności od stanu ogólnego, chorób towarzyszących oraz przewidywanej toksyczności leczenia chory może być zakwalifikowany do jednego z czterech schematów chemioterapii.

Jak długo żyje się z rakiem trzustki?

Rokowanie jest bardzo złe. Po zabiegu radykalnym 5 lat przeżywa mniej niż 20 proc. chorych. U pacjentów z nieresekcyjnym guzem bez przerzutów odległych odsetek ten wynosi zaledwie 5 proc.

Następny artykuł:

Co nowego w lekach