Co znajdziesz w artykule?

W Polsce owadami, których wielokrotne żądlenia mogą stanowić zagrożenie dla osoby poszkodowanej, są osowate i pszczołowate. Kluczowe jest szybkie zróżnicowanie pomiędzy reakcją toksyczną i alergiczną oraz natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Gromada owady (Insecta) należy do podtypu sześcionożnych stawonogów. Liczba gatunków owadów występujących w Polsce nie jest dokładnie poznana. Na podstawie dotychczasowych opublikowanych danych szacowana jest na mniej więcej 30 tys. gatunków. W Polsce najliczniej reprezentowane są następujące rzędy: motyle, chrząszcze, błonkówki i muchówki.[2] W rzędzie błonkoskrzydłych (błonkówek) występuje nadrodzina żądłówek obejmująca trzy rodziny, z którymi mamy w codziennym życiu regularny kontakt:

■ pszczołowate (Apidae), reprezentowane przez pszczołę miodną oraz liczne gatunki trzmieli,

■ osowate (Vespidae), obejmujące żyjące gromadnie osy i szerszenie oraz prowadzące samotniczy tryb życia kopułki,

■ mrówkowate (Formicidae), obejmujące ponad 100 gatunków mrówek, tworzących społeczności kastowe w gniazdach o różnych kształtach i wielkości.

Jak uchronić się przed ugryzieniami owadów

Ważną rolę w ograniczeniu częstości użądleń i ukąszeń przez owady spełnia profilaktyka i stosowanie środków odstraszających i owadobójczych. Profilaktyka obejmuje unikanie miejsc, gdzie mogą znajdować się gniazda osowatych i pszczołowatych, utrzymanie odpowiedniej higieny osobistej oraz pomieszczeń mieszkalnych (wszy i pluskwy).

Zaleca się stosowanie ubrań ochronnych i miejscowych środków zawierających DEET (N,N-dietylo-3-metylobenzamid) – organiczny związek chemiczny z grupy amidów, metylową pochodną benzamidu. Działa on jako środek odstraszający komary, meszki, bąkowate i kleszcze lub oraz jako środek owadobójczy. Preparaty zawierające DEET działają do 5 godzin w zależności od stężenia. U osób dorosłych stosuje się je w stężeniu minimum 20 proc., u dzieci maksymalnie do 10 proc. Z oceny czasu działania substancji czynnej DEET wynika, że po 5 godzinach lub wcześniej należy ponowić użycie preparatu, jeżeli dziecko narażone jest na ukąszenie komara.[23]

Spis treści

Użądlenie przez owada to wprowadzenie pod skórę żądła – narządu umieszczonegona końcu odwłoka wielu żądłówek. Żądło połączone jest z gruczołem jadowym i służy głównie do obrony, często jego utrata wiąże się ze śmiercią osobnika. Ugryzienie to wprowadzenie jadu przez zmodyfikowany aparat gębowy. Niektóre owady, np. mrówki, mogą zarówno gryźć, jak i żądlić. W badaniu ankietowym na dużej populacji młodzieży i dorosłych, oceniającym częstość występowania pokrzywki w Polsce, 25 proc. respondentów